SeptimusLiber

ſcꝫ qͥetem eſſe in nūc. Ad hoc dd̓m eſt. ꝙ nec motus in genere nec in ſpē cauſat tempus. ſed potius vnus qͥdaꝫ motus mobilis pͥmi ſcꝫ. ⁊ ideo pͥuatio hoc motu aūt illo nōpͥuat̉. qꝛ pͥmus eſt qui ſemꝑ eſt. ⁊ ideo tempus pͥuari nonp̄t. Supponebat etiā falſum. qm̄ ſupponebat ꝙ id qd̓ fertur in ipſo nūc eſt in qualibet parte ſpacij. qꝛ ſic motus nōeſſet ꝯtinuus. hoc aūt incōueniens eſt dicere. ergo illud exquo ſequitur.Setudum dubium elt.An mobile in aliquo motu maneat ꝑ aliqd̓ tempꝰ in eodem loco aut in eadem diſpōne. ¶ Et videt̉ ꝙ ſic. qm̄ intoto motu mobile hꝫ vnam forma. gͦ manet in motu peraliqd̓ tempus in aliqua diſpōne. ¶ Sol̓o. ꝙ non. qm̄ illud qd̓ eſt ꝑ aliqͦd tempus in eodem loco aūt in eadē diſpoſitione habet ſe eodem mō ẜm pͥus ⁊ poſteriꝰ. illud aūtqd̓ eodē mō ſe habet ẜm pͥus ⁊ poſterius d̓r quieſcere. ergo ſi aliqd̓ mobile eſſet ꝑ aliqd̓ tempus in eodē loco qͥeſceret ⁊ moueret̉. qd̓ eſt impoſſibile. ¶ Et ad obiectū in opſitum dd̓m eſt. qͣꝫuis mobile in motu ſemꝑ habeat eandēformā ſub̓alem. tn̄ nō eſt in eadem diſpōne ẜm eandē formā accn̄talem ad quā fit motus. ſed ẜm illam ꝯtinue fitin plus ⁊ plus ẜm ꝙ magis accedit ad terminū. ¶ Seddiceres. eſſe pͥoris forme accn̄talis que acquirit̉ ꝑ motummanet cum eſſe poſteriori. ergo mobile in motu manet ineadē diſpōne. Ad hͦ dd̓m eſt. ꝙ illud eē quodāmō manetet quodammodo nō. qꝛ illud eſſe manet ẜm illud poſitiuum qd̓ importat. ſcꝫ inqͣꝫtum d̓t eſſe. ⁊ ſic ꝑficitur ẜm hoccontinue. ⁊ ẜm negationem perfectionis quam importatnon manet̉ ſed abijciturTertium dubium eliAn impartibile ꝯtingat moueri. ¶ Et videtur ꝙ ſic. qꝛvnitas. pūcta. ⁊ multa alia accidentia ſunt indiuiſibilia ⁊tamen mouent̉ motis corporibꝰ in quibꝰ ſunt. Confirmatur. anima eſt indiuiſibilis ſimiliter ⁊ intelligentia. tamenvnūquodqꝫ illorum ꝯtingit moueri. Qinor patꝫ. qꝛ anima mouetur de ignorantia in ſcientiam. ⁊ econtra. Etiāintellectus ⁊ intelligentia mouentur de bono in malum.¶ Secūdo. quicquid mouetur per accidens etiam mouetur per ſe. ſed indiuiſibile per accidens mouetur ad motūſui ſubiecti. ergo mouetur per ſe. Maior patꝫ quoniamomnis motus per accidens in aliquo ſubiecto preſupponit motum per ſe. ¶ Solutio ꝙ non. vt patꝫ per Areſtotelem in textu. ¶ Ad obiecta in oppoſitum Ad primumdd̓m eſt. ꝙ argumentum bene probat ꝙ aliqua impartibilia bene mouentur per accidens. quia moto ſubiecto mouentur omnia que in ſubiecto ſunt. non tamen mouenturimpartibilia per ſe. Et ad ꝯfirmationem dicenduꝫ eſt. ꝙduplex eſt motus. ſcꝫ ſpiritualis ⁊ corporalis. iam animaet intelligentia bene mouentur motu ſpirituali qui eſt entis perfecti. non tamen mouentur motu corporali qui eſtactus entis imperfecti. ¶ Ad ſecūdum dicendum eſt. licet omnis motus per accidens pſupponat motum ꝑ ſeſicut omne accidens preſupponit ſubſtantiam. nō tamenpreſupponit motum per ſe in illo quod dicitur moueri perſe. ſed bene preſupponit motum per ſe alicuius alterius. ſicut motus ꝑ accn̄s pūcti p̄ſupponit motū per ſe ſui ſubiecti. ⁊ nō motū ꝑ ſe ipſius pūcti.Quartū dubium eſt

Quā differenter accidens dicitur moueri ad motuꝫ ſubiecti ⁊ impartibile ad motum partibilis ⁊ pars ad motūtotiꝰ. ¶ Solutio. tam differenter. qm̄ accidens ⁊ impartibile mouentur per accidens tam ẜᵐ actum qͣꝫ ẜm potētiam. quia nullo modo poſſunt per ſe moueri. ſed ꝑs mouetur per accidens ſolum ẜm actum ⁊ non ẜm potentiaꝫad motum totiꝰ. quia apta nata eſt per ſe moueri. ſcilꝫ ſidiuidatur a toto. Et ſic non accipit ph̓us impartibile ſedpͥmo mō. qꝛ illud d̓r ẜm eū impartibile quod nec actu necpotentia eſt diuiſibileFinis ſexti phyſicoꝝ.Ane aūt quodmouet̉ neceſſe ē ab aliquo moueri. Si quidem igitur in ip̄onō hꝫ pͥncipium motus. manifeſtuꝫ ꝙ ab altero moueturaliud em̄ erit mouens. Si aūt in ſeipſo accipiatur: a. b. qd̓ moueatur ẜm ſe. ſed nō eo ꝙ eorūque hmōi aliquid mouet̉. Primū qͥdem igituropinari. a: b. a ſeipſo moueri ꝓpter hoc ꝙ totuꝫmouet̉. ⁊ a nullo exterioꝝ ſil̓e eſt. ficut ſi qͥs ipſo. d. e. mouente id qd̓ eſt. e. z. ⁊ ipſo moto opinet̉. d. e. z. a ſeipſo moueri ꝓpter id qd̓ nō videt̉vtrū ab vtroqꝫ moueat̉. vtrum. d. e. ab. e. z. aute. 3. a d. e. moueatur¶ Poſtqͣꝫ determinatū eſt de cōpoſitione ⁊ diuiſione cōtinui. Hic ph̓us ꝯſequenter in hoc ſeptimo phyſicorumdeterminat quomodo in mouentibꝰ ⁊ motis nō eſt procedendum in infinitū. ſed ꝙ ſit deueniendum in ordine mouentium ⁊ mobiliū ad pͥmum mouens immobile ⁊ pͥmūmotum. quorum ꝓprietates in octauo huius veniunt inueſtigande. Et diuiditur preſens liber in duos tractatꝰ.In quoꝝ pͥmo facit qd̓ dictum eſt In ſecūdo determīatde ꝯparatione motuū adinuicem. ibi ¶ Dubitabit autēvtiqꝫ aliquis. Primus tractatus diuitur in quatuor capitula. In quorum pͥmo ph̓us oſtendit ꝙ om̄e qd̓ mouet̉mouetur ab alio. In ſecūdo ph̓us oſtendit ꝙ in mouentibus ⁊ motis non ſit proceſſus in infinitum. ibi (Quoniam om̄e quod mouet̉) In tercio oſtendit ꝙ omne mouēseſt ſimul cum moto ibi (Primū aūt mouens). et qꝛ etiaꝫin eodem capitulo aſſumit ꝙ alteratio fit ẜm ſenſibiles qͣlitates. ergo in quarto oſtendit ꝙ ſolū eſt alteratio ad terciam ſpēm qualitatis. ibi (Quoniā auteꝫ que alterant̉.)Quantum ergo ad pͥmū capl̓m d̓t ph̓s. ꝙ om̄e qd̓ mouetur neceſſe eſt ab aliquo motore moueri. Et hoc ꝓbat̉inductiue. ⁊ rōne. Inductiue ſic. omne quod mouet̉. autmouet̉ ab aliquo extrinſeco ſibi ⁊ diſtincto ab ipſo. ſicutmouentur ipſa que mouētur violente. Aut habent pͥncipium ⁊ efficientem cauſam motus ſui in ſeipſis. ſed illa q̄mouentur violente ⁊ nō habent in ſeipſis pͥncipiū ſui motus manifeſte mouentur ab alio motore ſibi extrinſeco.qd̓ mouet ea. Etiam mouentur ab aliquo illa que habēt