OctauusTiber

Differūt em̄ dupliciter. pͥmo Nam potentia eſſentialisreſpicit actum primū. accidentalis vero actum ſecūdumScd̓o. qꝛ oīs potentia accidentalis p̄ſupponit potētiameſſentialem ſicut accidens ſubſtantiam nō aūt econtra.Sed cōueniūt etiam in duobꝰ. Primo qꝛ vtraqꝫ potentia d̓r in ordine ad actum. Scd̓o qꝛ in vtraqꝫ potētiā acqͥritur actus qm̄ actiuū ꝯiungitur paſſiuo diſpoſito Secūda pars patet Nā qn̄ graue aut leue eſt in potentia accidentali tūc aptum natu eſt eſſe in loco ꝓprio ⁊ eſt dūtaxat extra ip̄m ꝓpter impedimētū ꝓhibens. igit̉ remouēstale impedimētum quodāmō mouet ip̄m ad ſuū locumet nō ꝑ ſe. ex eo. qꝛ ſibi nō influit motum. igit̉ ꝑ accidensMaior alterius diſcurſus eſt.Quod mouetur a ſe eſt in ꝑtem mouenteꝫ etmotam diuiſibile Minor Hoc habet intra ſe cōpletum ſui motus principium quo pōtincipere et pauſare motū Concluſio Igit̉cu grauia et leuia nō ſunt in ꝑtem mouenteꝫ etmotam diuiſibilia nec poſſunt motum ſiſterenon mouentur a ſe.Pro declaratiōe maioris eſt notandū ꝙ drn̄a eſt inter aſe moueri et per ſe moueri. que ſumitur ex vſu grāmaticorū dicentiū ꝙ a et ab denotant circūſtantiā cauſe efficentis. ꝑ em̄ denotat̉ circunſtātia cauſe formalis. illo ſuꝑpoſito ptꝫ ꝙ illud qd̓ mouet̉ a ſe hoc eſt illud qd̓ in ſe hꝫprincipiū effectiuū motus ſui eſt diuiſibile in ꝑtē ꝑ ſe mōuēteꝫ et in ꝑtem ꝑ ſe motā. non aūt grauia et leuia cū nōmoueant̉ a ſe licet bn̄ ꝑ ſe. exēpli gratia aīal mouet̉ a ſe hͦeſt mouetur ab aīa ſua et ideo eſt diuiſibile in aīam ⁊ corpus. in aīam ꝑ ſe mouente et corpus per ſe motuꝫ. qꝛ aīteſte areſto. nedū eſt forma ſue materie ſed etiam efficiēsreſpectu eiꝰ mouēdo materiā ſuā hoc eſt corpus de locoad locū. Sꝫ diceres grauia et leuia etiaꝫ diuidūtur inꝑtem mouentē ꝑ ſe ⁊ in ꝑtem motā. igit̉ mouēt ſeip̄a Antecedēs ptꝫ qꝛ ſicut in aīalibꝰ forma que eſt ꝑ ſe mouensdiſtinguit̉ a corpore ita etiā in corꝑibꝰ ſimplicibꝰ formaſpecifica diſtinguitur ab eſſentia materie. igit̉ eēntia forme ī talibꝰ poteſt mouere materiā. ſicut in aīalibꝰ aīa mouet et corpus mouet̉ Ad hoc dd̓m eſt. ꝙ nō eſt ſimilede materia ſimpliciū corporū ⁊ corꝑibꝰ aīaliū. Nā materia corporū ſimpliciū ẜm ꝙ eſt in potentia ad eſſe nō eſtaliquo modo mobilis. qꝛ oportet ꝙ mobile ſit actu qͦ adeſſe qͣꝫuis ſit in potentia ẜm ꝙ eſt motum. materia veroelemētorū diſtincta a forma non eſt aliquo mō actu. igit̉forma nō poteſt eam mouere. et ergo talia corꝑa ſunt a ſepenitus īmobilia. Etiam quelibet forma nō d̓r ꝑs mouens ſed forma que eſt eleuata ſuꝑ materiā qualis ē aīaqꝛ forma naturalis ſolū dormit in ſua materia ⁊ eandemnō mouet. Minor patet. qͥa illud hꝫ intra ſe cōpletū pͥncipiū ſui motus quod poteſt incipere ⁊ pauſare motū ſꝫillud qͦd eſt diuiſibile in ꝑtem mouētem ꝑ ſe ⁊ in ꝑtē motam eſt hmōi. igit̉ ꝑs mouēs eſt effectiua reſpectu motet pars mobilis eſt ſubiectina. iō cū aīa ſit eleuata ſupraformā naturalē ip̄a poteſt mouere corpus ſuū de loco adlocū ⁊ in ptāte ſua eſt a motu deſiſtere aut motū incipereſic em̄ nō eſt de motu grauiū et leuiū. qm̄ graue nō hꝫ inſe aliqd̓ principiū quo pōt ſuū incipere aut pauſare motum ſed qn̄cūqꝫ ip̄m graue eſt extra locū ſuum niſi fueritimpeditum neceſſario fertur ad locum ſuum Sed di

ceres mouere eſt actus totius ⁊ etiam moueri. igitur minus bene dictū eſt. ꝙ aīalia mouent ꝑ vuā ꝑtem ⁊ non ꝑaliam Ad hoc dd̓m eſt ꝑ interemptōem ꝯn̄e. qͣꝫuis eītotū aīal moueat et etiam moueatur nō tamē per ſe pͥmoſed gratia vnius ꝑtis ſcꝫ forme ſupra potētiam materieeleuate mouet. et gratia materie ip̄m totum mouerurCōcluſio ſequit̉ ex premiſſis. Nā illud ſolum mouetura ſe qd̓ habet intra ſe prīcipiū quo poteſt incipere ⁊ pauſare motū. grauia em̄ ⁊ leuia non habent a ſeipſis tale pͥncipiū ſꝫ aīalia. q̄ hoc hn̄t p̄uilegiū ꝙ aīa nedū eſt tm̄ mouens. ſed etiā mouet mediantibꝰ neruis et muſculis. illud aūt naturalibꝰ nō ꝯuenit cū hōgenia ⁊ vniformia ſtꝭin tantū ſcꝫ ꝙ q̄libet pars totius p̄dicatōem recipit vt q̄libet ꝑs ignis eſt ignis q̄libet pars aq̄ eſt aqua ⁊c̄ijs. ſicaūt nō eſt in aīalibꝰ. Sed diceres. grauitas et leuitasdicuntur qualitates motiue. igit̉ poteſt graue et leue ꝑ ſeeas mouere Ad hoc dd̓m ē. ꝙ qualitates ille ſunt actiue formaliter ⁊ finaliter Nā graue ꝑ grauitatē formal̓rtendit deorſum ⁊ per modū naturalis appetitus inclinatur ad locū ſue naturalis ꝯſeruationis ſꝫ nō mouet̉ effectiue niſi inſtrumētaliter inqͣꝫtum ſupponitur influentiemotiue ſui generantis qd̓ ponit ip̄m deorſum ⁊ eſt deorſum niſi impediatur. et qꝛ ſucceſſiue illud ꝓhibēs remouetur. igitur mouetur ſucceſſiue. Unde lapis deſcendēs ꝑaerem adhuc habet impedimētum aeris ſucceſſiue īpedientis et remouentis. et ſi ſua grauitate met remoueatꝓhibens hoc nō eſt vt ſe moueat per accidēs ſicut medicus ſeip̄m ſanat per accidensAd obiecta ī oppoſituꝫAd pͥmū dd̓m eſt. ꝙ licet grauia et leuia finaliter a ſuislocis naturalibus moueant̉ nō tn̄ efficienter Ad ꝯfirmatiōem dd̓m. ꝙ grauia et leuia bene habēt in ſe pͥncipium actiuū inſtrumentale ſui motus. nō tn̄ principale. qͥagrauitas et leuitas ſunt mouētia mota et ceſſante pͥmomotu ceſſant oēs motus inferiores ⁊ ſic nō ſunt pͥncipiaeffectiua motus ſed potius ſubeffectiua. et mobile rōneſuorum pͥncipiorū paſſiuū et materiale. et ergo prius dictum fuit ꝙ natura eſt principiū et cauſa mouendi ⁊ quieſcendipaſſiuum ⁊ nō actiuum. Sed effectiuū ꝑ ſeip̄meſt generās. et ꝑ accidēs remouēs ꝓhibēs. Et iſtud ſicoſtendit̉. qꝛ qn̄cūqꝫ aliqua cā efficiēs facit aliquē effectūcui aliquid aliud naturaliter ꝯiūgit̉ tūc talis cauſa etiamd̓r eſſe cā illius vltimi effectus. Exēplū eſt ſicut deꝰ creans aīam rōalē ad quā ſequūtur inſeparabiliter potētied̓r etiaꝫ cauſa potentiarū anime. cū igitur motus inſeparabiliter ſequatur ad graue genitū generās dicitur cauſa illius motus. ſic aūt eſt in aīalibus. qꝛ ad aīal genitumnō ſtatim ſequit̉ motus ipſius ſed aīal incipit moueri exphantaſia et appetitū. Et autoritas Areſto. in quartode celo ⁊ mūdo eſt intelligēda qn̄ dicit ꝙ grauia et leuiamouent̉ a ſeipſis a grauitate et leuitate effectiue id eſtſubeffectiue Ad ſecūdū dd̓m eſt qͣꝫuis moueant̉ a generante qd̓ eſt principiū extrinſecū. tn̄ ille motus non fitniſi paſſio nō ꝯferente vim quod requiritur ad motumviolentū qm̄ in tali motu mouens ꝯtinue inducit formāmobili ꝑ quam inclinatur ad talem motū Ad tertiūeſt dd̓m. ꝙ ē duplex generans ſcꝫ vl̓e qd̓ ē celū. ⁊ ꝑticulare. vt iſte ignis qͥ generat alium. ⁊ ſic corruptio ꝑticularigenerante adhuc aliquid p̄t moueri. non aūt corruptiovniuerſali. agente. Etiam qͣꝫuis generans non manet in