PhyſicoꝝAreſtotelis

aliquo totali tꝑe ꝙ etiā augeat̉ ꝓ qualibet ꝑte illius tꝑislicet nō ſentiat̉ augmentū in partibꝰ tꝑis factū. Nā eſt aliqd̓ tp̄s ſtatus inter augmentatōem ⁊ diminutōem. qꝛ tēpus infantie ⁊ iuuentutis damꝰ augmento. ⁊ tp̄s etatisvirilis ſtatui. ⁊ tp̄s ſenectutis ⁊ ſenij vt in pluribꝰ damꝰdiminutōi ſic ꝙ in ſenectute fit diminutio virtutis et nonſub̓e. In ſemo autē diminutio ſub̓e ſimul cū virtute. Etiſtud ꝓbat ph̓us tribꝰ ſignis. quoꝝ pͥmū eſt de guttis cauantibꝰ ꝯterentibꝰ ſiue ꝑforantibꝰ lapidē. aut aliā reꝫ q̄ nata eſt cauari aut ꝯteri. vel etiā qd̓ eſt lignū ſcindere lapidēqn̄ plantat̉ ſub lapide. Nō em̄ eſt ncc̄ariū ſi gutta in aliqͦtoto tꝑe tantū effodit de lapide. aut ſi planta tantum ꝑforat de lapide in tribꝰ annis ꝙ medietate illius fouee faciatin medietate illius tꝑis. ⁊ terciā in tercia. ⁊ milleſimam inmilleſima. qꝛ ſi ſic ꝯtingeret. cū diuiſio vadat ī infinituꝫ infouea qͣꝫtitate tꝑis. ꝙ in qualibet minima aliqͥd effoderetſed hoc nō eſt verū. qꝛ hmōi partes nō ſunt niſi in potentia in ꝯtinuo ⁊ in tꝑe. ſicut in ſeptimo huius dcm̄ eſt latiꝰEt ſil̓iter dd̓m eſt de diminutōe. Secūdū ſignū huic primō ſil̓e p̄ter hoc ꝙ gutte cauantes lapidē non ſunt ſimuleſt in tractu nauis. ibi em̄ vnus ſolus nō p̄t trahere naueꝫſed ſolum diſponit ad tractōeꝫ. ſed duo aut tres ſimul trahūt. Terciū ſignū eūt de lignis. que ſcindūt lapidem queſub lapide plantant̉. hoc aūt nō fit in pͥncipio ſed in fine. gͦid qd̓ auget̉ non toto tꝑe auget̉ nec quod diminuit̉ tototempore diminuit̉¶ Sil̓iter aūt et in alteratōe qualibet. Nō em̄ſi ꝑtibile in infinitū eſt qd̓ alterat̉ ꝓpter hoc etalteratio. ſed velox fit multotiēs ſicut cōgelatioAmplius cū infirmet̉ aliqͥs neceſſe eſt tp̄s fieri in quo ſanat̉ ⁊ nō in termino tꝑis mutari Neceſſe eſt autē in ſanitatē mutari. ⁊ in aliud nullum. Quare dicere ꝯtinue alterari ⁊ multuꝫ inmanifeſtis eſt ambigere. In ꝯtrariū em̄ alteratio eſt ⁊ lapis neqꝫ durior fit neqꝫ mollior¶ Hic ph̓us oſtendit idem in alteratōne qualibet. ⁊ hoctribꝰ rōnibꝰ. Quaꝝ pͥma eſt. illud nō alterat̉ qd̓ qn̄qꝫ alterat̉ ⁊ qn̄qꝫ nō in partibꝰ. ſed ſic eſt ꝙ multotiens fit alteratio velociter in multis partibꝰ ſimul. gͦ id qd̓ alteraturnō alterat̉ ꝯtinue in qualibet parte diuiſibilis tꝑis. Minor ꝓbat̉. qꝛ alterans qn̄qꝫ diſponit id qd̓ alteratuꝫ eſt. etqn̄ eſt vltimo diſpoſitum tūc in pluribꝰ partibꝰ velociterintroducit̉ alteratio. ſicut patꝫ in denſatione ꝯgelatōnis ⁊coagulatōis. ¶ Secūda rō eſt. om̄is motus requirit determinatū terminū. quo habito ceſſat talis motus. gͦ nonp̄t ꝯtinue aliquid alterari. An̄s patꝫ. qꝛ eſt de cōtrario inꝯtrariū que neceſſario ſunt determinata. vt cum aliquisinfirmatur ⁊ mouetur motu ſanatōis ad ſanitatē. neceſſeeſt eſſe tempus determinatū in quo ſanabitur. ita ꝙ nō p̄thoc tempus diuidi in indiuiduas ꝑtes. ſic ꝙ pars ſanitatis fiat in vno indiuiſibili. ⁊ alia ꝑs in alia parte temporisindiuiſibili. ſed potius poſtqͣꝫ diſpoſitus eſt ad ſanitatē ꝑficitur ſanitas in tempore ⁊ nō diuidit̉ ẜm diuiſionē temporis. Nec p̄t dici ꝙ ideo mouet̉ cōtinue ille qui ſanat̉. qꝛlicet finita ſit mutatio eius ad ſanitatem tn̄ cum ꝑueneritad ſanitatem nō quieſcit ibi. ideo cōtinue ⁊ ſemꝑ mouet̉.ſed ſuperius ꝓbatū eſt ad mutatiōem nō eſt mutatio. necad motū eſt motus. ¶ Tercia rō eſt. iudicio ſenſus ſtandum eſt in ſenſibilibꝰ ſed dicere ꝙ ea que alterant̉ continue

alterant̉ ẜm partes tꝑis eſt ambigere in his que ſenſui ſtęmultū manifeſta. ergo ⁊c̄. Minor probat̉. qꝛ videmus inrebꝰ naturalibꝰ ꝙ multa ſtꝭ q̄ nō ꝯtinue alterant̉. ſicut lapis nō fit ꝯtinue durior neqꝫ mollior. ⁊ tn̄ in ꝯtrariū eſt alteratio. puta de duricie in molliciem. ⁊ econtra¶ Et ẜm ꝙ fertur mirabile eſt ſi latuit lapis deorſum latus. aut manēs in terra. Amplius aūtterra ⁊ alioꝝ vnūqd̓qꝫ ex neceſſitatę ꝑmanentqͥdem in ꝓprijs locis mouent̉ aūt violente exhis. Si quidē igit̉ q̄dam ip̄oꝝ ſunt in ꝓprijslocis neceſſe neqꝫ ẜm locū oīa moueri. Ꝙ qͥdēigit̉ impoſſibile ſit aut ſemꝑ om̄ia moueri. autſꝑ qͥeſcere ex his ⁊ alijs hmōi ſciet vtiqꝫ aliqͥs¶ Hic̄ ph̓us oſtendit idem in motu locali duabꝰ rōnibꝰQuaꝝ pͥma eſt. ſi illud qd̓ fertur hoc eſt mouet̉ localitertinue mouet̉ tūc valde mirabile eſt ꝙ ſuus motus deorſum nos lateat. ex quo oculariter ꝯſpicimus ꝙ tale quieſcit cū ꝑuenit ad centrū ⁊ amplius nō mouer̉. ¶ Secūdarō eſt. videmus ꝙ terra ⁊ om̄ corpus ſimplex quieſcuntneceſſario qn̄ ſunt in ꝓprijs ſuis locis naturalibꝰ. ⁊ nō mōuent̉ a locis illis niſi per violentiā. Manifeſtū igit̉ eſt ꝙ q̄dam corpora ſunt in ꝓprijs ſuis locis ⁊ nō mouent̉ in eisẜm locū. ergo nō om̄ia ꝯtinue mouent̉ ẜm locum ⁊ ꝑ ꝯn̄srelinquit̉ ꝙ vtraqꝫ poſitio eſt falſa ⁊ impoſſibilis. q̄ d̓t oīamoueri. ⁊ que d̓t om̄ia quieſcere.¶ Atuero neqꝫ alia quidē ſemꝑ ꝯtingit quieſcere. alia vero ſemꝑ moueri. aliqn̄ aūt quieſcere ⁊aliqn̄ moueri nullū. Dd̓m autē ꝙ impoſſibileſit ſicut ⁊ in dictis pͥus ⁊ ī his. Uidemꝰ em̄ ineiſdē fieri diuerſas mutatōes ⁊ adhuc qꝛ oppugnāt manifeſtis dubitās. Neqꝫ em̄ augmentūneqꝫ violentus erit motus niſi mouebit̉ extranaturā quieſcens pͥus. Generatōem igit̉ remouet ⁊ corruptōem hec rō. Ferre aūt ⁊ moueri fieri quiddā ⁊ corrūpi videt̉ om̄ibꝰ. In qd̓ qͥdeꝫem̄ mutat̉ fit hoc aūt in hoc. Ex hoc aūt mutatur corrūpit̉ hoc aūt huic. Quare manifeſtumeſt alia qͥdē mouent̉ alia ꝟo qͥeſcūt aliqn̄.¶ Hic ph̓us reprobat terciū modū iſtū ſcꝫ. entiū quedaꝫꝯtinue mouent̉. ⁊ quedā ꝯtinue quieſcunt. ⁊ nihil ſit oīnoꝙ aliquando moueat̉ ⁊ aliqn̄ quieſcat. qꝛ illud dictuꝫ repugnat ſenſui. qꝛ videmus in eiſdem rebꝰ fieri mutatōemque neceſſario ſtant in ſuis finibꝰ. ergo talia qn̄qꝫ mouent̉et qn̄qꝫ quieſcūt. Preterea per hoc etiā tolleret̉ om̄is motur violentꝰ. qꝛ aliquid d̓r violēter moueri. quādo expellitur a loco ſuo in quo naturaliter quieuit. ſi ergo ponat̉ ꝙillud quod quieſcit ſemꝑ quieſcit in ſuo loco naturali. tūcnō poteſt moueri ꝯtra naturā ſuā. gͦ nō p̄t moueri violenter. Tercio excluderētur generatio ⁊ corruptio qꝛ ſi illudqd̓ quieſcit ſemꝑ quieſcit ⁊ nō p̄t moueri. ergo illud qd̓ qͥeſcit ſub nō eſſe ſicut in corrupto non p̄t generari. qꝛ al̓smoueret̉. qd̓ eſt ꝯtra hypoteſim. Nec etiā illud qd̓ quieſcitſub eſſe ſicut ipſuꝫ generatū poterit corrūpi. Quarto tolleretur vl̓iter omnis motus ⁊ moueri. qꝛ in om̄i motu eſtquedam generatio. eo ꝙ motus alteratōis finis eſt gene-

Kk ij