PhylicoꝝAreſtotelis

le ſit ſimiliter omnia quieſcere. et omnia moueri continue. ex eo ꝙ alia quidem ſemꝑ mouent̉alia vero ſemper quieſcūt.¶ Hic ph̓us oſtēdit ſimiliter ꝑ omnem modū impoſſile eſſe ꝙ omnia moueantur. ⁊ ſimiliter adhuc impoſſibile ꝙ omniū entiū quedā ſint que ſemꝑ moueātur. ⁊ q̄daꝫque ſemꝑ quieſcāt. ⁊ nihil eſt eoꝝ que ſunt de numero entium ꝙ aliqn̄ quieſcat ⁊ aliquādo moueat̉ dicens. ꝙ ad illa tria ſufficiens eſt accipere fidem vnius probationis. nāſenſu videmus quedam aliquādo quieſcere ⁊ q̄dam aliquādo moueri eadem numero exiſtentia. licet em̄ viſusaliqn̄ decipiatur in qͣꝫtitate viſibilis. vt cum d̓t ſolem eſſemonopedalis qͣꝫtitatis. aut etiā cū d̓t ꝓpter ſpēm motusadhuc reſeruatā in ſenſu id moueri qd̓ tamen quieſcit. vtpatet de motis in naui qui arbores in littore iudicāt moueri. tn̄ ꝯgregatio ſenſuū de eodem non decipitur. ⁊ ideotripliciter ſe habet iudicium ſenſuū. Aliquando em̄ decipitur viſus qn̄ iudicat de qͣꝫtitate ſolis. aut quando iudicatde motu ſtellarū qui d̓r ſcintillatio Aliqn̄ nō decipit̉ quādo eſt iudiciū pluriū ſenſuū de eodem. ſicut ꝙ aliqn̄ aliqͥdmouetur ⁊ aliquando quieſcit. ⁊ ideo iudiciū eſt aliquando p̄ciſe verum. ⁊ aliqn̄ p̄ciſe falſum. Aliqn̄ aūt eſt dubiuꝫdonec ferat̉ dem ōſtratio que certificat alteram partē. Sꝫcauſa de hoc qd̓ diximus aliquid aliqn̄ moueri ⁊ aliqn̄ qͥeſcere eſt p̄ciſe verum. ⁊ ex illo teſtimonio manifeſtū eſt ꝙimpoſſibile eſt ꝙ oīa ſemꝑ quieſcant aut ꝙ om̄ia ſemper ⁊ꝯtinue moueant̉. aut ꝙ entia om̄ia ſic ſe habeant ꝙ q̄dā eorum ſemꝑ moueant̉ ⁊ q̄dā ſemꝑ quieſc āt. ⁊ nihil ſit qd̓ aliqn̄ moueat̉ ⁊ aliqn̄ quieſcat¶ Reliquū ergo ꝯſiderandū eſt vtrū om̄ia huiuſmodi poſſibilia moueri ⁊ qͥeſcere pn̄t. aut q̄dam quidē ſic. aliqua vero ſemꝑ quieſcūt aliqͣſemꝑ mouētur. hoc em̄ demōſtrādū ē a nobis¶ Hic ph̓us oſtendit ꝙ reliquū mēbꝝ ſuperioris diuiſionis ꝯſiderandū eſt nobis An ſcꝫ om̄ia entia ſint poſſibiliaad vtrūqꝫ. ad motū ſcꝫ ⁊ qͥetem. aut q̄daꝫ ſint poſſibiliaad vtrūqꝫ hoꝝ. et q̄dam alia ſemper mouent̉ ⁊ q̄dam aliaſemꝑ quieſcūt. et ſi illud demō ſtratū fuerit ſufficienter eluceſcet om̄ia membra ſiue modi ſuperioris diuiſionis. hocergo demōſtrandū eſt a nobis. ſed illud ꝯuenienter facere nō poſſumus niſi ꝯſiderata fuerint duo Primū ꝙ om̄eqd̓ mouet̉ habet motorem. ſicut oſtenſuꝫ eſt ſuo mō in ſeptimo huius. ⁊ latior eius ꝓbatio patebit infra. Secūduꝫꝙ om̄e qd̓ mouet̉ ẜm locū reducitur ad motorem. qui nonmouet̉ oīno. ⁊ tamen eſt in eo qd̓ mouet̉ ẜm locū. ⁊ hoc ēpͥmū mouens ⁊ pͥmū mobileEtru talis lit entiumdiſpoſitio ꝙ q̄dam ſemꝑ mouent̉. quedā veroſemper quieſcūt. et quedā aliquādo mouenturet aliquando quieſcūt¶ Et arguit̉ pͥmo ꝙ poſſibile eſt om̄ia quieſcere. cū om̄iain eſſe ſuo creato poſſunt ſubſiſtere. ⁊ ſic potentia creantisſine motu ſeruari ¶ Secūdo ſic. poſſibile eſt omīa mouerinam omne qd̓ eſt aut eſt ens ꝑ eſſentiā aut ꝑ participationem. ſi per eſſentiam fuerit ens. tūc eſt ſuijpſius vniuerſaliter ꝯmunicatiuuꝫ ſeu diffuſiuum dicente Dioniſio ꝙ de-

us qui eſt ſummū bonū nature mouet̉ ad om̄ia indeficientibꝰ ſue bonitatis diſtributiōibꝰ. Si fuerit ens ꝑ participationem. tūc mouet̉ appetibiliter ẜm pͥmi boni aſſimilationem. Etiā ſi eſſent aliqua entia īmobilia. illa eſſent maxime ſubſtātie ſeparate ⁊ īmortales. vt angeli. ⁊ tn̄ angelimoueri dicūtur. teſte auguſtino qui d̓t ꝙ deus mouet creaturam ſpūalem ꝑ locū nō aūt ꝑ tempus ¶ Tercio ſic. oīaentia in vniuerſo aliqn̄ mouētur ⁊ aliqn̄ quieſcūt. qꝛ natura eſt pͥncipiū mouendi ⁊ quieſcendi. ¶ In oppoſituꝫ eſtdeterminatio ph̓i intextu. Pro maiori intellectu ponūtduo diſcurſus Quoꝝ maior pͥmi eſt iſta¶ Iudicio ſenſus ſtādū eſt in ſenſibilibꝰ Minor Motijs eſt ſenſibilis nature actꝰ Cōcluſio. Igit̉ cū videmus aliqua moueri qn̄qꝫ ⁊ qn̄qꝫ quieſcere nō oportet de hoc rōnis iudicium inquirere¶ Maior pꝫ. artifici experto in ſua arte credendū eſt. ergo ſenſus naturaliter inſtructi iudicio in ſenſibilibꝰ ſtandum eſt. velut artifex expertus in ſuis artificialibꝰ. Illudtn̄ non eſt intelligendū ita ꝙ ſenſibilia ſint artificiata ipſius ſenſus. ſed ſic intelligendū eſt. ꝙ eadem certitudo ſenſus ſit ad ſua ſenſibilia ſicuti artificis ad ſua artificiata.Dicit̉ aūt naturaliter inſtructi. nā ſi nō fuerit ſenſus naturaliter in ſuis ſenſibilibꝰ inſtructus errare p̄t. ⁊ hoc tripliciter. Primo ex indiſpōne organi. vt patꝫ in febricitantibꝰ. qui iudicant ꝓpter organi infectōnem dulcia amaraSecūdo ex nimia diſtantia eius ab ipſo ſenſibili. vt iudicamus ſolem bipedalis qͣꝫtitatis. cum ipſe ſit toto mundo maior. Tercio ex indiſpoſitione medij. vt res alba perrubiū vitruꝫ viſa apparet rubia. Illis em̄ ſeruatis ſenſusnō errat circa ſenſibile. ⁊ ꝑ ꝯſequens iudicio ſenſus ſtādūeſt in ſenſibilibꝰ. Dicit̉ notāter in ſenſibilibꝰ. qm̄ nō oportet querere rōnem vbi ſenſus habet experimentū. ſimpl̓rtamen loquendo qͣꝫtum ad veruꝫ iudiciū ſtandum eſt inintellectu. nō a ſenſibilibꝰ abſtracto. ⁊ ſic iudicio ſenſus ſtādum eſt in ſenſibilibꝰ vt hmōi. vtiqꝫ tamen cōtingit circaſenſibilia aliqua inueſtigare qͥ ſenſus iudicio capi non poſſunt. vt viſa eclipſi ſolis aut lune inquiri p̄t illius cauſa¶ Minor patet qꝛ quo ad eius pͥmā partē ſcꝫ ꝙ motusſit actus nature. nā ſecūdo phyſicorum dictum eſt ꝙ natura eſt pͥncipiuꝫ mouendi ⁊ quieſcendi eius in quo eſt pͥmū ꝑ ſe et nō ẜm accn̄s. ergo. Secūda ꝑs pꝫ. ſcꝫ ꝙ ſit nature ſenſibilis. Nā ꝯputat̉ motus inter ſenſibilia cōmunia¶ Concluſio eſt ph̓i in textu. Maior alteriꝰ diſcurſus¶ Septē ꝯtingit intelligi modis in rebꝰ diſpoſitionē motus ⁊ quietis Minor. Exigūtaūt ſenſus ⁊ rō vt in triplici genere intelligaturhec diſpoſitio Concluſio Igit̉ ꝯcedendaeſt in rebus talis mobiliū ⁊ qͥeſcētiū diſpoſitioquam tangit mota queſtio.¶ Maior patꝫ. per ph̓m in textu ponentem ſepteꝫ membra ſiue modos entiū ẜᵐ que aut quos a diuerſis totiusvniuerſi ẜm motum ⁊ quietem diſpoſitōnes ponūtur. ſedvnus approbatur vt patuit ſupra. Et iſta vltima entiumdiſpoſitio in vniuerſo nō ſolum locū habet in entibꝰ corporeis. qꝛ ſic eſſent dūtaxat duo genera. vnū ſcꝫ quo omniaſemꝑ mouerent̉. vt corpora celeſtia. Aliud genus eſſet qͦ

ſſeKk iij