QuartusLiber
Imiliter auteꝫ neceſſe eſt phyſicū ⁊ de loco ſicut ⁊ deinfinito ꝯſiderare ſi eſt aut nō eſt. ⁊qūo eſt et quid eſt¶ Poſtqͣꝫ ph̓us determinauit de paſſionibꝰ intrinſeciscorporis mobilis. ſcꝫ de motu ⁊ infinito. qͥ ꝯſequūtur corpus mobile inqͣꝫtum hmōi. Hic ꝯſequēter in quarto huius ph̓s determinat de tribꝰ paſſionibꝰ extrinſecis. ſcꝫ loco vacuo ⁊ tꝑe. et ẜm hoc p̄ſens liber in tres diuidit̉ tractatus. In quoꝝ pͥmo determinat de loco. In ſecūdo ꝟode vacuo. ibi (Eodem mō accipit̉) In tercio de tꝑe. ibi.Cōſequens aūt dicet̉) Primus qͥdem tractatus in ſerem diuidit̉ capl̓a. In quoꝝ pͥmo ph̓us inquirit an locusſit vel nō ſit arguendo ad vtrāqꝫ eius partē In ſcd̓o oſtēdit que res ſit locus. an ſit materia aut forma. ibi (Quoniā aūt aliud qͥdem) In tercio determinat de modis eēndi in. ibi (Poſt hoc autē). In qͣrto ponit qͥnqꝫ ꝓprietatesloci. ibi (Quid aūt forte ſit locꝰ In qͥnto oſtendit ꝯpletequid eſt ipſius loci. ibi (Fere aūt quatuor. In ſexto ph̓utoſtendit que ſunt in loco ⁊ q̄ non ſunt in loco. ibi (An qͥdem igit̉) In ſeptimo ſoluit rōnes pͥus motas in pͥmo capitulo. ꝓbantes locū nō eſſe. ibi Manifeſtū aūt) Et diuidit̉ p̄ſens capl̓m in tres partes In quarū pͥma determinat ꝙ ad naturalē ph̓m ſpectat determinare de loco. Inſecūda oſtendit ꝙ locus ſit. ibi (Qꝭ qͥdem igit̉ locus ſitIn tercia ꝟo ꝑte oſtendit ꝙ locus non ſit. ibi (Atuero hꝫdefectū) Quātū igit̉ ad pͥmā partē huiꝰ capituli ph̓sdicit. ꝙ ſicut determinatuꝫ eſt de infinito an ſit aut no. itaſimiliter neceſſe eſt naturale ph̓m ꝯſiderare de loco. quiaeſt vnū pͥncipiū de ꝯſequentibꝰ motū. igit̉ nccāriuꝫ eſt naturalem ph̓m ꝯſiderare de loco. illud em̄ qd̓ inquirēduꝫet ſciendū de loco eſt an locus ſit vel nō ſit. ⁊ ſi ſit qūo eſt.aut quid eſt.¶ Et ea nāqꝫ que ſunt omnes opinantur alicubi eſſe. Qd̓ em̄ nō eſt nuſqͣꝫ eſt. vbi em̄ eſt tragelaphus aūt phijlax Et de motu qui ꝯmuniseſt maxime et magis ꝓprius ẜm locū eſt quemvocamus loci mutatōem Habet autē multasdubitatōes quid forte ſit locus. nō em̄ eademvident̉ ꝯſiderantibꝰ ex om̄ibꝰ que inſunt. Amplius aūt neqꝫ habemus nihil ab alijs. neqꝫ īdubitatū neqꝫ bene exquiſitū de hoc¶ Hic ph̓us ꝓbat tribꝰ rōnibꝰ ꝙ phyſicꝰ hꝫ determinare de loco. Quarū pͥma eſt. de illo hꝫ determinare phyſicus qd̓ eſt ꝯmune omībꝰ entibꝰ naturalibꝰ. ſed locꝰ eſt cōmunis oībꝰ entibꝰ naturalibꝰ. igit̉ ipſius phyſicte ꝯſicerare de loco. Qinor ptꝫ. qꝛ ome ens naturale eſt in loco. vtpꝫ autoritate antiquoꝝ ſic arguentiū. qd̓ nō eſt nuſqͣꝫ eſt.igit̉ qd̓ eſt in aliquo loco eſt. illud aūt qd̓ nō eſt ens ratuꝫin natura. ſicut ſunt plura ex his q̄ ſunt ſola imaginatiōevt hircoceruus. qͥ grece d̓r tragelaphus. ⁊ chymera quephylax appellat̉. nō em̄ iſta ſunt alicubi. cuꝫ nō ſunt niſi inphantaſia faciente ꝯpōnem phantaſticā ex partibꝰ aīaliūque ſunt diuerſarū ſpēꝝ. Multi em̄ vt inqͥt ve. do. Albertus ꝯcedūt ꝯſequēs huius ꝯn̄e. licꝫ ſciant ex logica talēꝯn̄am nō valere. eo ꝙ arguit̉ a deſtructione an̄tis ad deſtructōem ꝯn̄tis. et ideo licet verū ſit ꝙ id qd̓ nō eſt nuſ-
qͣꝫ eſt. tn̄ ꝓpter hoc nō ſequit̉. id qd̓ eſt alicubi eſſe. qꝛ intellgentie q̄ nō ſunt qͣꝫte nō ſunt alicubi ꝑ naturā ſuā. ¶ Secūda rō eſt. phyſicus hꝫ determinare de motu. ⁊ maximede motu locali. qui maxime ꝯmunis eſt corporibꝰ naturalibꝰ. eo ꝙ in ipſo ſuꝑiora ⁊ inferiora moueant̉. ⁊ magis ꝓprie motus d̓r ẜm locū qui d̓r loci mutatio. ergo locus eſtConſequētia ꝓbat̉. qꝛ motus localis nō eſt ſine loco. et ꝑꝯſequens phyſicus hꝫ determinare de loco. ¶ Terciaroeſt. de illo eſt determinādū in aliqua ſcīa de quo ſunt multe dubitatōes. de loco aūt ſunt dubitatōes multe tā quoad q̄ſtionē an̄ eſt. qͣꝫ quo ad q̄ſtionē quid eſt. in tantū ꝙ dubitatōes ille faciūt quibuſdā antiqͥs credere nihil locū eēqꝛ ſi om̄ia inſpexerimus que dicūtur eſſe in loco. nō videt̉locus eſſe idem ẜm rōnem. definitiuā in ꝯmuni ẜm om̄ialocata. qꝛ aliter eſt in loco mixtuꝫ. ⁊ aliter ſimplex. ⁊ alitercelū ⁊ elementa. ⁊ aliter ſuperius celū ⁊ aliter inferius. nōmen igit̉ loci eſt ambiguū. ideo definiri nō p̄t in ꝯmuni. qꝛdefinitio illius nec diuiſione nec ꝯpōne acceptoꝝ ꝑ diuiſionē p̄t inueniri. qꝛ diuiſum non erit eiuſdē rōnis ad diuidentia. nec drn̄e ſumpte ꝑ diuiſionē ꝑ vnam rōnem ꝯponūt eſſentias ſpēꝝ eoꝝ que in loco eſſe dicūtur. Eſt etiamalia rō difficultatis. eo ꝙ multe ſunt ꝓprietates ⁊ ꝑtes loci in quibꝰ nō videt̉ idē eſſe locus ẜm rōnem. ⁊ iterū difficile eſt inuenire ꝓpriā eius definitiōem. Preterea qꝛ nihilfere ꝑ anteceſſores eſt bene de loco p̄dictū. igit̉ neceſſariuꝫfuit naturalē ph̓m de oībꝰ iſtis ꝯſiderare¶ Ꝙ quidē igit̉ locus ſit videt̉ ex trāſmutatiōemanifeſtū eſſe. vbi nāqꝫ nūc eſt aqua. hinc exeunte ſicut ex vaſe iterū aer ineſt. Qn̄ aūt eūdēlocū habent aliquid aliud corpoꝝ detinet̉ hocab his que inſunt ⁊ ꝯmutant̉ alterū om̄ibꝰ eſſevidetur. In quo em̄ aer eſt nūc. aqua in hoc pͥus erat. Quare manifeſtū eſt ꝙ erat locus aliquid ⁊ receptaculū alterū ab vtriſqꝫ in qd̓ et exquo mutatum eſt¶ Iſta eſt ſecūda pars huius capl̓i. in qua ph̓us oſtēdittribꝰ rōnibꝰ locū eſſe. ⁊ autoritate Heſiodi poete. Quaꝝpͥma eſt. ſi tranſmutatio ẜm locū eſt. locus eſt. tranſmutatio aūt ẜm locū eſt. igit̉ locus eſt. Maior ꝓbat̉. qꝛ trāſmutatio ad formā oſtēdit materiā eſſe aliqͥd a formis diſtinetum. ita etiā tranſmutatio ẜm locū ꝓbat locum eſſe qͥd diſtinctū a locato. ex quo locus qn̄qꝫ hꝫ vnū locatum. qn̄qꝫaliud. vt pꝫ de aere ⁊ aqua. qꝛ vbi eſt mō aqua ibi iteruꝫaer fit exeunte aqua de loco ſicut de vaſe. Et aliqn̄ aliudcorpus qd̓ terciū eſt ab his duobꝰ obtinet hūc locū eūdeꝫqn̄ egredit̉ aer inde. videt̉ autē oībꝰ ꝙ hic in quo fiunt ſicſucceſſiue multa corpora cuꝫ ip̄m remaneat idē. aliud ſit acorporibꝰ illis. ⁊ illud vocat̉ locus. igit̉ locꝰ eſt aliqͥd in natura in quo em̄ vbi aqua eſt mō. in illo eodē aer pͥus eratipſo eodē ſaluato ⁊ manente. igit̉ locus eſt aliqͥd. ⁊ eſt receptaculū aeris ⁊ aque. alterū ab vtriſqꝫ exiſtens in qd̓ ⁊ exquo mutantur corpora.¶ Amplius aūt loci mutatōes phyſicoꝝ corporū ⁊ ſimpliciū. vt ignis ⁊ terre. ⁊ taliū nō ſolum oſtēdūt ꝙ aliquid eſt locus. ſed qꝛ ⁊ habeat quādā potentiā locus. Fertur em̄ vnūqd̓qꝫin ſuū locū nō prohibitū. hoc quidē ſurſum. il.lud vero deorſum. Hec aūt ſunt loci partes ⁊
6
bLAH
58
E