Druckschrift 
1 (1476)
Entstehung
Seite
54
Einzelbild herunterladen
 

Lgēs ſuo ritu et proprietatibuſ uictitet: et hoc naturæ legem putare quod didicit. Verū fac eſū carniū cunctiſ nationibus eſſe cōmunē et paſſi licere quod paſſiꝫ gigniturQuid ad nos quoꝝ cōuerſatio ī cælis ē? Qui ſuꝑ Pythagorā et Empedoclem et omnes ſapiētiæ ſectatores nonei debemus cui naſcimur ſꝫ cui renaſcimur: qui repugnā carnē: et ad libidinū incētiua rapiētē inedia ſubiugamꝰEſus carniū et potus uini uētriſqꝫ ſaturitas ſeminariumlibidiniſ eſt. Unde et cōmicuſ. Sine cerere inquit et libero friget uenus Per quīqꝫ ſēſus quaſi feneſtras quaſ uitioꝝ ad animā introitus ē. pōt aūt metropoliset arx mētis capi niſi portas eiꝰ irruerit hoſtilis exercitus. Horū ꝑturbationibus anima p̄grauatur: et rapitur aſpectu auditu: odoratu: ſapore et tactu: Si circēſibus qͥſpiā delectetur ſi athletarū certamine: ſi mobilitate hiſtrio: ſi formis mulierū ſi ſplēdore gemmarū ueſtiū mētallorū et cæteriſ huiuſcemodi per oculorū feneſtraſ animacapta libertas ē. Et īpletur illud propheticum? Oors introiuit feneſtraſ ur̄aſ. Rurſū auditꝰ uario orgāoꝝ cātuet uocū flexionibus delinitur: et carmine poetarū: etmoedorū mimmorūqꝫ urbanitatibus et ſcrophiſ et quicquid per aures ītroiēs uirilitatē mētiſ effoemīat. Odoriſautē ſuauitaſ et diuerſa thymiamata: et amomū et ciphioenāte muſcus et peregrini muris pellicula: quod diſſolutis et amatoribus cōueniat et nemo niſi diſolutus negat: Porro ciborū auiditas: auariciæ mater ſit et aīuꝫquaſi quibuſdā cōpedibus ī terra degrauatū teneat quisignorat propter breuē gulæ uoluptatē terræ luſtrātur etmaria et ut mulſū uinū precioſusqꝫ cibus fauceſ noſtraſtrāſeat tocius uitæ opera deſudamus. Tactus aūt alieno corporū et fœminaꝝ ardentior appetituſ uicinus inſaniæ ē: Ob hūc ſēſum cupimus: iraſcimur geſtimus inuidemus æmulamur ſoliciti ſumus et expleta uoluptatequādā plenitudinē rurſuſ accēdimur q̄rimuſqꝫ facere qd fecerimus iterū pœniteamus igitur haſ portas quaſi quidā perturbationū cunei ad arcē noſtræ mētis ītrauerint: ubi libertas erit; ubi fortitudo eius ubi deo cogitatio: maxime tactus depīgat ſibi ēt p̄teritas uoluptateſet recordatione uitiorū cogat animā cōꝑati et quodāmodo exercere qd̓ agit. His igitur rationibuſ īuitati multi philoſophorū reliquerunt frequētias urbiū: et ortuloſſuburbanos ubi ager irriguuſ etarborū comæa et ſuſurrauiū fōtis ſpeculū: riuus īmurmurās et multæ oculoruꝫauriūqꝫ illecebræ ſūt ne fluxum et abūdantiā copiaruꝫanimæ fortitudo moleſceret et eius pudicitia cōftupraretur Inutile quippe ē crebro uidere per aliquādo captꝰſis: et eorū te experimēto cōmittere quibuſ difficulter careas. et pythagorici huiuſcemōi freqn̄tiā declināteset ī ſolitudine et ī deſertis locis habitare cōſueuerūt: platonici quoqꝫ et ſtōici ī templorū lucis et porticibus uerſabantur: ut admoniti anguſtioris habitaculi ſanctitate nihil aliud ꝙͣ de uirtutibus cogitarent. Sed et ipſe Plato eſſet diues et thoros eius Aiogeneſ lutatis pedibuscōculcaret ut poſſet uacare philoſophiæ elegit academiāuillā ab urbe procul ſolū deſerta ſed et peſtilētem utcura et aſſiduitate morborū libidinis īpetus frāgereturDiſcipuliqꝫ ſui nullā aliam ſentirēt uolupatem: niſi earūrerū quas diſcerēt. Quoſdam legimus effodiſſe ſibi oculos ne eorum uiſum a contemplatione philoſophiæ auocarentur: Unde et crates ille tebanus proiecto in mari paruo auri pondere Abite īquit peſſū male cupiditatis ego uos mergā ne ipſe mergar a uobiſ. Quod ſi qͥtexiſtimat et abūdantia ciboruꝫ potioumqꝫ ſe perfrui etuacare poſſe ſapientiæ hoc eſt uerſari inter delicias et delitiarū uitiis teneri ſe ipſum decipit. enim proculab his remoti ſæpe capiamur naturæ illecebris et cogamur ea capere quoꝝ copiā habemus ꝙͣto magis ſicircundati retibus uoluptatū nos liberos arbitremurSenſus noſter illud cogitat quod uidet audit odoraturguitat attractat et ad eiuſ ⁊trahitur appetitū cuius capituruoluptate: Quod mēs uideat Et mēs audiat et quod necaudire quippiam nec uidere poſſumus niſi ſenſus ī eacernimus et audimus fuerit ītentus Detus quoqꝫ ſētetia eſt Pifficile immo īpoſſibile ē delitiis et uoluptatibuſaffluentes ea cogitare quæ gerimus fruſtra quidamſimulant ſalua fide et pudicitia et ītegritate mētis ſe abuti uoluptatibus contra naturā ſit copiis uoluptatumſine uoluptate ꝑfrui. Et apoſtolus hoc ipſum cauens dixerit Quæ aūt ī delitiis eſt: uiuēs uidua mortua eſt.ſus corporum quaſi equi ſunt ſine ratione currētes. Aīauero ī aurigx modū retinet frena currentium et quomōequi abſqꝫ rectore p̄cipites ruunt ita corpus ſine rationeet imperio animæ in ſuum fertur interitum. Alia quoqꝫcomparatio corporis et animæ a philoſophis ponitur.Corpus puerū animam pædagoguꝫ eſſe dicētibus. Vnde et hiſtoricꝰ Aīæ īperio: corporiſ ſeruitio magiſ utimuralteꝝ nobiſ diiſ Alteꝝ beluiſ cōe ē. Igitur niſi uitiaadoleſcētis et pueri prudētia exerit pædagogi omnis conatus eius et īpetuſ ad laſciuiam properat. ſine quatuorſēſibus uiuere poſſumuſ ideſt ſine aſpectu auditu odoratu atqꝫ cōplexū: Abſqꝫ guſtu et cibis īpoſſibile ē huma corpus ſuſtinere. Adeſſe ergo debet ratio ut tales ettātas eſcas ſumamꝰ: quibꝰ oneretur corpꝰ: nec libertas aīæ p̄grauetur: quia et comedēdū ē et dabulādū dormiēdū et digerēdū et poſtea īflatis uenis īcētiua libidīsiuſtinēda. Luxurioſa res uinū et contumelioſa ebrietasOmnis aūt qui hiſ miſcetur erit ſapiēs. Ne talesaccipiamus quos aut difficulter digerere aut comeſtosmagno partos atqꝫ ꝑ̄ditos labore deleamꝰ. holerum etpomoꝝ atqꝫ leguminū et facilior apparatuſ ē: et arte īpēdiisqꝫ coquoꝝ īdiget et ſie cura ſuſtētat humanū corpus moderateqꝫ ſūptus quia nec auide deuoratur qd̓iritamenta gulæ hēt leuiori digeſtiōe cōcoqͥtur. Nēoeniꝫ uno et duobꝰ cibis hiſqꝫ uilibus uſqꝫ ad īflationēuētris oneratur: diuerſitate carnium et ſaporis delectatione cōcipitur: uariis nidoribus fumāt patinæ et adeſū ſui expleta eſurie q̄i captiuos trahaūt. Vnde et morbi ex ſaturitate nimia cōcitātur: multiqꝫ ī paciētiam gulxuomitu remediātur: et turpiter īgeſſerūt turpius egerūt. Hippocrates ī āphoriſinis docet craſſa et obeſa corpora creſcēdi mēſura īpleuerit niſi cito ablatione ſanguīsminuātur ī paralyſiꝫ et peſſima genera morborū eruperet iccirco eſſe neceſſariā dēptione ut rurſū habeāt in quæpoſſūt creſcere. Non enim manere in uno ſtatu naturācorporū: ſed aut creſcere ſemꝑ. aut decreſcere. nec poſſeuiuere animal niſi creſcēdi capax ſit. Unde Galienus ētdoctiſſimus hippocratis īterpres athletas quorū uitaet ars ſagina ē dicit in exhortatiōe medicinæ nec uiuerepoſſe diu nec ſanos eſſe. Animaſqꝫ eorum ita nimio ſāguine et adipibus quaſi luto īuolutas nihil tenue: nihilcæleſe: ſed ſeper de carnibus et uictu et uentris īgluuiecogitare Piogenes tyrannos et ſubuerſiones urbiū bellaqꝫ uel hoſtilia uel ciuilia pro ſimplici uictu olerumpomorūqꝫ ſed pro carnibus et epularum delitiis aſſeritexcitari quod mirandum ſit Epicurus uoluptatis aſſertor omnes libros ſuos repleuit holeribus et pomis etuilibus cibis dicit eſſe uiuēdum: quia carneſ et exquiſitæepulæ ingenti cura et miſeria præparantur: maiorēqꝫnam habeant inquirēdo ꝙͣ uoluptateꝫ in abutendo. corpora aūt noſtra cibo tātum et potu īdigere: ubi aqua etpanis ſit et cætera his ſimilia ibi natura ſatiſfactum: quicquid ſuperfuerit non ad uitæ neceſſitatem ſpectare: ſedad uitium uoluptatis. bibere et comedere non delitiarūardorem ſed ſitim famemqꝫ reſtinguere qui carnibuſ ueſcantur indigere etiam his quæ non ſunt carnium: Quiautem ſimplici uictu ab utuntur eos carnes requirere