Phyſicorum.Areſtotelis
mote ponūtur duo diſcurſus qͦꝝ maior pͥmieſt iſtaNatura eſt ordinationis cauſa MinorInfiniti ad infinitum nulla eſt ꝓportio ſeu naturalis ordinatio Cōcluſio Igitur dictūanaxagore eſt innaturale ⁊ irrōnabile.Maior patet qꝛ opus nature eſt opus intelligentienon errantis. Eſt em̄ natura inſtrumentū diuine ꝓuidētie ꝯſtituentis in eſſe ⁊ ordine oīa naturalia manēte natura. ſapientis em̄ eſt ordinare. igitur natura nō eſt cauſa ordinationis niſi penetrata rōne ſapientiali ip̄ius primi naturam regentis tam vl̓em qͣꝫ ꝑticularē. quedā em̄naturalia ſemꝑ fiūt in ordine ad ſuaꝫ cām vt eclipſis ſieſt qn̄ eſt interpoſitio inter ſolem et lunā. ⁊ leuia ſꝑ aſcecendūt et grauia ſꝑ deſcendūt ẜm naturā niſi fuerint extrinſece violēter impedita. q̄dam em̄ fiūt in ſuis determinatis tꝑibꝰ generatōis et corruptōnis quā facit motus ſolis in obliquo circulo ꝑ acceſſum ⁊ receſſuꝫ. vt patebit ſecūdo de generatiōe. Et qͣꝫ qͣꝫ tam natura vl̓is qͣꝫnatura ꝑticularis ſit ordinatōis cauſa. Uniuerſalis tn̄naturā magis eſt ordinatōnis cauſa qͣꝫ natura ꝑticulaiqꝛ infallibilius et ordinatius pͥme cauſe ſubſeruit. et iooīa que ꝓxime fiūt ab vniuerſali natura. nō exiſtēte indiſpoſitōe ex ꝑte nature ꝑticularis vniformiter Et qꝛ vnanatura eſt magis ordinatōnis cauſa qͣꝫ alia. ideo vna cōparata ad aliam d̓r eſſe vna inordinata. vt d̓t ph̓s pͥmometheoroꝝ ꝙ imp̄ſſiones metheorologice fiūt ẜm naturam inordinatiore. finaliter tn̄ ordinata ſunt q̄ ſunt in natura qͣꝫuis em̄ res cadat ab vno ordine Tabit̉ tn̄ in aliūordine. ita ꝙ vl̓iter oēs res ordinantur in bonū ordinistotius vniuerſi. ⁊ ſic̄ ptꝫ ꝙ nō ordinat natura ſicut pͥncipalis ordinatōnis cauſa. qꝛ nō habet rōnem. ordinat tn̄velut cauſa inſtrumētalis. Sed diceres natura eſt eſfectus ordinationis. igit̉ non eſt cauſa ordinatōis Adhoc dd̓m eſt. ꝙ natura eſt ordinatōnis cauſa in ꝯꝑatōnead effectus naturales. tn̄ eſt effectꝰ in ordine ad primaꝫcām Qinor patet quo ad primā eius ꝑtem. qꝛ ꝓportiod̓t habitudinem et ꝯuenientiā diuerſorū ad inuice q̄ auteſt equalitatis aut inequalitatis igitur eoꝝ nō eſt ꝓportio. Infinitū em̄ oīa occupat. ⁊ iō nō dimittit aliquod finitū. aut infinitū. cui poteſt proportionari Sꝫ diceresprima cauſa eſt infinita. ⁊ tamē habet ordinem ad creataqꝛ ē motor oīm entiū. motor āt ꝓportiōem hꝫ ad ſuū mobile Ad hoc dd̓m eſt ꝙ duplex eſt infinitū .ſ. formaleet materiale. Formale em̄ dupl̓r accipit̉. vno modo ẜmſuā naturā ⁊ illo modo nō habet ꝓportionē ad finitū aliomodo accipitur ẜm ꝙ per ſuā determinatōem volūtatisoperatur et mouet ⁊ illo modo hꝫ ꝓportōem ad finituꝫinfinitū em̄ materiale nō hꝫ ꝓportōem ad infinitū. int̓ finitū tn̄ et infinitū bn̄ eſt inequalitas. Scd̓a pars ptꝫ Nāordo p̄ſupponit ꝓportionem cū igit̉ finiti ad infinitū nulla ſit ꝓportio. igitur inter ea nullus erit ordo Cōcluſio ptꝫ ex declaratōne textus vbi dictū fuit. ꝙ ipſa ſit irrōnabilis ꝓpter duo Maior alterius diſcurſusNec cōuenienter opinatus eſt empedoclesqͣꝫuis rationabilius dixit qͣꝫ anaxagoras.Minor Licet lis et amicicia congregentet diſgregent hoīes nō tn̄ illud venit attrahendum per oēm ſimilitudinē ad res naturales
Concluſio Igitur hoc dictū empedoclislicet eſſet neceſſarium. non tamen ſine rationeeſt dicendumQaior pꝫ ꝑ ph̓m in textu Nam ipſius dictū eſt irrōabile tn̄ aliquo modo ſui dicti aſſignabat rōem qͣꝫuis inſufficientē aſſignabat. Qinor patet quo ad eiuis primamꝑtem. qm̄ intra ſe habet ſue ꝯgregatōis ⁊ diſgregatōispͥncipiū: res em̄ naturales nō mouentur per ſe ideo nonpn̄t res naturales habere inter ſe ſegregationis et cōgregationis principium per litem et amiciciam ſicut hoīesSecūda pars ptꝫ. qꝛ Nā falſum dixit ꝙ tēpus litis etamicicie habeant equalitatē. qꝛ manifeſtuꝫ eſt ꝙ tēpuspacis et belli nō ſꝑ ſunt eqͣlia. igit̉ illud nō eſt applicādūꝑ oēm ſimilitudine ſiue eqͣlitate ad res naturales. Etiāfalſuꝫ dixit ī hͦ ꝙ poſuit litē et amiciciā determīatas cāsvt litē cām generationis et amiciciā cauſam corruptionis. qm̄ licet in quibuſdam ita videat̉ ꝙ lis ſit cauſa generatōnis. vt in generatiōe elementoꝝ et amicicia cauſacorruptōnis. Tamē in alijs eſt econtra ſicut in mixtislis eſt cauſa corruptōnis. amicicia vero cauſa corruptionis. Unde vniuerſalius lis eſt cauſa corruptionis qͣꝫ generationis. vnde lis ponit̉ cauſa ſegregationis et amicitia ponit̉ cauſa ꝯgregationis. ſed plerūqꝫ generatio aſſimilat̉ ꝯgregatōi ⁊ corruptō ſegregatōi pterea dictū ſuūē irrōabile. qꝛ arguit ad ſil̓itudinē vniꝰ ꝑtis vniuerſi adtotū. vt ab hoīe ad totū vniuerſum. qꝛ poſuit ꝙ ſicut inhoībꝰ lis ⁊ amicicia ſunt cauſa generatōnis ꝙ ita etiameſſet in alijs. Cōcluſio patet ex textu ph̓i. qꝛ fundabātſe empedocles ⁊ democritus in hoc ꝙ neceſſariorū nulla eſt cauſa qd̓ improbat ph̓s in textu. qͥa ꝯcluſio demōmōſtratōnis eſt neceſſaria. et tn̄ hꝫ cauſas neceſſarias.ſcꝫ ſuas premiſſas hoc tn̄ qd̓ eſt ſimpliciter pͥmū ſiue neceſſariū ꝑ eſſentiā. cām nō habet ſed oīs cauſalitas q̄ eſtin alijs ē ab eo. Unde d̓t ph̓s ſecūdo pͥme phyloſophieꝙ talis eſt diſpoſitio rerū in veritate qualis eſt in entitate ⁊ oīa entia depēdent ab vno pͥmo ente. ita oīs veritasreſoluenda eſt ad īmobilitatē ꝟitatꝭ eterne increate.d obiectū ioppontūꝙ iſte poſitōnes differūt a poſitōe fidei qꝛ iſti ponūt mūdum incepiſſe ex materia aliqua eternaliter ⁊ hoc eſt falſum poſitio aūt Areſto. eſt vera ſcꝫ ꝙ mūdus nō incepit ẜm naturā qͣꝫuis altiori mō incepit ⁊ ſic dictū areſto.magis ꝯcordat veritati fidei qm̄ oē verū vero conſonatprimo thopicorumCōtraria aūt his nō difficile eſt ſoluere. Uidebit̉ aūt ex hmōi ꝯſiderantibꝰ ꝯtingere maxime motū eſſe aliqn̄ cū nō eſt oīno primū quidēqꝛ neqꝫ vna perpetua mutatio eſt. Mutatio eīoīs apta nata eſt ex quodā in quiddā Quare neceſſe eſt oīs mutatōnis terminos eſſe ꝯtrariosin quibus fit. infinitū em̄ moueri nullum¶ Iſtud eſt quartū capl̓m in quo ph̓s ſoluit aliquas ratōnes ꝓpter quas videtur motus incepiſſe. Et diuiditur in duas partes. In prima enim parte mouet illas.In ſecunda ſoluit eas. ibi. Horum autemprimū. Quātum igitur ad primam phyloſophus ponit tres rationes quibus probat contrariū dictis precedentibus ſcꝫ