PhyſicorumAreſtotelis.

hoc quod ipſe diſgregauit latentia in ipſo. et fecit exirein apertum per hoc ꝙ plura vnius rationis exiſtētia dominari in aliquo vno ipſorum inceperunt. Iſtum autemintellectum intellexit eſſe intelligentiam que formis idealibus agit vnumquodqꝫ de occulto in apertum producens Produxit autem intellectus illas res formataspoſtquam per infinitum tempus quieuerāt in eo quoddicitur latētia ⁊ hec fuerūt om̄ia homogenia ꝯgregata.et tēpus infinitū eſſe dixit qd̓ ꝯponitur ex infinitis ⁊ hocinfinitum actu eſſe dicebat ⁊ fine carere qͥdē in preteritoſed non in futuro in quo dixit incipere motū. Qō eī potuiſſꝫ dixiſſe ꝙ inciꝑet motꝰ ſi poſuiſſꝫ tēpus ẜᵐ vtrūqꝫſcꝫ p̄teritū et futurū eē infinitū Et iſte fuit intellectꝰ anaxagore. vt inquit dn̄s Alber. ⁊ patꝫ ex his q̄ dicta ſunt īſexto phyſicorū. ibi em̄ dictū eſt. ꝙ nō eſt poſſibile ymaginari aliqͥd infinitū eē ẜm vtrūqꝫ terminū Empe. aūtdixit inciꝑe motū ī ꝑte qͣdā tꝑis finita ẜm vtrūqꝫ finē etiteruꝫ poſt motū illū in alia ꝑte tꝑis inciꝑe quietē. Qoueri em̄ dixit empedocles qn̄ anicicia vl̓is ex multis diſgregatis in multas formas corrūpēdo facit vnū mixtūex oībus hoc eſt cum oīa ꝑticularia generata reducūturad vnū materiale mixtū ex oībus. iterū āt dicit inciperemotum qn̄ diſcordia vl̓is ex vno mixto materiali ꝓducit ꝑticularia generata. ſed quieſcere dicit res in medijstꝑibus. cū em̄ oīa ꝯgregantur in vnū materiale mixtumꝑ amiciciam nō ſtatim poſt ꝯgregationē ꝑfectā incipitdiſcordia ꝓducere ea in diſparitate generatoꝝ. ſed quieſcunt ī mixto aliquo tꝑe Eodē aūt modo cum diſcordiaeduxerit generata in diſparitatē formaꝝ nō ſtatim reducit ea amicicia. ſed quieſcūt aliquo tꝑe. ⁊ ita ſunt duo tēpora quietis ⁊ duo tꝑa motus ẜm empedoclē. Qd̓ aūtinduxit empedoclem ad hoc dd̓m qͦd dixit de amicicia 2lite fuit qꝛ didicerat ꝙ ex pluribꝰ aptum natum eſt fierivnū ꝑ reſolutōnem. et iterū ex vno geminato ꝑ formaset diſtincte didicerat fieri plura ꝑ cōpoſitōem. Sic em̄ fiunt res ⁊ ꝑficiunt̉. hoc aūt qͦd dictū eſt nullo modo p̄t eēꝑpetuū ẜm vnū modū ſiue ille ſit ꝯgregatōis ſiue diſgregationis. ſꝫ potius ſic ꝑmutantur ad inuicē ⁊ non ꝑficiuntur hec ſimul. ſed potius ſꝑ ſic ſunt mobiles ẜm circūlum. qꝛ ꝯgregatio cauſat diſgregatōem ꝑ viam reſolutionis multorū ad vnū. ⁊ hͦ mō voluunt̉ hec ad inuicē vn̄abſqꝫ dubio opinandū eſt ꝙ em̄pēdo. ſic dixit ꝓpter hocꝙ res huius mūdi. ad inuicē vidit ꝑmutari. ⁊ ideo etiāiſte nō dixit vnū motū eſſe eternuꝫ. ſed potius duos ſibiſic ſuccedentes continue.Conſiderandū igitur de hoc qūo ſe habetpre opere em̄ eſt non ſolum ad nature conſideratōnem ſcire veritatem. ſed ad ſcientiā de principio primo.¶ Hic ph̓s oſtēdit neceſſitatē terminandi q̄ſtionē motādicēs. ꝙ ſcire veritatē illius queſtionis nō eſt ſolū neceſſariū ad abſolutā cōſideratiōem de rebus naturalibus.ſed etiam ad ſciēdum primū principium. quia ip̄m nō ēꝯgnoſcibile a nobis niſi ex poſterioribꝰ ſe. ⁊ etiam metaphyſicus in hoc primū motum ꝑpetuum a phyſico accipiens per motum probat motore eſſe. quia ille non cognoſcitur ſub ratione qua primus motor eſt. niſi ex ipſoprimo motuIncipiemus aūt primū ex definitis a nobis

in phyſicis prius Dicimus aūt motū eſſe entelechiam id eſt actum mobilis ẜm ꝙ mobile.Neceſſe ergo exiſtere res poſſibiles moueri.ẜm vnūquēqꝫ motum. Et ſine aūt motus definitione omnis vtiqꝫ confitebitur neceſſariumeſſe moueri poſſibile moueri ẜm vnūquēqꝫ motum. vt alterari alterabile. ferri aūt ẜm locummutabile. Quare prius oportet eē cōbuſtibileqͣꝫ cōburere et cōbuſtiuū qͣꝫ cōburere.¶ Iſtud eſt ſecūdū capl̓m in quo ph̓s ꝓbat motū naturaliter non habere principiuꝫ ⁊ finē ſue duratōnis duabꝰrationibus ⁊ ẜm hoc diuidit̉ p̄ſens capl̓m in duas ꝑtesquarū prima ſumit̉ ex ꝑte mouētiū et mobiliū. an̄ tamēillam rationē ponit vnā ſuppoſitionē. et ſcd̓a ſumit̉ ex ꝑte tēporis. ibi. Adhuc aūt prius et poſterius. ⁊ an̄ illamremouet vnā tacita q̄ſtioneꝫ ibi. alia quidē em̄. Suppoſitio aūt eſt. ꝙ ante oēm motum neceſſe eſt eſſe motiuū etmobile. ⁊ illa eſt manifeſta ex his que de motu dicta ſtꝭ.cum motꝰ ſit entelechia hoc eſt ꝑfectio mobilis ſiue eiusqd̓ mouetur ẜm ꝙ mouet̉. Cū autē ꝑfectio nō ſit niſi ineo quod ꝑficitur. igitur neceſſariū eſt eſſe ea q̄ poſſibileeſt moueri cuꝫ ipſa ſint ſubiecta motus ẜm quēlibet motum aūt quietē. et hoc etiam ſine reſumpta definitionemotus quilibet cōcedit ⁊ fatetur. quia per ſe notum eſt.ꝙ perfectio non eſt niſi in perfecto. et ideo ad hoc ꝙ motus ſit neceſſe eſt eſſe mobile qd̓ mouetur motu illo quidicitur eſſe perfectio ipſius ẜm quēlibet motum. Nō em̄alteratur hoc eſt alteratione mouetur niſi id quod eſt alterabile ẜm ꝙ alterabile eſt. nec ferri poteſt ẜm locuꝫ niſi illud qd̓ eſt ẜm locū mobile. Sic autem eſt ꝑ eandemrōnem de mouente. quia motus etiam actus mouentis.licet aliter ſit actus mobilis ⁊ aliter actus mouentis. etideo ſicut motu exiſtente neceſſe eſt mouens eſſe. cuꝫ mouens et mobile ſint principia motus prius natura vel tēpore vel vtroqꝫ modo. neceſſe eſt eſſe motiuuꝫ et mobileprius qͣꝫ motum. ſicut cōbuſtibile prius eſſe neceſſe eſtqͣꝫ motū cōbuſtionis qui eſt cōburere. et per eandem rationem neceſſe eſt cōbuſtiuum eſſe prius qͣꝫ comburere.Hoc aūt dupliciter eſt. qͥa in omnibꝰ motibus qui ſuntad formam ſicut eſt augmentum diminutio ⁊ alteratio.oportet ꝙ mobile ſit ante motum ẜm duplicem potētiā.Quarū vna eſt ad eſſe. et altera ad motum. qͥa nō augetur niſi quod poſſibile eſt augeri. ⁊ nō alteratur niſi qd̓poſſibile eſt alterari. ⁊ ante hāc potētiam oportuit illudquod augetur ⁊ alteratur eſſe. Non aūt eſt nec poſſibibile fuit ip̄m eſſe ſi ipſum eſſe incepit eo ꝙ om̄e qd̓ incepit eſſe a potentia eſſendi procedit ad actum. In motuautē locali id quod eſt ẜm formam ſubſtantialem ſtatimoperatur motum niſi aliquid ſit quod prohibeat et ideoid quod mouetur localiter nō eſt primo ⁊ poſtea mouetur localiter. ſed ſtatim localiter mouetur ſi nihil fueritprohibens motum eius. ¶ Ex his omnibꝰ patet. ꝙſi motus localis qui eſt cauſa omniū motuum eſt perpetuus tūc etiam id qd̓ mouet eſt perpetuū ẜm ſubſtantiāet id quod mouetur eſt perpetuūErgo et hoc neceſſariū eſt aut facta aliquādo eſſe cū non eſſent aut perpetua eſſe. Si quidem igitur factū eſt mobiliū vnūqͦdqꝫ neceſſa.