Druckschrift 
1 (1476)
Entstehung
Seite
55
Einzelbild herunterladen
 

Sapienter quoque operam dare non poſſumus ſi men℟xabundantiam cogitemus: Quæ labore nimio: Et cura diligenti indiget. Zito expletur naturæ neceſſitasfrigus et fames ſimplici ueltitu et cibo expelli poteſtVnde et apoſtolus Habētes īquit uictū et ueſtitū hiſ cōtēti ſimus Pelitiæ et epularū uarietas fomēta ſunt auaritie: Grādiſ exultatio ē aīa cū paruo contētꝰ fueris cibomūdum habere ſub pedibus et omnē potētiā eius epulas libidines propter q̄ diuitiæ cōparētur uilibus mutarcibiſ et craſſiori tunica cōpenſare Tolle epularū et libidīsluxuriā: nemo q̄ret diuitias quaꝝ uſus aut in uentre autſub uētre eſt. Qui ægrotat nō aliter recipit ſanitatē niſi tenui cibo et caſticato uictu quæ λεπτη δῖαίτα dꝛ: quibus ergo cibis recipitur ſanitas his et ſeruari pōt: ne qͥſputet morbos holeribus cōcitari: Si aūt milonis illiuscrotoniat e uires holera non miniſtrāt: q̄ naſcūtur et alitur ex carnibꝰ. Quid ē neceſſe ſapiēti uiro et philoſophochriſti tātim habere fortitudinē quæ athletis et militibꝰneceſſaria ē: quā cū habuerit ad uicia prouocetur? Illi arbitrātur carnes ſanitati cōgruas: qui uolūt abuti libidineet ī cenum demerſi uoluptatū ad coitū ſēper exxſtuant.chriſtiano ſanitas abſqꝫ uiribus nimis neceſſaria ē. Necturbare nos debet ſi rari ſūt huius propoſiti ſectatores:quia rari ſūt et amici boni et fideles et pudici et cōtinēteſſeperqꝫ uirtus rara ē. Lege fabricii cōtinentiā: Curi paupertatē: et in tāta urbe uix paucos inuenies quos ſequeris. Noli timere ne ſi carnes nō comederis aucupes etuenatores fruſtra artificia didicerit. legimuſ quoſdā morbo articulari et podagræ humoribus laborantes proſcriptione bonoꝝ ad ſiplicē menſa et pauperes cibos redattos cōualuiſſe caruerāt enim ſolicitudine diſpēſandæ domus: et epularū largitate q̄ et corpus frāgūt et animumIrridet Horatius appetitū ciborū qui conſūpti relīquātpoenitētiā. Sperne uoluptates nocet empta dolore uoluptas: Et cū ī amœniſſimo agro ī morſū uoluptuoſorūhoīū ſe craſſū pīguēqꝫ dſcriberet. Luſit hiſ uerſibꝰ. Gepīguē et nitidū bn̄ curata cutæ uiſes cū rider̄ uoles epicuri de grege porcoꝝ: ſꝫ ex uiliſſimis cibiſ uitanda ſacietaseſt. Nihil enī taꝫ obruit aīuꝫ ut plenꝰ uēter: et exxſtuāset huc illucqꝫ ſe uertēs et ī ructus uel ī crepitus uētorūefflatiōe ſuſpirās. Quale illd ieiuniū aut qualis refectiopoſt ieiuniū cū pridianis epulis diſtendiur: et guttur noſtꝝ meditatoriū efficitur lachrymaꝝ; dūqꝫ uolūus prolixioris īediæ fame carer̄ tātū uorāus: quātū uix alteriuſdiei nox digerat. Itaqꝫ nō tantū ieiuniū appellāduꝫ eſt:ꝙͣ crapula ac fetens et moleſta digeſtio. Dicæarchus inlibris ātiquitatū et deſcriptione græciæ refert. Saturnoideſt ī aureo ſæculo cuꝫ oīa huus fūderet nullū comediſſe carnes. ſꝫ uiuerſos uixiſſe frugibꝰ et pōis quæ ſponteterra gignebat. Perſaꝝ reges ideſt cyriuitā xenophon.Octo uoluminibꝰ explicat polēta et cardamo et pane acſale cibario eos aſſerēs uictitar. Lacedxmōioꝝ menſæfrugalitatiſqꝫ et ſuꝑa ſcriptuſ xenophō et Theophraſtuſet oēs pene ſcriptores græciæ teſtes ſunt. Theremō ſtoicus uir eloquētiſſimus narrat de uita antiquoꝝ ægyptiſacerdotū ꝙ oībꝰ mūdi negoliis cuiuſqꝫ poſtpoſitis ſēꝑin tēplo fuerit et reꝝ naturas cauſaſqꝫ ac rationes ſideꝝcontēplati ſunt. Nūquā mulieribꝰ ſe cōmiſcuerīt nūquācognatos et propiquos ne liberos quidē uiderint ex eotpre quo cepiſſent diuīo cultui deſeruir̄. Carnibꝰ et uinoſe ſemꝑ abſtinuerit ꝑꝑ tenuitatē ſenſus et uertigineꝫ capitis quā ex ꝑuo cibo patiebātur et maxīe ꝑꝑ appetituꝫlibidinis qui ex his cibis et ex hac potione naſcutur. Pane raro ueſcebātur ne onerarēt ſtomachū: et ſi qn̄ comedebāt tunſū pariter iſopū ſumebant ī cibo: ut eſcā graui:oreꝫ illius calor decoqͥrent. Holeū tantū in holeribꝰ nouerant: ueꝝ idip̄m paꝝ ꝑꝑ nauſeaꝫ et aſꝑitatē guſtus lēiendam. Quid loquar īquit de uolatilibꝰ cū ouiū quo qꝫ88pro carnibꝰ uitauerīt et lacꝰ quoꝝ alteꝝ carnes liquidasateꝝ ſanguinē eē dicebant color mutato. Cubile eis defoliis palmaꝝ quas bayaſ uocāt cōtextū erat: Scabellūadiue: et ex una ꝑte obliquū in terrā pro puluillo capitiſupponebāt. Bidui Triduiqꝫ īediaꝫ ſuſtinētes: et humores corporis qui naſcūtur ex ocio et ex manſiōe uniusloci nimia uictus caſtigatiōe ſiccabant. Ioſephus ī ſecunda iudaicæ captiuitatis hiſtoria et ī octauo decīo ātiquitatum libro et contra Appionē duobꝰ uoluminibꝰ tria deſcribit dogmata iudæoꝝ phariſæos Saducxos. EſſæosQuoꝝ nouiſſimos miris effert laudibꝰ: ꝙ et uxoribuset uino et carnibꝰ ſe ſemꝑ: abſtinuerit: et quottidianuꝫ ieiuniū uerterint ī naturā. Suꝑ quoꝝ uita Philo uir doctiſſimus propriū uolumeꝫ edidit: Eātes cyzicemus etAſclepiades cypriuſ ætate qua Pygmaliō in oriente: regnabat: ſcribūt eſum carniuꝫ non fuiſſe. Eubulus quoqꝫqui hiſtoriā inithiæ explicat multis uoluminibus narratapud Perſas tria genera magoꝝ: Quoruꝫ primos quiſūt doctiſſimi et eloquentiſſimi excepta farina et holerenil amplius in cibo ſumere. Apud Eleuſinaꝫ ēt uolucribus et piſcibꝰ et quibuſdā pomīs abſtiner̄ ſolēne ē. Bardeſanes uir babyloniꝰ in duo dogmata apud indos gīnoſophiſtas diuidit. Quoꝝ unum appellat bragmanas:Alteꝝ ſamaneos. Qui tantæ continētia ſunt: ut uel pōisarboꝝ iuxͣ gange̓ fluuiuꝫ uel publico orizx et farinæ alātur cibo et cuꝫ rex ad eos uenerit adorar̄ illos ſolitus ſitpacēqꝫ ſuæ prouīci in eorum p̄cibꝰ arbitratur ſitā. Euripides in creta iouis prophetas nō ſoluꝫ carnibus: ſed etcoctis cibis abſtinuiſſe refert. Lenocrates philoſophusde triptolemi legibꝫ apud atheniēſes tria tantum p̄ceptain tēplo Eleuſinæ reſidere ſcribit Honorandos parētesuenerādos deos: carnibus non ueſcendū. Orpheus incarmīe ſuo eſuꝫ carniuꝫ penitus deteſtatur. PythagoræSocratis Anthiſtenis et reliquoruꝫ frugalitatē referrēin cōfuſionē noſtrā niſi et longuꝫ eſſet et proprii operisiudigeret officio. Hic certe ē Anthiſtenes qui cuꝫ glorioſe docuiſſet: rethoricaꝫ. audiſſetqꝫ Socratē dixiſſe ferturad diſcipulos ſuos Abite et mgr̄uꝫ q̄rite ego enī iā repperi. Statīqꝫ uenditis q̄ habebat et publice diſtributisnihil ſibi pluſꝙͣ pallioluꝫ reſeruauit Pauꝑtatiſqꝫ eiuſ etlaboris Xenophō teſtis ē in ſympoſio et innūerabileſ libri eius: quoꝝ alios philoſophico: alios rhetorico genere cōſcripſit. Huius Diogenes ille famoſiſſimuſ ſectatorfuit potentior rege Alexādro et natura humanæ uictorNam cum diſcipuloꝝ Anthiſtenes nulluꝫ reciꝑet et ꝑſauerantem diogenem remouere non poſſet nouiſſimeclaua minatus eſt niſi abiret. Cui ille ſubieciſſe dicitur caput atqꝫ dixiſſe. Nullus tam durus baculus erit qui mea tuo poſſit obſequio ſeparare. Refert ſatyrus qui illuſtriuꝫ uiroruꝫ ſcripſit hiſtorias ꝙ diogenes pallio dupliciuſus ſit propter frigus: perā pro celario habuerit ſecūqꝫ portarit clauā ob corpuſculi fragilitatē: qua iaꝫ ſenexluſtentare membra ſolitus erat et ημέροβιοσ ηulgoappellatus ſit. In p̄ſentē horā poſcēs a quolibet et accipiēs cibū habitauit āt ī portaꝝ ueſtibulis et porticibꝰ ciuitatū: Tūqꝫ ſe cōtorq̄ret ī dolio: uolubilē hēre domuꝫiocabatur: et ſe cū tp̄oribꝰ īmutantē. Frigore enī oſ doliiuertebat in meridie Eſtate ad ſeptētrionē: et ut cunqꝫ ſeſol īclinauerat diogeniſ ſimul p̄toriū uertebatur. Quodāenim tp̄re hn̄s cauum ligneū ad potandū uidit puerumcōcaua manu bibere: eliſiſſe illud fertur ad terrā dicens:Neſciebaꝫ ꝙ et natura hēret poculū. Dirtutē eius et cōtinentiā mors quoqꝫ īdicat. Nā cū ad agonē olympiacū qui magna frequētia ī græcia celebrabatur iaꝫ ſenex ꝑgeret febri itinere dicitur apphēſus accubuiſſe in crepidine uiæ. Dolentibuſqꝫ euꝫ amicis aut in iumētuꝫ aut inuehiculum tollere nō acquieuit: ſed trāſiens ad arborisumbram locutus ē. Abite quæſo et ſpectatum ꝑgite hæc