Druckschrift 
1 (1476)
Entstehung
Seite
41
Einzelbild herunterladen
 

dicēs In prīcipio erat uerbū et uerbum erat apud deumet deus erat uerbū. hoc erat ī principio apud deū. Expoſuit uirginitas quod nuptia ſcire poterāt. Et ut breuimulta ſermone cōprehēdam doceāqꝫ cuius priuilegii ſitIoānes īmo ī ioāne uirginitas: a dn̄o uirgine mater uirgo uirgini diſcipulo cōmēdatur. Verū caſſo labore ſudamus: Obiicit quippe nobis aduerſarius apoſtolicā ſētentiā et ait Adaꝫ primus formatus eſt deinde eua. Adam ē ſeductus MMulier aūt ſeducta ī præuaricatōe ſacta ēSalua aūt fiet ſilioꝝ generationē ſi permāſerint in fid̓et dilectiōe et ſactificatōe ſobrietate: cōſideremus curapoſtolus ad hāc ſētētiam et unde ꝑuenerit: Dolo ergouos orare in omni loco leuātes ſactas manus ſine ira etcogitationibus Cōſequēter utiqꝫ mulieribus præceptadat uitæ et ait Similiter et mulieres ī habitu ornato cuꝫuerecūdia ornātes ſe et caſtitate intortis crinibus etauro uel margaritis ſiue ueſte p̄cioſa: ſed ſecūdum quoddecet mulieres promittētes pietatē opera bona. Mulier ī ſilētio diſcat omni ſubiectionē. Bocere aūt mulieri ꝑ̄mitto: neqꝫ dn̄ari in uirum: ſed eſſe ī ſilētio et neuideretur mulieris dura conditio quæ ī mariti redigeret ſeruitutē legis recordatur ātiquæ et ad originale exiplus redit: qd̓ adam primus factus ſit: deinde mulier excōſta eius: et qd̓ adam diabolus ſeducere non potuerit:ſed et euā: poſt oſſēſam dei ſtatī uiro ſubiecta ſit: et admaritū eius facta cōuerſio: quodqꝫ errorē ueteres illaſemel cōnubio cōpulata eſt et redacta ī conditionem eueſilioꝝ procreatione deleret: Ita tamē ſi primoſ ſilioſ erudiret ī fide et dilectione chriſti et ſanctificatōe et pudicitia enim ut male habetur ī latinis codicibus ſobrietaseſt legenda: ſed caſtitas ideſt σωφροσυνη: Uide igiturquomō ex hoc quoqꝫ ipſo teſtimonio ſupereriſ et qd putabas eſſe pro nuptiis pro uirginitate ſētire cogariſ. Naꝫſi ſaluatur mulier in filioꝝ generatione: et liberoꝝ numerus ſalus matrū eſt: cur addidit ſi ꝑmāſerint filii ī fide etcaritate et ſactificatione caſtitatē: tunc ergo ſaluabiturmulier ſi illos genuerit filios qui uirgineſ ꝑmaſuri ſūt: ſiqd̓ ipſa ꝑdidit acquirat ī liberis: et danum radicis et cariem flore cōpenſet et pomis. Supra ī trāſitu ubi nobisaduerſarius propoſuerat ſalomonē multinubuꝫ qui deitēplum extruxit ſtrictim reſpōderā ut q̄ſtioneſ reliquaſcurrerem Nūc ne clamitet et hūc et alios in lege patriarchas prophetas et ſāctos uiros a nobis eſſe temeratos:Proponamus huius ipſius qui multas uxores et cōcubinas habuit et de nuptiis uoluptatē: Nemo enim meliuſ ſcire pōt quid ſit uxor uel mulier illo qui paſſuſ ē: Loquitur ergo ī prouerbiis. Mulier īſcipiēs et audax īopspanis efficitur Cuius panis. Nēpe illius qui de cælo deſcēdit: Statimqꝫ ſubiugit Terrigenæ apud pereūt: etprofūdum īferni īcurrūt. Qui ſūt iſti terrigenæ qui apudeam īcurrūt: utiqꝫ illi qui ſequūtur primū adā qui de terra ē: et ſecūdū. qui de cælo eſt. et rurſū ī alio loco. Sicut ī ligno uermes ita uiꝝ ſuū ꝑdituxor malefica. Si aūtaſſerueris hoc de malis dictū eſſe cōiugibus: Et ego tibibreuiter reſpondeo: Quæ mihi incūbit neceſſitas uenireī dubiū Utrū bonaan mala ſit: futura coniunx quā duxero: Gelius eſt īquit habitare ī terra deſerta uxorelitigioſa et iracūda: Quā rarū eſt uxorē ſine his uicus inuenire nouit ille qui ducit uxorē: Vnde pulchre Dariuſgēmus ſublimis orator litigat īquit celebs ē: Gelius ē īquit habitare ī angulo tecti ꝙͣ uxore maledical domo cōmuni. Si domus cōmūis mariti et uxoriſ erigituxorē ī ſuperbiā et cōtumeliā uiro facit ꝙͣto magis ſiditior uxor iuerit et ī domo eius uir maſerit: īcipit enim uxor eſſe ſed dn̄a: et uiro ſi offēderit migrādū ē. Stillicidia eiiciūt hōīeꝫ ī die hyemali domo ſua: ſimiliteret mulier maledica propria domo. Aſſiduiſ quippe iurgiis et quottidiana garrulitate facit ſuꝑſluere domū eiuſ4 Let eiicit de ædibus ſuis id ē de eccleſia. Vnde et ſupreab eodē ſalomone præcipitur filii ne ſuperfluas: Et apoſtolus ad hebræos: Propterea īquit debemus āplius intēdere his quæ dicūtur ne forte ſuperfluamus: Illud uero quis taceat quod ſub enigmate ſcribitur Sanguiſugætres filia erāt dilectiōe dilectæ et iſte ſaturauerūt ea etquartæ ſufficit dicere ſatis ē. Infernus et amor mulieris et terra quæ ſatiatur aqua et ignis dicēt ſatiſ ē.Si ſāguiſuga diabolus ē diaboli filia ſūt dilectione dilec ſatiari īterfectoruꝫ cruore non poſſunt. Infernus etamor mulieris et terra arēs et ignis æſiuās. hoc demeretrice. de adultera dicitur: ſed amor mulieris generaliter accuſatur: qui ſēper īſaciabilis ē: qui extīctus accēditur. Et poſt copiā rurſus īops ē: animūqꝫ uirilē effominat: et excepta paſſiōe quā ſuſtinet aliud ſinit cogitare: Simile quid et ī ſequenti parabola legimus: Pertria mouetur terra quartū aūt pōt fieri: Si ſeruus regnet: et ſtultus: ſi ſaturetur panibus: et odioſa uxor ſi habeat bonū uirū. et ācilla ſi eiiciat dn̄am ſuā. Ecce et hic inter maloꝝ magnitudinē uxor ponitur. Quod ſi reſpōderis ſꝫ uxor odioſa: dicā tibi qd et ſupra at hoc ꝑiculuꝫ inmemet fieri graue ē: Qui enim ducit uxorē in ambiguoeſt utrū odioſā an amabilē ducat. Si odioſā duxerit fieri pōt. Si amabilē amor illiuſ inferno ardēti terræ et incēdio cōparatur. Deniamus ad eccleſiaſten de ipſo quoqꝫ pauca teſtimōia ponēteſ Oībuſ tēpuſ eſt et tēpuſ reiſub cælo Tēpuſ pariēdi et tp̄uſ moriēdi tpūſ plātādi: etpus euellēdi qd plantatū eſt: Peperimus cum moyie īlege moriamur ī euangelio chriſto: plātauimus ī nuptus euellamus pudicitiā quod plātatum ē: tēpuſ amplexādi et tēpus lōge fieri ab amplexibus: tēpus amādiet tēpus odiēdi: tēpus belli et tēpus paciſ. Simulqꝫ noscōmonet ne legē euāgelio p̄ſeramus: ne puritatē uirginitatis putemus nuptiiſ æquadā meliora ſūt dicēs nouiſſiaſermonis ꝙͣ initiū eiuſ. Statī qꝫ ſubiūgit dicens ne dixeris qd factū eſt quia dies priores meliores erant: ꝙͣ hiquia ſapienter īterrogaſti de hoc. Et reddit cām qꝛ̄ dies poſteriores meliores ſūt ꝙͣ priores. Quia bona ē inquit ſapiētia hæreditate. In lege aūt ſapiētiam carnismorſ ſequebatur occidēs: ī euāgelio ſapiētiā ſpiritusreditas expectās æterna. Ecce hoc īueni dicit eccleſiaſtesHōieꝫ unū de mille īueni: et mulierē ī his oībus īueni Derūtamē reꝑi fecit deus hōieꝫ rectū et ip̄i qͥſierūtcogitationes malas. Rectū hominē īueniſſe ſe dicit.ſidera uim uerbi ī homine et uir et fœmīa continetur etmulierē īquit ī his omnibus inueni. Legamus principiū geneſeos et īuenimus adā hoc ē hominē uiruꝫ fœminā nūcupari. ergo boni creati ſumus et rectia dn̄o ipſi uitio noſtro ſumus ad peiora prolapſi: et qd īparadiſo rectū ī nobis fuerat egredientibus de paradiſodeprauatum eſt. Quod ſi obieceris āteꝙͣ peccarēt ſexuꝫuiri et fœminæ diuiſuꝫ: et abſqꝫ peccato eos potuiſſeiugi: quid futuꝝ ſuerit īcertuꝫ eſt: neqꝫ enim poſſumusdei ſcir iudicia: et ex noſtro arbitrio illius ſētentia præiudicare. hoc quod factum eſt ī propatulo ē qui in paradiſo uirgīes ꝑmanſerūt: eiectī de paradiſo copulati. ſūt.Aut quid nocebat ſi paradiſus nuptias recipit et nulla ēiter uirginem maritū qꝫ diuerſitas: etiā ī paradiſo eoſ ante ſociari: Eiiciuntur de paradiſo et quod ibi non fecerūtin terra faciunt ut ſtatim a principio conditionis huma uirginitatem paradiſus et terra nuptias dedicarit. Inomni tēpore ſint ueſtimēta tua candida Cādidior ueltiūſempiternus uirginitatis eſt puritas. In matutino ſeminauimus ſemen noſtrum et ad ueſperam non ceſſemuſQui ſeruiuimus in lege nuptiiſ: uirginitati in euaugelioſeruiamus. Tranſeo ad cantica canticorum: et quod aduerſarius totum putat eſſe pro nuptiis: uirginitatis continere ſacramenta monſtrabo. Audiamus quid loquaturC .2.