LiberOctauus
ſubſtantialem aut accidentalem. ſed dicūt ipſi ſic de natura loquētes quos ph̓us appellat phyſiologos ſenſibiliamagis moueri motu alterationis. ex eo ꝙ omne corpusſenſibile eſt actiuum et paſſiuū ꝓpter continuam actionēet paſſionē qualitatū pͥmarū rōne cuius requirūt cibuꝫad reſtaurandū deꝑditum. ⁊ addūt ꝙ generatio et corrūptio ſunt alteratio. et ꝙ accidentia in nulla hora aut ꝑte hore eadē remanēt. et autor talis opinionis falſe primꝰfuit eraclitus epheſius. et poſt eū ſeneca moraliſſimꝰ etmulti defenſores huius erroris tꝑe venera. do. Albertifuerūt. ſed hec opinio eſt erronea. Nam ſuperius rōnibꝰdemonſtratiuis et logicis oſtenſum eſt vl̓ ter ꝙ nullusmotus eſt continuus ⁊ nulla mutationū eſt infinita. id ēcōtinua ꝑ totum tempus niſi illa que eſt motus circulihoc eſt niſi motus circularis.Quod aūt lationū circularis prima ſit manifeſtū eſt. Oīs em̄ ẜm locū motus ſicut et priusdiximus. aut in circulo aut in recto aut mixtꝰeſt. hoc aūt neceſſe eſt priores eſſe illos Ex illisem̄ ꝯſtitutus eſt recto aūt circularis ſimplex eīet ꝑfectus magis eſt. In īfinitū eī non eſt rectūferri. ſic em̄ infinitū nō eſt. ſed neqꝫ ſi eſſet. moueret̉ vtiqꝫ nihil non em̄ fit īpoſſibile Tranſireaūt in infinitū impoſſibile eſt in finito aūt rectoreflectens quidem ꝯpoſitus eſt ⁊ duo ſunt motus Non reflexus aūt imꝑfectus et corruptusPrius autem et natura et rōne et tēpore eſt ꝑfectum quidem imperfecto corruptibili autemincorruptibile.¶ Iſtud eſt capitulum quintum in quo ph̓us oſtenditmotum circularem eſſe perpetuū. Et diuiditur in duaspartes. In quarum prima facit quod dictū eſt. In ſecunda oſtendit ꝙ motus localis inter genera motuū eſt primus. Quantū igitur ad primā ꝑtem ph̓us ꝓbat quinqꝫ rationibꝰ motum circularem eſſe primū inter motꝰ locales Quarum prima eſt. Omnis motus localis eſt rectus circularis aut ex recto et circulari ꝯpoſitus. vt patex diuiſione motus predicta. ſed motus circularis ē prior mixto et recto motibꝰ. igit̉ eſt primus. Minor patetprimo de mixto qm̄ ſimplex eſt prius mixto. quia mixtum cōponitur ex ſimplicibꝰ que ſunt priora cōpoſito ſiue mixto. Secūdo idem probatur de motu recto. Namſimplex eſt ante cōpoſitum. motus aūt circularis eſt ſimplicior recto. ergo eſt prior. Qinor ꝓbatur. qꝛ motꝰ circularis copulat fineꝫ principio. eo ꝙ nemo poteſt in figūra circulari denotare principium aut finem niſi per ymaginatōnem ſignādo punctum in ea. motus vero rectꝰ habet diuerſa actu ſcꝫ principium et finem. ideo circularismotus eſt ante rectu ⁊ eſt ip̄o ſimplicior. Q autē motꝰcircularis ſit magis perfectus qͣꝫ rectus hoc ſic oſtendit.quia motꝰ rectus nō poteſt eſſe in infinitum ꝓtēſus. qn̄ſi in infinituꝫ ꝓtenderetur hoc eſſet altero duorū modorum. aut eſſet ex eo ꝙ in linea ſuper quam eſt motus ꝓtenditur in infinitū aūt quia reflectitur ſuper lineam finitam ſed quod reflectitur nō oportet improbare. qͥa ſatisimprobatum eſt. et ꝙ linea nō ſit actu infinita oſtenſumeſt tertio huius. vbi dictum eſt. ꝙ nihil eſt infinitum inactu. Etiam ſi poneretur per impoſſibile nihil mouere-
tur ſupra ipſum quia ſexto huius probatū eſt. qd̓ impoſſibile eſt fieri nunqͣꝫ fit aut incipit fieri ſed in infinitum impoſſibile eſt motum fieri rectum. cū om̄e mouens intendat finem determinatū quē conſequitur per motum. qͥaaliter moueret in vanū. ſed vanū nō eſt in operibus nature. Si autem diceretur ꝙ eſſet reflectens in eo ꝙ eſt finitum rectum et ſic duraret in infinitum. tūc eſſet ex duobus oppoſitis motibꝰ et eſſent duo motꝰ ⁊ nō vnus cōtinuꝰ. qꝛ inter om̄es eos intercidit quies. igitur neceſſario omnis motus rectus eſt finitus. ſed omni finito poteſt fieri additio. igitur imꝑfectus eſt et corruptus lꝫ em̄forte aſcenſioni ignis nihil poſſꝫ addi nec deſcenſioni terre tamēmotui in genere poſſibile eſt addi ſicut linee recte ita ꝙ adhuc manet in rōne recti motus inqͣꝫtum eſt rectus. Sed circularis inqͣꝫtum eſt circularꝭ nunqͣꝫ poteſtceſſare. Qam ſi ceſſaret hoc eſſet in puncto qui actu deſcriberetur ſuper circulum: ⁊ talis nullus eſt in circulo.quia ſi aliquis eſſet in circulo tunc in illo pūcto reciperetcirculus additionem in potentia. Id autē quod eſt perfectum et incorruptibile ⁊ inceſſabile ẜm tempus eſt prius tripliciter ſcꝫ natura tempore et definitione qͣꝫ imperfectum et corruptibile. igitur motus circularis eſt priormotu recto.Amplius prior eſt quē contingit perpetuuꝫeſſe nō contingēti Circularem quidem igiturcontingit perpetuū eſſe. aliorum auteꝫ neqꝫ loci mutationem. neqꝫ aliquando neqꝫ vnum cōtingit eſſe perpetuum. ſtatum em̄ oportet fieriSi āt ſtatus eſt corruptus eſt motus prior.¶ Hic ph̓us ponit ſecundā rationeꝫ iſtam ſcꝫ Motusperfectus et perpetuus eſt prior imperfecto et nō perpetuo. motus aūt circularis eſt perfectus et perpetuus etnullus alius neqꝫ loci mutatio neqꝫ alia. īmo nullus alius motus eſt perpetuus. In omnibꝰ em̄ talibus quādoreflectuntur aūt quādo ſunt in extremo ad quod eſt motus. oportet fieri ſtatum et quietem. Cum aūt quies ſitpriuatio motus tunc oportebit motum ceſſare ⁊ corrūpiqn̄ intercidit quies.Rationabiliter āt accidit circularē vnū eē etꝯtinuum et nō rectum Eius em̄ qui in recto determinatū eſt principiū et finis et medium. etom̄ia hec habet in ſeipſo. quare eſt vnde incipiet qd̓ mouetur et vbi finiet Apud terminos eīqͥeſcit oē. aut vn̄ aūt vbi Circulares āt indeterminati ſunt. Quid em̄ magis quicūqꝫ terminꝰeorū qui ſunt in linea. Sil̓iter em̄ vnūqd̓qꝫ pͥncipiū et mediū eſt et finis vt et ſꝑ quedaꝫ ſint inpͥncipio et fine. et nūqͣꝫ vn̄ mouetur ⁊ quieſcitquodā mō ſphera. eūdē em̄ obtinet locū Cauſaāt eſt ꝙ oīa hec accidūt cētro pͥncipiū em̄ et mediū magnitudinis et finis eſt. Quare ꝓpter idqd̓ cētrū extra circulatōem eſt. nō ē vbi qd̓ fert̉quieſcat. ſic em̄ ſꝑ fertur circa mediū. ſed. nō advltimū. ꝓpter hoc aūt manet et ſꝑ quieſcit quodāmō totū et mouent̉ continue.