Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberOctauus

tūc tamen aliqua cauſa erit differens. qm̄ intellectꝰ agēsprimo infinito tēpore quieuit et poſtea in infinito tēpore agebat. Nunc aūt nulla differentia aſſignatur ab anaxagora quare ſcꝫ egit nunc intellectus et non prius. Siem̄ dicatur ꝙ nulla eſt ratio ordinis in talibus. hoc nonerit opus nature. Nam illud quod eſt opus nature autſimiliter ſe habet ſemꝑ. ⁊ nō aliqn̄ quidem ſic aliqn̄ vero aliter. vt ignis ſurſum fertur natura et non fert̉ ſurſum aliqn̄ et aliqn̄ nō. aut nō ſꝑ vno modo ⁊ tūc habetrōem differētie ⁊ cām determinatā in natura ⁊ nō ē ſimpliciter illa diuerſitas abſqꝫ rōne ſicut loquēdū eſt de periodo generatōis ⁊ corruptōnis q̄ cām differentie accipit in acceſſu generātis ⁊ receſſu in obliquo circulo ſicutpatebit in ſecūdo de generatōne et corruptōne. Et ideolicet ambo male loquuti ſunt. tn̄ dignius loquutus ē em̄pedocles qͣꝫ anaxagoras ⁊ quicūqꝫ aliter loquutꝰ eſt qͣꝫanaxagoras. qꝛ empedocles aliqua cām drn̄e tꝑis motet quietꝭ aſſignauit Nā em̄pedocles dixit ꝙ ſicut ignisſꝑ ſurſum fertur ⁊ nō aliqn̄ ſurſum fertur aliqn̄ aūt nonꝓpter ordinem ſue nature quo neceſſario mouet̉ ſurſum.ita ſe habet in hoc ꝙ om̄e vniuerſum in ꝑte tꝑis quieſcitet in ꝑte tꝑis mouet̉. qͥa talis viciſſitudo habet quādamordinatōem. eo ꝙ amicitie eſt ꝯgregare ⁊ litis eſt diſgregare. ſed anaxagoras dixit ꝙ nulla eſſet cauſa quietis ꝑtempus infinitū neqꝫ exitus rerū in eſſe ꝑ tempus infinitum niſi intellectus operans.Sed et oportet hoc dicentē nō affirmare ſolum. ſed cauſam ipſius dicere et nō apponerenihil. neqꝫ velle dignitatem irrationabileꝫ ſedaut inductōem aut demonſtratiōem ferre Hecquidē em̄ nō cauſe poſite ſunt. neqꝫ in hoc eratamicicie vel inimicicie eſſe Sed hmōi quideꝫꝯgregare. illius vero diſgregare. Si vero determinet̉ qd̓ eſt in tꝑe dd̓m eſt in quibꝰ ſic ſuntſicut qꝛ eſt aliquid qd̓ ꝯgregat hoīes amicitiaet fugiūt inimici ab inuicē. hoc em̄ ſupponituret in toto eſſe. videtur em̄ et in quibuſdam eſſeſic Quod āt et ẜm equalia tempora indiget aliqua ratione.Hic oſtendit ph̓us ꝙ etiam empe. peccauit in hoc ꝙipſe nihil ꝓbatōis addidit ſuo dicto Nā qͥ dicit ꝙ amicicia quodā tꝑe ꝯgregat. et lis quodā tꝑe diſgregat neceſariū eſt ꝙ nō ſolum hoc dicat et affirmet ita eſſe ſimplici affirmatōe. ſed neceſſariū eſt ꝙ cū hoc dicat cauſam etnō ſit cōtentus dicto ſimplici cui nihil apponit̉ ⁊ neceſſariū eſt ꝙ nō velit ꝙ hec ſit dignitas ꝑ ſe nota. qꝛ irrōnabilis eſt et cui rō cōis nō aſſentit. qꝛ ſi eſſet dignitas qͥlibetꝯſentiret in eam. qͥa cōis animi cōceptio eſt quā qͥlibet ꝓbat auditam. ſed oporteret ꝙ aut per viam ſenſus ꝓbaret nobis ꝙ ſic̄ eſt vt dicit. ſcꝫ ꝑ inductōem. aut ꝑ viamintellectus afferat cām qua demonſtret nobis ꝓpter qͥdſic eſt vt dicit. Amicicia et lis ſunt nō cauſe. eſſe em̄ amicicie ⁊ inimicicie definitio nō eſt in hoc. ꝙ ꝯgregant. veldiſgregant res nature in vniuerſo. ſed amicicie eſt ꝯgregare quedā. et inimicicie eſt diſgregare quedam. Namſi ſic determinent̉ ⁊ definiant̉ lis ⁊ amicicia ꝙ vtraqꝫ eſtin parte entis et non in vniuerſo. tūc oporteret empedo.dixiſſe q̄ entia ꝯgregantur per amiciciā ⁊ que diſꝑgen-

tur per inimiciciam. et an rationalia aut irrationalia autanimata aut inaīata. videmus em̄ amiciciam nō eſſe niſirationalium. Amicicia em̄ ꝓprie loquendo eſt id quodꝯgregat hoīes. et lis qua fugiunt inimici ab inuicem. etquod eſt in hoībꝰ ſupponitur etiam in toto vniuerſo ſimiliter eſſe. eo ꝙ in quibuſdam entibꝰ ſic eſt quia in hoībꝰet ideo oportuit empe. aſſignare quare ſic fiet in toto vniuerſo Et ſimiliter quod dixit ꝙ eſſet tempus motus ettempus quietis equale indigebit ratiōe. quia manifeſtepatet ꝙ tempus amicicie in hoībus non neceſſario equatur tempori litis.Omnino em̄ exiſtimare principiuꝫ hoc eſſeſufficiens. quod ſemꝑ. aut eſt ſic aut ſic non recte ſe habet opinari In quo democritus reducitde natura cauſas quod ſit quidem prius factūeſt. ipſius aūt ſemꝑ noluit principiū querere inquibuſdam dicens recte Quod aūt in oībꝰ nōrecte Et trigonū em̄ ſemꝑ habet duobus rectis equales angulos ſed tn̄ eſt ꝑpetuitatis huius altera cauſa principiorū. igit̉ non eſt alteracauſa. ſed perpetua ſunt Ꝙ quidē igitur nulluꝫtempus erit neqꝫ erat qn̄ motus nō erit ſiue nōerat tanta dictaſunt Iſta eſt ſecūda pars huius capituli in qua ph̓s excludit quādā falſam reſponſionem iſtorum antiquoꝝ dicentium ꝙ de iſtis non eſt querenda ratio ex eo. qͥa in omnitempore ſunt. aut ſic eſt ꝙ ſit motus aūt ſic ꝙ eſt quies.pter hoc qꝛ ꝑpetuorū nō eſt cauſa et eorū q̄ ſemꝑ ſuntAd hoc reſpondet ph̓s ꝙ anaxagoras ⁊ empedocles recte opinabant̉ in qͥbuſdā ⁊ ī qͥbuſdā nō recte opinabant̉Primū patꝫ Nā cōcluſiones mathematice ſunt ꝑpetueet ſemꝑ habent cauſas qm̄ p̄miſſe ſunt cauſe cōcluſionisExempli gratia. vt hec concluſio triangulus rectilineus habet tres angulos equales duobus rectis eſt ꝑpetua ⁊ tamen eius eſt aliqua cauſa ꝑ quā demonſtratur.Perpetuorū tamē que ſunt principia prima ad que nōhabetur via demonſtratōnis non eſt alia cauſa. Nam ſiomnis rei eſſet aliqua cauſa. tunc iretur in infinitū in cauſis. ſed illud qd̓ anaxagoras ⁊ empedocles dicūt nō eſttale ꝙ non habeat cauſam ante ſe ⁊ ideo male fecerūt nōdicendo cām. Et qͣꝫuis anaxagoras dixerit intellectumagentem facere motum. tamē dixit illum mouere per naturam et non per voluntatem. ⁊ ideo nullam aſſignarepotuit cauſam quare aliquando mouerit et nō ſemꝑ ſedinferius dicendū eſt. ꝙ mouet ex voluntate eterna Sintigitur hec ⁊ tanta dicta ad ꝓbatōem eius ꝙ nullum tēpus erat ante motum in quo nullus motus erat. neqꝫ aliquod tempus in futuro erit in quo nullus futurus ſitmotus.Utꝝ dicte antiquorumpoſitiones ſint irrationabiles et figmento ſimiles.Et videtur ꝙ non Nam poſitiones eorum ſunt magisfidei ꝟitati ꝯformes. qꝛ dixerūt motū ſiue mūdū īcepiſſeqͣꝫ poſitio areſtotelis Pro intellectu iſtius queſtionis