PhyſicoꝝAreſtotelis

ita in macrocoſmo hoc eſt in maiori mundo ꝙ eſt vnus ⁊ꝯtinuus motus qͥ nō incepit exiſtens cā omniū aliorummotuū in microcoſmo. ⁊ ita ꝯueniēter d̓r vnꝰ mūdus minor ⁊ alius maior. minor qͥdem qꝛ eſt inferior ꝑfectiōe etcauſalitate qm̄ minor mūdus eſt quaſi effectus maiorismūdi. oīa em̄ que in minori mūdo ſunt ſunt etiā in maiori mūdo. ſicut manifeſtum eſt in animali. om̄ia em̄ q̄ aīaliꝯueniūt originem hn̄t ex mūdo corporeo. ſed ſic nō eſt oīquaqꝫ in hoīe. licet em̄ hō ẜm corpus ſit ſub corporibꝰ celeſtibꝰ. nō tn̄ ẜm aīam. niſi inclinatiue. qūo dici ſolet ꝙ fata inclinant hoīem. nō tn̄ neceſſitāt. ſed qꝛ plerūqꝫ hoīesſequūtur paſſiones ⁊ inclinatiōes. qn̄qꝫ vero repellūt. nōp̄t ſumi iudiciū de futuris effectibꝰ humanis. Hō em̄ vtuens ẜm rōnem nō eſt ſub neceſſitate fati. īmo p̄t agereꝯtra fatalem inclinatōem. qūo d̓t Ptholomeus. ꝙ ſapiēsdn̄abit̉ aſtris. īmo hō ſic viuēs ẜm rōnem p̄t corpus ſuuꝫextra fatalē inclinatōem trahere ita ꝙ ſi ſuū corpus ſit ꝑtalem habitudinē inclinatū ꝑ rōnem qua fato dn̄atur p̄tcorpus ad oppoſitū diſponere. ⁊ hinc eſt ꝙ dicunt mediciexꝑti. ꝙ ꝑ auxiliū illius naturalis vita ꝓlongari p̄tNd obiecta in oppoli.Ad pͥmū dd̓m eſt. ꝙ Areſto. nō vocat aīal ſimpl̓r mūdūſed appellat ipſum mūdū ẜm quandā ſil̓itudinē. Et ꝑ hͦpꝫ ad ꝯfirmatōnem. ¶ Ad ſecūdū dd̓m eſt. ꝙ in minorimūdo nō eſt ſimpl̓r noua motus inceptio. qm̄ ſemꝑ ip̄mp̄cedit alius motus. vt pꝫ ex dictis. ¶ Sed diceres. videmus hoīem qn̄qꝫ ſe mouere ita ꝙ nihil exterioꝝ moueateum. vt ſi aliqͥs moueat̉ nō ex indigentia. ſed ſolū vt oſtēdat ſe poſſe ire. ⁊ nō vt querat aliqͥd in loco ad quē mouetur. Ad hoc dd̓m eſt ẜm do. Albertū. ꝙ impoſſibile eſt ꝙmotus localis aīalis fiat ſine ꝯceptōe aliqua. Nā nunqͣꝫfit motus ſine mutatōe aliqua facta a ꝯceptu. ⁊ ideo motus nouus exigit nouū ꝯceptū. gͦ virtus cōcipiens moueſet diſponitur anteqͣꝫ moueat Eſt em̄ ꝯceptio q̄dā ꝙ aliqͥsvelit oſtendere ſe poſſe ambulare. Et ita manifeſtū eſt. ꝙnullus fieret motus niſi poneret̉ motus ꝑpetuusIncidūt dubiā quorūprimū eſt. An hō d̓r microcoſmus. hoc eſt minor mūdus.¶ Solutio ꝙ ſic rhetorice ⁊ ꝑ ſil̓itudinem. qꝛ vt dictū eſtſicut in macrocoſmo. id eſt in mūdo maiori ſunt motorestm̄. ⁊ ſunt motores moti ⁊ motū tm̄. ⁊ eſt q̄dam motuumꝯtrarietas inqͣꝫtum vnus eſt ab oriente in occidens. ⁊ alius econtra ab occidente in oriens. ita etiaꝫ eſt in homine.qm̄ in eo eſt pͥmus motor. ſcꝫ intellectus. ⁊ ſunt motoresmoti. ſicut phantaſia appetitus ⁊ virtutes motiue. ⁊ motum tm̄ ſicut corpus. Et motores inferiores habent motus ꝓprios ꝯtra motū ſuperioris. vt patebit in tercio deaīa. qꝛ ſenſualitas mouetur ꝯtra imperiū rōnis aliquando. ſicut etiam in maiori mūdo inuenitur motus obuiusmotui pͥmi mobilis. Alij dicūt hominē eſſe microcoſmuꝫex parte corꝑis. qꝛ ſicut in toto vniuerſo ſunt quatuor elementa ex quibꝰ ipſum ꝯſtituitur. ſic etiam homo cōponitur ex quatuor elementis. ⁊ qͣꝫuis quintū corpus ſimplexſcꝫ celum nō intret ꝯpoſitōem hominis ẜm ſubſtantiamvtiqꝫ tn̄ ẜm virtutem. qꝛ ꝯſtituit in homine perioduꝫ certam. Ex parte aīe vero homo etiā viuit ſentit ⁊ rōcinat̉et intelligit. ⁊ hoc mō gregorius vocat hominē mūdum.qꝛ ipſe participat cum creaturis mūdi a deo creatis. pͥmaautem ſimilitudo eſt ad ꝓpoſitum.

Secūdum dubium eſt.¶ Quot modis aliqͥs motus d̓r eſſe infinitus. ¶ Solutio duobꝰ modis. Uno mō qꝛ ꝯmenſurat̉ infunto ſpacioet ſic nō p̄t eſſe alqͥs motus infinitus ꝯpletus. qꝛ ph̓us ꝓbat pͥmo celi nullū eſſe ſpaciū hoc mō infinituꝫ. Alio mōd̓r motus infinitus ẜm duratōem. ⁊ talis p̄t fien in mobili finito ⁊ ſpacio finito. ⁊ talis eſt motus celi qui eſt infinitus ẜm ſucceſſionem ſuaꝝ reuolutionū. qͣꝫuis quelibet reuolutio ſit finita¶ Principiū aūt ꝯſideratōis eſt qd̓ qͥdē et dc̄edubitatōis. quare quedā eoꝝ que ſunt aliquādo quidē mouent̉. aliquādo aūt quieſcūt iteruꝫNeceſſe aūt ⁊ om̄ia quieſcere ſemꝑ. aut om̄iaſemꝑ moueri. aut alia qͥdem moueri. alia aūt qͥeſcere. Et iterū horum aut que mouētur moueri ſemꝑ. que ꝟo qͥeſcūt quieſcere ſemꝑ. aut oīaapta nata ſunt ſimiliter moueri ⁊ qͥeſcere. autreliquū amplius ⁊ terciū. Contingit em̄ alia qͥdem ſemꝑ īmobilia eſſe eoꝝ que ſunt. alia veroſꝑ moueri. alia autē cū vtriſqꝫ accipere. qd̓ qͥdēnobis dicendū eſt Hoc em̄ hꝫ ſol̓ones omniūdubitatoꝝ ⁊ finis nobis eſt hmōi negocij¶ Iſte eſt tractatus ſecūdus huius octaui. in quo ph̓usdeſcendit ſpēaliter ad pͥmū motū. oſtendens ex ipſo pͥmūmotorē eſſe īmobilē. Et diuidit̉ in qͥnqꝫ capl̓a. In quoꝝpͥmo oſtēdit diſpōnem entiū aut rerū in vniuerſo quo admotū ⁊ quietē. In ſecūdo oſtendit ꝙ om̄e qd̓ monet̉ mouet̉ ab alio. ibi (Qouētiū igit̉ ⁊ eoꝝ) In tercio oſtēdit pͥᵐmouens eſſe īmobile. ibi (Hoc aūt dupl̓t) In quarto docet reductōem omniū mouentiū ⁊ motoꝝ ad vnū pͥmummouēs īmobile. ibi (Neceſſe ē igit̉) In qͣnto oſtēdit pͥmūmotū eē ꝑpetuū. Et diuidit̉ iſtud capl̓m in duas partesIn quaꝝ pͥma ponit ſeptem modos reruꝫ ſiue entiū. Inſecūda ꝑte ſex reprobat modos entiū affirmādo ſeptimūibi (Omnia igit̉ quieſcere) Quātum gͦ ad pͥmā parteꝫd̓t ph̓us. ꝙ pͥncipiū ꝯſideratōis eſt ꝓcedere a dubitatiōeſuperius mota q̄ fuit. quare ꝗdam eoꝝ que ſunt aliquando mouent̉ ⁊ aliqn̄ qͥeicūt. Ab hac aūt incipientes diuidēda ſunt om̄ia ẜm ꝙ ad motū ⁊ quieteꝫ pn̄t ꝯꝑari. Dicitergo ph̓us ꝙ om̄ia que ſunt aut neceſſariū eſt ſemꝑ qͥeſcere. ſicut d̓t zeno. aut neceſſe eſt om̄ia moueri ſicut dixit eraclitus. aut neceſſe eſt alia moueri ⁊ alia quieſcere. ſicut dixit pictagoras. ꝙ terra mouetur ⁊ celū quieſcit. Et iſte tercius modus etiā vlterius diuerſificat̉. qm̄ ſi q̄dam mouētur ⁊ q̄dam quieſcūt hoc poteſt eſſe. aut ita ꝙ iſta que mouent̉. mouentur ſemꝑ. ⁊ illa que quieſcūt quieſcūt ſemꝑ.et nihil entium ſit extra alterū iſtoꝝ duoꝝ modoꝝ. aut itaꝙ omīa que ſunt. ſint apta nata ad vtrūqꝫ. ſcꝫ ꝙ quieſcantet ꝙ moueant̉. ⁊ aliqn̄ qͥeſcant ⁊ aliqn̄ moueant̉. ſicut dixerunt Anaxa. ⁊ Empe. Et āplius eſt iterū diuidere entiaſic. ꝙ eoꝝ q̄ ſunt. alia ſunt ſemꝑ mobilia ⁊ mota. ⁊ alia ſꝑīmobilia ⁊ nūqͣꝫ mota. alia aliqn̄ mota. aliqn̄ qͥeta. ⁊ hͦ ſolum vltimū membꝝ dictatuꝫ diuiſionū eſt verum. Et vtmelius appareat qd̓ dictū eſt poſſunt ſeptē formari modi entiū. quorū primus eſt. ꝙ omnia ſemꝑ quieſcunt. ſicutdixit zeno. Secūdus eſt ꝙ omīa ſemꝑ moueant̉ ſicut dixit

t̉ ſicut diK k i.