OctauusLiber

Contingit em̄ cōbuſtibile eſſe quod nō cōburitur Neqꝫ motiuū et mouens. et corruptibileigitur indigebit corrūpi cū corrūpatur. et huiuſmodi corruptiuū iterū poſterius. Corruptio em̄ mutatio quedā eſt. Si igit̉ hoc īpoſſibile manifeſtū eſt ꝙ eſt ꝑpetuus motus.¶ Hic ph̓us probat idem ratione qꝛ ſi tempus incepittunc incepit in ip̄o nūc. ſed hoc nō. igit̉ tempus non incepit. Qinor patet. Nam certum eſt ex his q̄ dicta ſuntin quarto huius. ꝙ impoſſibile eſt intelligere tēpus niſi per intellectum eius quod eſt nūc ſiue inſtans. ſꝫ nūc ēfinis preteriti. igit̉ ante ipſum eſt tēpus preterituꝫ ergoante tēpus fuit tēpus qd̓ eſt impoſſibile. ergo tempusnō incepit. Oportet em̄ ꝙ quicūqꝫ intelligit tp̄s ꝙ adminus intelligat duo nūc inter que eſt tempus. qꝛ qͥ cōpulat ipſa nūc nō ꝑcipit tempus vt faciūt dormientesNon aūt intelligitur ſicut quedā medietas inter preteritum et futurum hoc eſt ſicut media drn̄a. ſic etiaꝫ meddium mūdi indiuiſibile in quo ꝯtinuant̉ et diſtinguunt̉preteritum ⁊ futurū et ideo accipit̉ vt finis p̄teriti ⁊ inicium futuri. In toto em̄ tꝑe nō eſt accipere aliquid actu exn̄s niſi nūc et illud nunqͣꝫ ſtat ꝓpter qd̓ inſtantis nomen accipit. ⁊ ideo nō poteſt bis demonſtrari ſicut fit inpuncto qui permanet ⁊ ſtat in cōtinuo qd̓ habet ꝑmanētiam et poſitōnem in ſuis ꝑtibꝰ. ⁊ non pōt intelligi nūcaliquo modo in rōne principij tm̄. ⁊ in rōne finis niſi accipiat per modum linee. ⁊ ſic nō poteſt accipi. qꝛ ſic deficeret tempus. cū igitur iſta ſic ſe habeant. ⁊ ſi tēpus ponatur incepiſſe tūc̄ oporteret ꝙ incepiſſet īaliquo nūc. ſꝫhoc improbatum eſt. igitur. Et eadem rōne quia ꝓbatur ꝙ motus nō incepit hoc eſt. eſt perpetuꝰ ẜm om̄e tēpus preteritum. ꝓbatur. etiam perpetuo duraturº ẜmoē futurū ẜm Areſto. qui princeps fuit ſecte peripatēticorum. Ipſi em̄ dicunt ꝙ motus incorruptibilis ſit pereandē rōem qͣ ꝓbat̉ eſſe ingenitꝰ. ſicut em̄ ſequit̉ ad hocꝙ ſi incepit motus in preterito ꝙ motus alius precedatmotum primū. ita etiaꝫ ſequitur ad hoc ꝙ ſimotus corrūpit̉. ꝙ aliquis erit motus poſt motū vltimū. Et ꝓbatur ex hoc ꝙ non ſunt hec duo neceſſaria ſimul q̄ſtꝭ ceſſare ⁊ quieſcere a motū ⁊ ceſſare ſiue quieſcere a mobilitate ſiue ab aptitudine illa qua natū eſt moueri ſicut ptꝫin eo qd̓ ꝯburit̉ ẜm actū. ⁊ ꝙ eſt cōbuſtibile. qn̄ em̄ aliquid ceſſat a cōbuſtione ẜm actū nō ꝓpter hoc neceſſarioceſſat vel quieſcit a cōbuſtibilitate. qꝛ frequenter inuenitur cōbuſtibile qd̓ nō ꝯburitur. vt dictū eſt de mobili. ⁊de eo qd̓ aptum natum eſt mouere. qꝛ nō neceſſario aliquid ceſſat ſimul ab actu mouēdi. ita ꝙ nō moueat. ⁊ abaptitudine mouendi. ita ꝙ nō ſit natū mouere ẜm actumꝓpter aliqd̓ impedimentū qd̓ accidit ei extrinſecus in ſe.aut in eo qd̓ debet moueri ab ip̄o aut forte ī vtroqꝫ. igit̉ſi motus corrūpatur in aliquo tꝑe futuro ꝙ hoc ꝯtenitaltero duorū modorū. ſcꝫ qꝛ mouens et mobile aut alterū ipſorū corrūpitur. vel qꝛ ſunt ꝑpetua. ⁊ tn̄ non mouebunt aliquādo. Si em̄ dicatur ꝙ corrumpit̉ mobile autmouens aut vtrūqꝫ ip̄oꝝ. tūc oꝑtet corruptōem eorumeſſe poſt motus ceſſationem. ſed corruptio eſt finis motigitur motꝰ erit cuius finis eſt corruptio poſt vltimummotū. et oportet ꝙ in illo motu aliqͥd ſit mouens ad corruptiōem ⁊ hoc vocatur corrumpens. gͦ erit mobile aliquid ⁊ mouens ⁊ motū poſt vltimū motū qd̓ non ē in-

telligibile. qꝛ in illo genere poteſt intelligi ꝙ aliquid ſitpoſt vltimū. ſi igit̉ hoc eſt īpoſſibile. tūc manifeſtum eritꝙ ex ꝑte illa motus eſt ꝑpetuustru eīcicatiter demtōſtrat phyloſophꝰ ꝙ nō īcepit nec deſinet motꝰ.Et videtur ꝙ nō. Nam ſi eſſent demonſtratōnes certetunc verū concluderent iuxta ſnīam ph̓i pͥmo poſterioꝝhoc āt eſſe nō poteſt. qꝛ cōcludūt cōtra fidem catholicaponentem motū incepiſſe cū tꝑe ⁊ poſtea deſinere Secūda om̄e illud qd̓ claudit̉ inter duos terminos finitoseſt finitum. oīs em̄ motus inter duos clauditur terminos cū oīs motꝰ ſit de quodam in qͦddam. gͦ om̄is mōtus eſt finitus. ⁊ per ꝯſequēs nō eſt ꝑpetuus Tertioſicut eſt in minori mūdo ſcꝫ in aīali ſic apparet eſſe in maiori mūdo. qꝛ ꝯueniunt in hoc ꝙ vtrūqꝫ mouet̉ a principio intrinſeco. ſed in minori mūdo poſt vl̓em quietē pōtincipere motus. igit̉ in toto vniuerſo. Qinor patet. qͥaanimalia poſt oīmodā quietem incipiūt moueri a ſeip̄iset an̄ talem motuꝫ nullus fuit motus in ip̄is. ergo eadeꝫrōne pͥmū mobile qd̓ mouet ſeipſum pōt aliqn̄ inciperemoueri ⁊ non moueri. ⁊ per ꝯſequēs motus nō eſt ꝑpetuus In oppoſitū eſt ph̓s in textu. Pro intellectu iſtius queſtionis ponunt̉ duo diſcurſus qͦꝝ maior pͥmi eſt.Ex nature principijs nō poteſt demonſtrariinceptio aut deſitio primi motus MinorHe demonſtratōes Areſto. ſtant in limitibusphyloſophie naturalis. Concluſio Ergoconſtat phyloſophū bene probaſſe naturaliternō incepiſſe nec deſinere motumMaior patet. qm̄ om̄is ꝓbatio que ſumitur ex principijs nature illa ſumitur aūt ex ꝑte cauſe efficientis autex ꝑte pͥncipiorū mobilis. neutro em̄ horū modorū p̄t ꝓbari inceptio ⁊ deſitio motꝰ. vt patet ꝑ ph̓m in textu ꝓbantem motū ſic nō incepiſſe. Preterea qͥcqͥd naturaliter incepit ꝑ motū incepit et deſinet. ante em̄ motū pͥmūnō eſt motus ⁊ poſt ip̄m nō eſt motus. igitur nō poteſtex principijs nature probari inceptio aut deſitio motusEt intelligenda eſt hec de natura ꝓpria dicta ⁊ non denatura ſimpliciter naturante q̄ eſt ip̄e deus. Nam talisnatura nō agit neceſſario per motū. īmo poteſt producere ip̄as res ſine motu. Et dicitur notanter demonſtrari. qꝛ dialetice poteſt probari inceptio ⁊ deſitio motus etetiam improbari. teſte Areſto. pͥmo thopicoꝝ ꝙ ſit ꝓblema neutrū de ꝑpetuitate mūdi ſiue motus Nam eqͥfortes habet rōnes dialeticas ad vtrāqꝫ ꝑtem. Ueruꝫtamen qꝛ idem poteſt materialiter eſſe ꝓblema ⁊ q̄ſtioſcibilis ſicut idē poteſt eē materialiter ſcibile ⁊ opinabile. ideo de ꝑpetuitate mūdi. ⁊ pͥmi motus poteſt eē q̄ſtiovere ſcibilis q̄ eſt diuerſimode terminabilis ſcientialiterem̄ areſto. hic demonſtrat perpetuitatem pͥmi motꝰ. igit̉nō poteſt ex principijs nature demonſtrari eius inceptioaut deſitio. Et tamen ſimpliciter incepit non per naturam ſed per virtutem infiniti agentis. Qinor patet. qͥademōſtratōes ph̓i ex ꝑte mouentis mobilis ⁊ tꝑis ſumunt̉. Illa tamē que ſumitur ex ꝑte mouentis ⁊ mobilis a priori ē data. q̄ vero ex ꝑte tꝑis a poſteriori. Iſte tn̄rōnes nō neceſſario oſtendūt mūdū ⁊ motū nō incepiſſe