Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

PhyſicorumAreſtotelis.

iſte definitiones ẜm eſſe phyſicum accepte in diuerſis ſidiuerſe equiuoce. Nam multum in aere eſt qd̓ eſt tantum amplius. duplū qd̓ eſt ſicut duo ad vnum. ibitantū et plus qd̓ ponitur in definitōe multi erit eiuſdem rōnis cum eo quod d̓r multum aque duplū aque.ſed potius tantū erit equiuocū ſimiliter plus et duo eritequiuocū vnū que ponūtur in definitione dupli. Q autem duplum ſit equiuocū poteſt ſic oſtendi. qꝛ ẜm diuerſas rōnes de multis d̓r. Nam aliquando aliquid d̓r eſſeduplum alicui ẜm menſuram linealem. aliquādo ẜmſuram ſuꝑficialem. aliquādo ẜm menſuram corporalēEtiam omnia quatuor dicūtur dupla omnibꝰ duobꝰ ẜᵐmultitudinem acceptam penes illas ratiōes diſcretiuasẜm quas illa dicūtur quatuor illa dupla. tamen ſimpl̓rnon omnia quatuor ſunt omnibꝰ duobꝰ dupla. qꝛ quātuor linee pedales hoc eſt qͣꝫtitatis vnius pedis non ſiꝭ duple duabꝰ lineis pedalibꝰ. id eſt quarum quelibet eſt bipepalis. ſed ſunt eis equales. Et eodem modo dicendū eſtin qualitatibꝰ albedo pueri ē equalis albedini viri ẜᵐ intentōem tn̄ eſt ei equalis ẜm extenſionemQuartū dubium eſtUtrū ad ꝯparatōem ꝓprie dictam requirat̉ vnitas proximi ſuſceptiui ẜm eis ineſt natura ꝯparatōis. Etvidetur non. Nam equus homo ad inuicem cōparantur penes. album. tamen impoſſibile eſt album. eqet homini conueniat ẜm idem ſuſceptiuum proximū. cuꝫnon ſit eadem ſuperficies equi hominis Solutioſic. vt patet per philoſophum in textu. Et ad obiectuꝫin oppoſitum dicendum eſt. quāuis non ſit eadem ſupercies numero in homine equo. vtiqꝫ tn̄ eſt eadē in ſpēQuintum dubium eſt.An equalitas alterationum ſumatur penes ſubiectumalteratum aut penes qualitatem ad quam fit comparatio. Solutio ẜm vtrūqꝫ. quoniaꝫ requiritur equales partes ſubiecti alterentur. ille partes in principioillarum alterationum ſint equaliter diſpoſite ad ſuſcipiēdam qualitatem ad quam eſt alteratio. Etiaꝫ requiritur ẜm idem eſſe perfectum ſiue imperfectum acquirat̉ invtroqꝫ alteratorumSextum dubium eſt Quomodo debeat cognoſci eadem qualitas ſit autdiuerſa que in pluribꝰ reperitur. Solutio. illud debecognoſci ex eſſentiali definitione. ſicut per definitioneꝫ cognoſcitur an dulce ſit idem cum albo aut diuerſum. albuꝫautem videtur eſſe diuerſum in ratione. hoc eſt definitione quando comparatur ad alba. ſicut cum dicitur. vox alba color albus. ſic diſcernitur forma ſiue diſpoſitio altera eſt in quibuſdā equiuocis. que multum diſtant. autque non omnino idem ſunt. ſicut equiuoca que paruꝫ diſtant non diſtant ẜm ſe. ſed ẜm participatiōem quā ꝑticipantur a ſubiectis. Documenta autem quibꝰ ipſa cognoſcūtur ſunt conſiderationes tradite in ſeptimo topicorum de eodem et diuerſoSeptimuꝫ duorū eſtx

An genus ſit equiuocum. Et videtur primo nonNam illud eſt vniuocum quod predicatur vno nominevna rōne de ſuis inferioribus. genus autem eſt huiuſmodi. vt patet autoritate omnium logicorum Solutio ſic. vt patet per philoſophum in textu dicentem in genere latent multa. Et poteſt illa autoritas duobꝰ modisexponi. Primo ſic in genere latent multa. hoc eſt multe ſpecies. quarum quelibet habet propriam rationem.pter quod dicit Areſtoteles primo de anima. ratio animalis ẜm vnūqd̓qꝫ aīal eſt altera altera. et hoc ꝓpoſitio eſt vera. Alio modo poteſt ſic exponi. in genere latentmulta. id eſt propter ſimilitudinem ad vnitatem generislogici latent multe equiuocationes. quia equiuocationuꝫſunt multa genera. qꝛ quedam ſunt multum diſtantes.ſicuti patuit circa textus declarationem Ad obiectum in oppoſitum dicēdum eſt. eſt duplexvniuocatio. Quedam eſt vniuocatio metaphyſica ſupraquā fundat̉ vniuocatio logica illa ſumit̉ ab vnitate forme que ẜm ſe eſt vna vnitate pͥncipij formalis. et per indifferentiam antequam in diuerſis ſpeciebus aut indiuiduis diuerſificatur Alia eſt vniuocatio phyſica. que ſumitur ab vnitate forme in eſſe phyſico Cuius ratio eſt. quiaad vniuocationem requiritur vnitas nominis rationisEt quia ratio dupliciter poteſt cōſiderari. Unoº ẜᵐ datur de re in metaphyſico. alio modo in eſſe phyſico. etideo bene ſtat aliqua ſint vniuoca ẜm rationem logicaꝫ.aut metaphyſicam. que tamen non ſunt vniuoca vniuocatione phyſica. cum non habeant eandem rationeꝫ phyſicam. Quia ratio phyſica includit materiam que noneſt eiuſdem rationis in diuerſis ſpeciebꝰ. Ex quo patꝫ.genus ẜm eſſe phyſicum quod habet in diuerſis ſpeciebꝰ eſt vniuocum. ſed magis equiuocum. ſed in eſſe metaphyſico vt accipitur in prioritate nature qua precedit ſuas ſpecies et in eſſe logico dicit aliquid vnum ẜm rem. vtpatet quarto topicorum. Aut dicendū eſt. eſt bene vniuocum vniuocatione rationis. ſed non eſt vniuocum vniuocatione reali. qualis eſt ſolius ſpeciei Sed diceresſpecies ſpecialiſſima etiam diuiditur in plura. ergo eſtvniuoca Ad hoc dicendum eſt. duplex eſt diuiſio.Quedam eſt materialis. tali diuiſione diuiditur ſpecies ſpecialiſſima. Alia eſt diuiſio formalis. tali non diuiditur ſpecies ſpecialiſſima. cum ergo ſpecies ſpecialiſſimadiuidatur diuiſione formali. ſic manet vnitas realis formalis in ſpecie ſpecialiſſima. ſicut vnitas materialis autnumeralis eſt in indiuiduis. ſed cuꝫ genus diuidatur formaliter. ſic non habet in ſe aliquam vnitatem realem. eteſt quod dicit Theomixtius. genus eſt quidam conceptus ſine ypoſtaſi reali ex tenui ſimilitudine ſingulariumcollectus. phyſicus tamen conſiderat de paſſionibus generis ẜᵐ intentōem ſiue vnitateꝫ generis. ſed ẜm inuenitur in ſuis ſpeciebus. ſed logicus de paſſionibus generis ẜm huiuſmodi. cum ei ſic ꝯueniant paſſiones intētionales. de qͥbꝰ phyſicus oīno nihil ꝯſiderare habet Quoniam autē mouens mouet ſemper aliquid et in aliquo et vſqꝫ ad aliquid. Dico auteꝫin aliquo. quia in tempore vſqꝫ autem adaliqͥdquia ad quantam aliquam lōgitudinem. ſemꝑem̄ ſimul mouet mouit. quare qͣꝫtum aliquiderit quod motum eſt et in quanto

Hh. ij