ctauusTiber

oſtendit primū motum ſpecialiter non incepiſſe ſed eſſeperpetuum et primū motorem eſſe immobilē. ibi primūaūt conſiderationis. In tertio oſtendit quid et qualisſit primus motus. ibi. At vero aliquid facientes. Inquarto oſtendit que ſunt proprietates et cōditōnes primi motoris. ibi. Qd̓ aūt neceſſe ē. Primꝰ tractatus inquatuor diuidit̉ capitula in quorū primo ph̓us mouetdubitationem de motus perpetuitate circa hoc recitando opiniones antiquorū. et de hoc cōſiderare multū eſtvtile non ſolum ad cognoſcendū naturas rerū ſed etiaꝫad ꝯgnoſcendū oīm rerū principiū primuꝫ. In ſecundoph̓us probat motū naturaliter nō habere principium etfinem ſue durationis. ibi Incipiemus autem. In tertioph̓s reprehendit antiquos diuerſimode locutos de inceptione motus et mūdi. ibi. Sed non aliquando quoderat. In quarto ſoluit aliquas ratōnes propter quas videtur motus incepiſſe. ibi. Cōtraria aūt his. Primumcapitulū diuiditur in duas partes. In quarū prima mouet vnam dubitatōnem. In ſecūda recitat opiniones antiquorū. ibi eſſe quidē igit̉ Quantū igitur ad primampartē mouet hanc queſtionem. An motus aliquandoſit factus aut generatus. ita ꝙ nō eſſꝫ ante hoc in aliquotēpore preterito id eſt ꝙ aliqd̓ fuerit tempus preterituꝫin quo omnino nō eſſet motus in aliqua parte mundi.ita ꝙ primus motus qui eſt cauſa omnis motus tūc nōfuerit. aut motꝰ deſinet aliquādo ſiue corrūpetur ita ꝙreſiduum ſit aliquod futurum tēpus in quo nihil moueri cōtingit oīno. eo ꝙ duraturus ſit primus motus quieſt cauſa om̄is motus in omnibꝰ mūdi partibꝰ. aut oppoſitū iſtius queſtionis pro vtraqꝫ parte ſit verū ſcꝫ ꝙ motus neqꝫ factus eſt ſiue generatꝰ in aliquo tempore preterito. neqꝫ corrūpetur in aliquo futuro ſed erat ſemperẜᵐ om̄e preteritū tempus. et erit ſemꝑ in om̄i futuro. itaꝙ aliquis motus continuus ẜm om̄e tempus ineſt entibus que ẜm naturā ſunt. vt īmortalis et inquietus. ſicutvita ineſt his que ſubſiſtūt ẜm naturam. Nā ſicut in viuis eſt anima cuius actus cōtinuus in corpus eſt vitaet non exiſtēte anima nō exiſtit in animalibꝰ vita. ita etmotus vnus continuus et inquietus cauſa eſt influensomnibus tranſmutabilibꝰ continuitatem ⁊ inquietudinem per hoc ꝙ ipſe primus motus immobilis ex ſuomotore. et inqͥetus ex ſimplicitate ſui mobilis et incorruptibilitate.Eſſe quidē igitur motum om̄es affirmant.de natura aliquid dicentes propter hoc ꝙ mūdum faciunt. et de generatōe et corruptōe eſſeoportet conſiderationem omnibꝰ ip̄is quā impoſſibile eſt eſſe niſi ſit motus¶ Iſta eſt ſecūda pars huius capituli in qua ph̓us recitat opiniones antiquorū vt veritas magis luceſcat. ⁊ primo in generali dicens. ꝙ om̄es illi phyloſophi qui de naͣtura naturaliter aliqͥd dixerūt affirmant motum eſſe. qͥaip̄i dicunt mūdū fieri ſiue generari. et dicūt omnibꝰ mūdis qui ſucceſſiue fiunt ita ꝙ ex corruptione vnius ſit generatio alterius ineſt conſideratio de generatōne ⁊ corruptōne mūdorū. Impoſſibile em̄ eſt generatōem ⁊ corrūptionem eſſe niſi ſit motus. quia generatio et corruptioſunt motus aut non ſine motu. vt in prehabitis eſtoſtenſum. et ſic ipſum motum eſſe preſupponit̉ in ſcientia naturali

Sed quāti quidē infinitos mundos dicunteſſe et quoſdam quide fieri. quoſdā aūt corrūpi. mūdorum ſemꝑ dicūt eſſe motū. neceſſariūenim generationes et corruptōnes cum motueſſe ipſorum.¶ Hic ph̓us tangit diuerſitatem illorū antiquorū ponētium mundū fieri. vnde quidam phyloſophi quāti hoceſt famoſi poſuerūt mūdos infinitos ſucceſſiue generariſiue fieri. ita ꝙ fiant quidam et quidam corrūpatur. cuꝫgeneratio vnius ſit corruptio alterius ſicut patet in ſimplicibus mūdi partibꝰ que ſunt elementa. ꝗa corruptiovnius illorum cōtinue conſtituit generationem alteriusDicūt em̄ eſſe perpetuū motū in genere ⁊ nō in numero aliquem eſſe perpetuum. et hoc eſt ꝙ perpetua ſit motuuꝫ ſucceſſio ⁊ non vnius in indiuiduo motus ſit perpetuus. qͥa iſti dicūt ſemꝑ eſſe motum. eo ꝙ neceſſariuꝫeſt generationes ⁊ corruptiones mūdorū eſſe cum motu. et generatōnes ⁊ corruptōnes mūdorū per ſucceſſionem ſunt ſemper et perpetue.Quicunqꝫ autē vnū et nō eſſe ſemper et demotu apponūt ẜm rationem. Si igitur cōtingit aliquādo moueri dupliciter neceſſe eſt hocaccidere. Aut em̄ ſicut anaxagoras dicit. inquit em̄ ille ſimul om̄ibus exiſtentibus et quieſcentibus in infinito tēpore motū facere intellectū et diſgregaſſe Aut em̄ ſicut Empedoclesin parte moueri et iterum quieſcere. Moueriquidem cū amicicia ex multis faciat vnuꝫ. autdiſcordia multa ex vno. Quieſcere autē in medijs tꝑibus dicens ſic. in quātū quidē ex pluribus vnum didicit naſci. inquātuꝫ iterū ex vnogeminato plurima perficiunt̉. Sicqꝫ fiunt resꝙ et nullo modo ipſius eſt ſeculū vnū Sic aūtpermutātur. neqꝫ ſimul perficiūtur. Sic auteꝫſemper ſunt īmobiles ẜm circulum. Hoc em̄quod ſic permutatur ab hinc inde dicere ipſuꝫopinandum eſt.¶ Hic ph̓us ponit opinionem cōtrariā dicens. ꝙ quidam ponebāt ſolū vnū eſſe mūdum ⁊ hunc nō eſſe ſemꝑin om̄ī tēpore p̄terito. ⁊ illi dicūt de motu ẜm eādē rōemꝙ ſcꝫ motus non fuit ſemꝑ in omni preterito. ⁊ iſte fuitPlato qui dixit mūdū incepiſſe in preterito et tempusincepiſſe cū ipſo Quocūqꝫ aūt modo dicta phyloſophorum variētur circa motus perpetuitatē. tamen ad duosmodos in cōmuni dicta eorū reducūtur qui dicunt motum aliquando nō fuiſſe. et aliquādo non eſſe futurum.quia ſi motus aliquando nō fuit ⁊ incepit cū non fuerithoc contingit dupliciter. aut ẜm modum quē dixit anaxagoras italicus. aūt ẜm modum quē dixit empedoclesInquit em̄ anaxagoras ꝙ pͥmo omībꝰ homogeneis ſimul exiſtentibus in permixto illo in quo ſimul omniumforme latebant qͣꝫuis actu eſſent et quieſcentibus. hoceſt ſine motu exiſtentibus in illo intellectus actiuus:practicus et impermixtus facit moueri hoc mixtuꝫ per