Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

PhyſicoꝝNreſtotelis

ſunt oppoſiti qui ſunt ẜm eandē longitudinem in ſpacioẜm terminos oppoſitos longitudinis ſicut etiam ſurſuꝫet deorſum. In ſphera āt nō eſt maxima diſtantia qꝛ ip̄adiuidit̉ in centrū et circūferentiam que maxime diſtantet motus circularis nō eſt centri ſꝫ tm̄ circūferētie ſicutꝓprij ſubiecti qd̓ mouetur circa centrū et non ad centruꝫet ideo cū ſit in eadeꝫ circūferentia nihil eſt qd̓ ꝓhibet eūeſſe cōtinuum et tempus nullū deficere eius cōtinuatōiqꝛ nullus pūctus per motum ſphere in actudeſcribiturſuper ſpherā. ſed oēs ſunt in potentia ⁊ ideo nuſqͣꝫ diuiditur talis motus. nec quiete intercipitur.Circularis quidem em̄ motus eſt ab eodeꝫin idē. rectus aūt ab eodē in aliud. ⁊ qͥ quidē incirculo nequaqͣꝫ in eiſdē ē. qͥ vero ẜm rectitudinem multotiēs in eiſdē eſt Cū quidē igitur quiſꝑ in alio et alio fit cōtingit moueri cōtinue quivero in eiſdē multotiens nō ꝯtingit neceſſe eſtem̄ ſimul moueri cōtrarios Quare neqꝫ in ſemicirculo neqꝫ in alia circulatōne neqꝫ vna cōtingit moueri cōtinue Multotiēs em̄ neceſſe eadem moueri et contrarias mutatōnes mutariNon em̄ copulat principio fineꝫ qui aūt circuli cōpulant ⁊ ſolus eſt perfectus. Hic ph̓s oſtendit ſcd̓a rōne motū circularem eſſe ꝑpetuum ⁊ vnum. Et eſt iſta. Circularis eſt ab eodemin idem cōtinue. Rectus aūt eſt ab vno in aliud qd̓ eſtoppoſituꝫ pͥmo et eſt alia eiuſdē rei. qꝛ motus circularisnō eſt in eiſdem multotiens ẜm ſituꝫ ſed eſt ſꝑ ẜm duosarcus quorū vnus eleuatur ⁊alter deprimitur. ⁊ ꝑ vnūfit motus et ꝑ alterū regiratio. Motꝰ aūt reflexus ẜmrectitudinē in eiſdem eſt qm̄ ſuper eandē longitudinē vadit et reuertitur. Exempli gratia. vt ſi moueat̉ d̓ ẜm lōgitudinem rectam ſignataꝫ pera ⁊ b in c. tunc neceſſariūeſt ip̄m ſuꝑ eandem redire ab ipſo c. in a. et illi termini vtmanifeſtum eſt etiam ſunt oppoſiti. qꝛ igitur motus circularis ſemper eſt de arcu in arcuꝫ alium cōuenit ip̄i ẜmomne tempus ꝯtinue moueri Ille aūt qui eſt in eiſdemmultotiens nō conuenit moueri cōtinue. quia in eiſdē ꝑtibꝰ poſitionis nō poteſt eſſe niſi ẜm ꝯtrarios terminoset tamē a cōtrarietate terminorū motus ſunt contrarij.Et hec eadem eſt cauſa quare neqꝫ ſuper ſemicirculumneqꝫ ſuper aliquam portionem circuli maiorem aut minorem poteſt eſſe continuitas quod eſt eundo et reuertendo ſuper eundem arcum ſemicirculi ad duo extremapuncta chorde cuiuſcunqꝫ ſubtenſe arcui non poteſt eſſevnus et cōtinuus motus. quia oībus his modis oporteret ꝙ id quod fertur multotiēs tranſiret eundo et redeundo ſuper arcū eiuſdem circuli. ⁊ ſic mutatōnes ille haberēt cōtrarietatē ꝓpter quā ſe neceſſario ſiſterēt ⁊ corrūperent ſeinuicem. quia in nullo talium arcuum cōpulatur finis ad principium ſed in om̄ibus illis in extremitatibus arcuum ſignantur duo puncta. ſubſtantialiter diuerſa. et in motu reflexo vtrūqꝫ eorum ſuper arcum accipitur vt vnuꝫ in ſubſtantia ⁊ duo in ratione. quia em̄ finis motus eſt ad ipſum in tali ſemicirculo. et ab ipſo inmotu reflexo tanqͣꝫ a principio. ergo neceſſario iuxta diſputata intercidit quies in illis motibus. Nam in puncto reflexionis neceſſe eſt mobile quieſcere. ſed circularismotus eſt in circulo in quolibet pūcto copulat finem ad

principium. quia in circūferentia nullum eſt punctumactu deſcriptu. et ergo nunqͣꝫ intercipitur quiete ſed ē cōtinua non habens principium medium vel finem ẜm actuꝫ diſtincta ſed equalis diſpoſitionis ad motum eſt mobile tale vbiqꝫ. et ideo ſolum hic motus eſt perfectus annihil addi poteſt ſicut nec circulo aliqͥd addipoteſt vt patebit primo celi et mūdi.Manifeſtū aūt et ex hac diuiſione. qm̄ nonꝯtingit alios motus eſſe continuos. In oībꝰem̄ accidit eadem moueri multotiens vt in alteratiōe media. et in eo que eſt qͣꝫtitatis ẜm mediū magnitudinis. et in generatione et corruptione ſimiliter Nihil em̄ differt pauca aut multa facere in quibꝰ eſt mutatio neqꝫ mediū ponere aliquid aūt auferre. Utrobiqꝫ em̄ accidit eadem moueri multotiens Hic ph̓s dicit ꝙ manifeſtum eſt ex diuiſione motus.ꝙ nullus alius motus a motu locali poteſt eſſe perpetuus ⁊ continuus. qm̄ om̄es tales motus ſunt inter extrema determinate contraria aut contradictoria. ſi igit̉debeāt nō deficere neceſſarium eſt ꝙ eadem multotiēsmoueantur ẜm eaſdem diſtantias formarum eundo velredeundo ſiue reflectendo. ideo non poſſunt eſſe motuscontinui. Exēpli gratia. in alteratione fit reflectio ẜmeadem media duorum extremorum inter que motus alterationis. et ſimiliter in motu augmēti et decrementi qͥeſt qͣꝫtitatis in genere motus reflexio fiet ẜm eadem media duorū extremorū inter q̄ eſt augmētum et decrementum. Et ſimiliter eſt in generatōne quātū ad reflexionēque eſt inter eſſe ⁊ non eſſe inter que ſunt due mutatiōesgeneratiōis et corruptionis. et in iſtis nō eſt drn̄a vtrummedia per que eſt reflexio ſint pauca aut multa aut nullaqꝛ interrūptio motus nō eſt ꝓpter media ſꝫ potius propter extremū quo vtitur vno vt duobus in omni reflexione. vt patet ex predictis. ⁊ ideo ſiue media ſint multaſiue pauca. et ſiue medium aliquid eſſe ponatur vel medium in toto auferatur ſꝑ accidit multotiens reflecti ꝓpter eandem diſtantiam eorū extremorū propter qd̓ motus diſcōtinuat̉ ꝑ quietem interpoſitamManifeſtū igit̉ ex his qm̄ neqꝫ phyſiologibene dicūt oīa ſenſibilia moueri ſꝑ dicētes moueri em̄ neceſſe eſt aliquē horū motuū et maxime ẜm illos eſt alterari. Fluere em̄ dicūt et ſemper corrūpi. adhuc aūt et generatiōem et corruptōnem alterationem dicūt. Ratio aūt nūc dixit vl̓iter de om̄i motū ꝙ ẜm nullū motū ꝯtingit moueri ꝯtinue ex queꝫ circulo Quare neqꝫẜm alteratōnem neqꝫ ẜm augmētū qd̓ qͥdē igit̉neqꝫ īfinita fit mutatio neqꝫ vna neqꝫ cōtinuaextra circuli motū nobis dicta ſint tanta. Hic ph̓s ex p̄dictꝭ infert vnū corrollariū dicēs ꝙ phyſiologi hoc eſt ſermoneꝫ facientes de natura bn̄dixeruntaliquē motum ꝯtinuum eſſe in natura. ſed in hoc errauerunt ꝙ dixerūt oīa ſenſibilia hoc motu ſemper moueri.Concedendū em̄ eſt ꝙ ſenſibilia ſi moueantur neceſſario mouentur aliquo illorū motuum qui ſunt ad formaꝫiij

Nn iiij