LiberOctauus

tratio. ⁊ motus localis cauſat alteratōem. Sil̓iter aūt opinio ꝯmunis eſt ꝙ in om̄i motu ſit fieri quoddā ⁊ generari quoddā ⁊ quoddā corrūpi. Nā in motu eſt generatioforme poſt formā. ſiue vbi poſt vbi. ⁊ corruptio eius qd̓abijcit̉. ⁊ ideo illud qd̓ mutat̉ fit ꝯtinue durate motu hocin qd̓ mutat̉. ſicut albū vel nigrū vel alia forma in quā eſtipſa mutatio. aut ſi nō eſt motus ad formā ſed ad vbi. tūchoc qd̓ mouet̉ fit in hoc vbi ad qd̓ mouet̉. ⁊ corrumpit̉ abeo ex quo eſt motus. ⁊ ſi hec eſt forma tūc corrūpitur hocqd̓ eſt albū vel nigrū qd̓ mouet̉ aut corrūpit̉ ab ipſo ſi motus eſt ẜm locū. qꝛ locus nō fit id qd̓ mouet̉ in loco. Cuꝫaūt motus eſt ad formā tūc id qd̓ mouet̉ fit ẜm aliqd̓ eēſuū. ⁊ ideo hō fit ſanus Nā vt dictū eſt in qͥnto. id qd̓ mouet̉ d̓r denoīatiue fieri hoc ad qd̓ eſt motus.¶ Om̄ia aūt velle aliqn̄ qͥeſcere aliqn̄ autē moueri. hoc aūt ad copulādū ad antiquas rōnesPrincipiū aūt iterū faciendū a nūc determinatis idē qd̓ qͥdem incepimꝰ pͥus Aut em̄ omniaquieſcūt. aut om̄ia mouent̉. aut hec quidē quieſcūt. hec aūt mouent̉ eoꝝ q̄ ſunt. Et ſi alia quidem quieſcūt. alia vero mouētur eoꝝ que ſuntneceſſe eſſe. aut omnia aliquando quidē qͥeſcere: aliqn̄ ꝟo moueri. aut q̄dā ſemꝑ qͥeſcere. aliaꝟo moueri ipſoꝝ. aut alia aliqn̄ ſiſtere. aliqn̄ vero moueri. Ꝙ quidē igit̉ nō poſſibile ſit omniaquieſcere dictū eſt pͥus. dicemꝰ aūt ⁊ nūc. Sꝫem̄ ẜm veritatē ſic ſe hꝫ ſicut quidā dicūt eē ꝙ ēinfinitū ⁊ īmobile. ſed nō aliqͥd videt̉ ẜm ſenſūſed mouētur multa eoꝝ que ſunt.¶ Hic ph̓s reprobat quartū modū ſiue quartā opinionem. ſcilꝫ ꝙ vl̓iter om̄ia mouētur aliqn̄ ⁊ aliqn̄ quieſcuntita ꝙ nihil ſit ꝙ ſemꝑ moueat̉ ⁊ ſemꝑ quieſcat. ſicut dicebāt Anaxa. ⁊ Empedo. quā opinionē dixerūt eſſe copulandā ad rōnes quas antiquitꝰ antiqͥ adduxerūt de ſempiternitate motus. qm̄ opinio illa videt̉ eſſe ipſius Empedoclis qͥ dixit ꝙ in tempore amicicie om̄ia quieſcūt ⁊ nihil mouetur. ⁊ in tꝑe litis omia mouentur ⁊ nihil quieſcitAut exponitur ſic ꝙ illa opinio cōpulanda eſt ad alias rōnes que dicende ſunt in ſequentibꝰ tractatibꝰ. Deincepsigit̉ ph̓us ſummatim dicit ꝙ aut omnia qͥeſcūt aut omīamouentur. aut alia quieſcūt ⁊ alia mouētur. ſicut fuit opinio Anaxa. ⁊ Empe. aut ita ꝙ ſemꝑ quieſcūt ⁊ nūqͣꝫ mouentur. quedā aūt mouentur ſemꝑ ⁊ nunqͣꝫ quieſcūt. ⁊ nihil omniū eſt qd̓ idem numero quieſcat ⁊ aliquādo moueatur. aut ita eſt ꝙ quedam entiū aliquando quieſcuntaliquando autē mouentur eadem numero exiſtentia. Etquauis iſta diuiſio eſt ſuperius poſita. eam tamē reſuimnitqꝛ nouis rōnibus intendit certa membra reprobare. Etprimo improbat pͥmum membrū. ſcilꝫ ꝙ non ſit poſſibileꝙ omnia quieſcant ⁊ nūquam moueantur. ſicut dixeruntMelliſſus ⁊ Teno. et licet hoc prius ſit oſtenſum. tamenaliter oſtendi poteſt. Nam ſi omnia quieſcant ẜm veritatem. vt dicit hec opinio ſiue illud membrum. tunc ſequeretur ꝙ omne ens eſſet infinitum ⁊ immobile. quia cuꝫ ſitinfinitum bene ſequitur ꝙ eſt immobile. quia infinituꝫ nōhabet quo moueatur. eo ꝙ hoc eſt infinitum ẜm locumquod omnem locum occupat. ⁊ infinitum ẜm formaꝫ qd̓

occupat omnem formam.¶ Si quidē igit̉ opinio eſt falſa. aut oīno opinio ⁊ motus eſt. ⁊ vtiqꝫ ſi phantaſia. ⁊ ſi aliqn̄qͥdem ſic videat̉ aliqn̄ aūt aliter. Phantaſia qͥdem ⁊ opinio motus quidā eſſe vidētur Sedde hoc quidē intendere ⁊ querere rōnem quorum dignius habemus qͣꝫ rōne indigere maleiudicare eſt melius ⁊ peius ⁊ credibile ⁊ noncredibile. ⁊ pͥncipiū ⁊ nō pͥncipiū¶ Ftic ph̓us oſtendit ꝙ opinio dicens omnia quieſcere non videtur eſſe vera ẜm ſenſum. ſed multa entium q̄ẜm naturam ſunt finita videntur moueri. et hoc per varietatem opinionis probatur. in eo ꝙ comparatur ad res.Si em̄ ponatur aliqͣ opinio eſſe falſa. ſiue vniuerſaliter aliqua opinio ſupponatur eſſe. tunc ſequitur neceſſario ꝙ etiam motus ſit. quia autem vna erit opinio de eo qd̓ eſt ſortem ſedere ⁊ non ſedere. aut oportꝫ eſſe motum. qꝛ cumopmio non ſit contrariorum receptiua. hoc eſt veri ⁊ falſiniſi per mutationem rerum oportet motum eſſe in rebꝰ.Idem autem ſequitur ſi ſit phātaſia. illa em̄ eſt vera autfalſa per eandem rerum mutationem. Phantaſia em̄ etopinio ſic variate per res ſunt motus quidam a ſenſu ẜᵐactum facti. Et cum dicitur ꝙ motus probatur eſſe perphantaſiam ⁊ opinionem intelligitur de ipſis per cōparationem ad res. Nam ſic oratio vera vel falſa eſt non in eoꝙ ipſa ē ſuſceptibilis ꝯtrarioꝝ. ſed in eo ꝙ res ſuſcipit cōtraria cuius ipſa oratio eſt ſignum. ita etiam phantaſia etopinio ſuſcipiūt contrarietatem. Non em̄ phantaſia ⁊ opinio hic accipiūtur ẜm ꝙ ſunt in opinante tm̄. quia re vnomodo ſe habente poteſt opinio eſſe vera ⁊ falſa per deceptionem opinantium de ipſa. ſicut eſt opinio de quantitateſolis ⁊ ſtellarum. ⁊ qui ſequitur ſenſum ⁊ deceptioneꝫ ſenſus dicit ſolem eſſe monopedalem. ⁊ qui ſequitur demōſtrationem dicit ipſum maioreꝫ qͣꝫ terra vno modo ſe habente re ipſa. De intellectu autem ⁊ ſcientia non eſt eadēratio. qꝛ ītellectꝰ ⁊ ſcīa ſunt de his que ſunt vno modo. etde neceſſitate inuariabilia. Iſte ramen rationes inducte adiuiſione ſuperius poſita logice ſunt non habentes neceſſitatem. ſed tamen in eis ſunt propoſitiones premiſſe maioris probabilitatis qͣꝫ concluſio. Nec eſt neceſſe alias rationes ponere cum aliquid dignitatis hic habeatur qͣꝫ ſitratio. ita ꝙ ſint nota per ſe ad ſenſum ad quem omnis ꝓpoſitio vniuerſalis certificatur. hoc em̄ eſt propriuꝫ eiusqui indiget mente ⁊ ratione. eo ꝙ ipſe amens mente captus eſt. talis autem hominis proprium eſt male iudicareinter melius ⁊ peius. ⁊ inter credibile ⁊ nō credibile. ⁊ inter principium ⁊ non principium. omnis autem acceptioque firmatur a ſenſu melior eſt qͣꝫ illa que ſenſui cōtradicit. ⁊ concluſio que ſenſui ꝯtradicit eſt incredibilis. principium quod experimentali cognitioni in ſenſu nō concordat. nō eſt pͥncipium ſed potius ꝯtrariū pͥncipio.¶ Similiter autem et impoſſibile eſt ⁊ omniamoueri: aut alia quideꝫ ſemper moueri. alia vero ſemper quieſcere. Ad omnia em̄ hec ſufficiens eſt vna fides. Uidemus em̄ quedam aliquando quidem quieſcere aliquando quidemmoueri. Quare manifeſtum eſt ꝙ impoſſibi-