Phyſicorum.Areſtotelis

tiue ad oppoſita ⁊ illa q̄ ſunt agētia naturalia nō pn̄t eſſecauſa motus et qͥetis niſi mutent̉ ꝑ diuerſas diſpōnes.ẜm quas aliqn̄ mouēt et aliqn̄ non mouent. Illa enimque agunt per ꝯgnitōem vt videt̉ pro libito agūt ⁊ ſuntaliquādo cauſa motus ⁊ aliqn̄ cauſa qͥetis. eo ꝙ in ip̄iseſt quieſcere ⁊ moueri ꝓ volūtatis arbitrio. Sed tamēhoc verum eſt. ꝙ in illis oportet eſſe diuerſas ꝯceptiones. ſi aliqn̄ deberēt mouere ⁊ aliquādo non mouere. qͥavnā nūero et eodem modo cōceptione manente non eritanimal cā motus ⁊ quietis. Heqꝫ manente vno numero appetitu ẜm ſpecie q̄ mouet appetituꝫ. Diuerſarumaūt conceptionum ⁊ appetituū cā eſt id qd̓ occurrit ī vatietate tēporis ⁊ motus ꝑfecti per corpus. igit̉ an̄ renouationem ꝯceptōnuꝫ ⁊ appetituū erit motus in tempore ⁊ a corpore. Et ideo dicit ph̓us ꝙ quecūqꝫ ſiue animalia ſiue naturalia poſſibilia ſunt mouere ⁊ moueri facere et pati. nō penitꝰ neqꝫ omnimodo ſunt poſſibilia ſicut mouere ⁊ moueri et facere et pati. ſed oportet ea eſſediſpoſita ⁊ ſic ſe habere. ⁊ ꝓxima ⁊ īmediata eē. ⁊ ſibi fieri quādo mouere ⁊ moueri incipiunt. Cum aūt hec nōmouerēt ⁊ mouerentur ſicut neceſſe dicere habet qͥ motum nō dicit eſſe perpetuum tunc per alterationem ẜmdiſpōnes illas efficitur vnū motiuū et alterum mobile etper illam alterationem inerit eis tanqͣꝫ hoc ſit mouensẜm actum et alterū motum ẜm actumSi igitur nō ſꝑ mouebatur manifeſtum eſtꝙ nō ſe habebant ſicut nūc poſſibilia hoc quidem mouere illud vero moueri. ſꝫ oportuit mutari alterū illorum Neceſſe em̄ in his que ſuntad aliquid hoc accidere: vt ſi cū nō ſit duplumnunc aūt eſt duplū mutari. ſꝫ nō vtraqꝫ alteruꝫ.Erit ergo quedā prior mutatio prima¶ Hic ph̓us ꝯfirmat ſolutionem poſitam dicēs. ſi dicatur ꝙ motus nō ſemꝑ fuerit ⁊ tamen mouēs et mobileſemꝑ fuerūt. tūc oportet dicere ꝙ mouēs et mobile nonſemꝑ ſic ſe hn̄t vt ſufficienter diſpoſita ad hoc ꝙ vnū ſitmouēs et alterū ſit mobile ẜm actum. ita ſcꝫ ꝙ vnum ſitnūc actu mouēs et alterū ſit nūc actu motum. tūc manifeſtū ē ꝙ incepit motꝰ ẜm actum ꝙ oportuit mutari ẜmdiſpōnes illas mouēs ⁊ motum vel alterum eorum. ettūc ẜm rationem p̄dictam oportebit motum eſſe an̄ primum motū. Preterea mouens ⁊ mobile ẜm actū accepta dicūtur ad aliqͥd. ea vero q̄ ſunt ad aliquid neceſſe eſtaliquo modo mutata vel ad minꝰ neceſſe eſt alterū eoruꝫaliter ſe habere qͣꝫ prius et mutari. Si igit̉ mouēs nō ſimouit ẜm actū ⁊ mobile nō ſꝑ fuit motuꝫ. neceſſe eſt ꝙfacta ſunt mouentia et mota ꝑ trāſmutatōem qꝛ mouesaliter ſe habet qn̄ mouet. et ſic ſequeret̉ ꝙ ante pͥmū motum eſſet mutatio prior. et ſi eſt mutatio ante primū motum tunc etiā erit motus ante primum motum qui eſtcauſa illius mutationis.Adhuc aūt prius et poſterius qūo erūt tꝑenō exiſtente. Aut tempus nō ſit motus Si igitur tempus nūerus motus aut motus qͥdā Siquidem tempus ſꝑ eſt. et motū neceſſe eſt ꝑpetuum eſſe. Atuero de tꝑe extra vnū cōcorditerhabentes videntur oēs Ingenitū em̄ eſſe di-

cunt et propter hoc democritus demōſtrat tāqͣꝫ impoſſibilia om̄ia eſſe facta. impoſſibile em̄eſt tēpus factū eſſe plato aūt tēpus generat ſolus. Simul em̄ cū celo factum eſſe celum autēfactū eſſe dicit¶ Iſta eſt ſecūda pars capl̓i in qua ph̓s ꝓbat motū naturaliter nō habere pͥncipiū ⁊ finē ſue duratōnis ex ꝑtetꝑis. autoritate et rōne. p̄mittēdo duo ſuppoſita Quoꝝprimū eſt. ꝙ prius et poſterius nō pn̄t eſſe in rebꝰ niſi ſittempus. qꝛ pͥus et poſterius primo ſunt in tꝑe. Et inrebꝰ nō motis nō vidētur eē pͥus et poſterius niſi ex hocꝙ ponitur tempus circa res illas. In rebꝰ aūt que mouentur ſunt prius et poſterius per ſe. et ex hoc verificat̉ꝙ vbicūqꝫ prius et poſterius propͥe dicunt̉ ꝙ ibi eſt tēpus ſed vbicūqꝫ ponit̉ aliquid incipere illud eſt nunc etnō fuit prius. igitur in om̄i nouo qd̓ incipit ponit̉ priuset poſterius. et ꝑ ꝯſequēs tēpus fuit an̄ ip̄m in quo ip̄mno fuit. et tempus fuit poſterius illo in quo ip̄m nō fuit.et tēpus fuit poſterius illo in quo ip̄m fuit. et incepit ſecūdū ꝙ tempus nō pōt eſſe niſi motus ſit. qͥa tēpus eſtnūerus motus. vt patuit quarto huius et eſt quid ip̄iꝰcū ſit eius ꝓpria paſſio. igitur ſi tēpus eſt ꝑpetuū. gͦ et ꝓpria eiꝰ paſſio q̄ nō eſt ſine eo cuiꝰ eſt ꝓpria paſſio. Iſtisſuppoſitis ꝓbat intētū ſuū autoritate ⁊ rōne. Autoritate. qꝛ oēs ph̓i vno dēpto. Dixerunt tēpus ſꝑ fuiſſe et nūqͣꝫ incepiſſe intantū ꝙ vnus eoꝝ noīe democritus culpauit oēs qͥ dixerūt ꝙ om̄ia inceperūt aliqn̄ et nō ſꝑ fuerūtſicut dixit anaxagoras et empedocles. et inſtitit eis pertēpus qd̓ dixit impoſſible eſſe ꝙ ſit factuꝫ et in hoc eratmirū de antiquis. qꝛ viderūt bn̄ tēpus ſꝑ fuiſſe ſꝫ nō motum. cū tn̄ tēpus ſit nūerus motus oīs vel cuiuſdam. ethoc ideo fuit. qꝛ non viderūt ꝑfecte ꝓpriū ſubiectū temporis. ſꝫ acceperūt ip̄m ꝓut omnes res tꝑales ſunt in tēpore ſicut in quodā nūero. et non retulerunt ip̄m ad aliqd̓ ſubiectū vnū. Ille aūt vnus qui dixit tēpus incepiſſeplato eſt. et ille vidit bn̄ ꝙ erat paſſio motus. ⁊ ideo etiādixit motū incepiſſe. qꝛ dixit ꝙ celum incepit eſſe et moueri et tēpus incepit eſſe et hec dixit facta ab opifice primo mundi.Si igitur impoſſibile eſt eſſe dicere ⁊ intelligere tempus ſine ip̄o nūc. nūc aūt eſt medietasquedam et principiū et finē habens ſimul. pͥncipiū aūt futuri tꝑis. finem vero preteriti neceſſe ſemꝑ eſſe tēpus. Ultimū em̄ finiti accepti tēporis in aliquo ip̄oꝝ nūc erit. Nihil em̄ eſt accipere in tꝑe preter nūc. Quare qm̄ eſt finis etprincipiū ipſum nūc. neceſſe eſt ip̄ius in vtraqꝫꝑtetemꝑ eſſe tēpus Atuero ſi tempus manifeſtum eſt. qꝛ neceſſe eſt et motum eſſe. Si quidētempus eſt paſſio quidē motus. Eadem auteꝫratio eſt. et de eo ꝙ corruptibilis ſit motus. ſicut de fieri motum accidit priorem quandameſſe mutationē. prima ſic hic poſteriorem poſteriori. Non enim ſimul quieſcit. et quod mouet̉ ⁊ qd̓ mobile eſt qd̓ cōburit̉ et qd̓ ꝯbuſtibile