Phyſicorum.Rreſtotelis

ſubiectū alteratōis inueſtigando ꝙ hmōi qͥdem ſubiectipars eſt. ⁊ alterius tanta eſt albata qͣꝫta ſit alba. ⁊ ſic neceſſarium eſt reſpicere in hec vtraqꝫ. id eſt tam in ſubiectum qͣꝫ in paſſionē. qꝛ ex vtroqꝫ variat̉ ſpēs alteratōis. etvariata ſpē nō fit ꝯparatio. ⁊ ſic neceſſariū eſt determinare de alteratōe an ſit eadē aut non. ſed alia ꝑ paſſionē. qn̄ipſa eſt eadem vel alia. ⁊ an ſit equalis alteri aut inequalisper hoc ꝙ cōſiderat̉ an paſſio in ſubiecto vno eſt equalispaſſioni eidē ẜm ſpēm in altero vel inequalis. Si em̄ ſolūreſpectus fieret ad ſubiectum tunc eſſet comparatio peraccn̄s in alteratōne. Et ſi ad ſolam paſſionē tūc eſſet imꝑfecta ⁊ impropria. Nec debet fieri ꝯparatio ſoluꝫ penestempus. qꝛ tūc nō fieret cōparatio in motibꝰ penes aliqd̓extrinſecū. qd̓ eſt incōueniens. et ideo reſpicienduꝫ eſt adomnia illa ſimul.¶ Et autem in generatiōe ⁊ corruptione idemꝯſiderandū eſt. qūo eque velox generatio eſt. ſiin equali tꝑe idē ⁊ īdiuiſibile. vt hō ſed nō aīal.Uelocior aūt eſt ſi in equali tꝑe alterū eſt. Nōem̄ habemꝰ aliqua duo in quibꝰ alteritas ſicut diſſimilitudo¶ Hic ph̓us oſtendit qūo debeat fieri ꝯparatio in generatione ⁊ corruptōe dicens. ꝙ in generatōe ⁊ corruptioneidem ꝯſiderandū eſt qd̓ in alijs ꝯſideratum eſt. qꝛ generatio ⁊ corruptio nō tm̄ ſunt mutatōes ſimplices. ſꝫ etiā cōiūcte motibꝰ. ⁊ ſic ſunt diuiſibiles ⁊ ad inuicē ꝯparabilesſicut alij motus. Et ſic generatio d̓r eque velox generationi ſi idem ẜm ſpēm indiuiſibilē. id eſt ſpēm ſpēaliſſimā generet̉ in tꝑe equali cū alio indiuiduo eiuſdē ſpēi. vt ſi dicat̉ꝙ hmōi ꝯꝑatio fiat in hoīe ⁊ nō in aīali. eo ꝙ aīal ſit diuiſibile in ſpēs nō aūt hō. Et tūc erit īequalis generatio generatiōi qn̄ in equali tꝑe pluri aut pauciori alteruꝫ alterogenerat̉. Et ꝓportionabiliter dd̓m eſt de corruptōe. Nōem̄ ſunt in ꝯparatōe generatōis ⁊ corruptōis duo noīaſicut in motu locali ⁊ alteratōis. qꝛ cuꝫ ꝯparant̉ motꝰ qͥſtꝭ ī qͣꝫtitate tūc ꝯueniētia motuū ꝓprio noīe vocat̉ eqͣlitas⁊ diſcōueniētia ieqͣlitas. ⁊ qn̄ ꝯꝑant̉ alteratōes tūc ꝯueniētia vocat̉ ſil̓itudo. ⁊ diſcōueniētia vocat̉ diſſil̓itudo Et inmotu locali eſt ſpaciū qd̓ ē eqͣle aut inequale. ⁊ in alteratione eſt intenſio qualitatis aut remiſſio In generatōe aūtet corruptōe nō habētur ꝓpria noīa. qꝛ vnū qd̓ eſt in ſubſtantijs d̓r abſolute ⁊ nō eſt in pluribꝰ aut duobꝰ ꝯparatis ad inuicē penes ſub̓am. ſed potius ſimpl̓r eſt in vno etꝑ ꝯn̄s nō habētur duo noīa qͥbꝰ expͥmit̉ ꝯparabilitas generationis ad generatōem ẜm ꝯuenientiā ⁊ in vna velocitate ⁊ ẜm diſcouenientiam.¶ Et ſi numerus ſub̓a maior ⁊ minor numerꝰſil̓is ſpēi. Sed ſi innoīatum eſt qd̓ cōmune. ⁊vtrūqꝫ ſicut que plus paſſio aut excellens magis. qͣꝫtum aūt maius¶ Hic ph̓us agit de ꝯparatōe generatōis ẜᵐ opinionēPlatōnis dicēs. ꝙ ſi numerus ſit ſub̓a rerum vt dicebātplatonici. tūc ſub̓a que eſſet eiuſdem ſpēi ex parte vnitatis. quā plato poſuit eſſe ſpēm ⁊ formā hꝫ maioritatē ẜmmagnū ⁊ paruū. que plato ex parte materie poſuit. ſcꝫ qͣlitas eiuſdem ſpēi in alteratōe recipit magis ⁊ minus. Inſubſtantia vero ẜm platonicos non eſt nomen impoſituꝫ.ſicut in qualitate ⁊ qͣꝫtitate. Nam in qͣꝫtitate excellens d̓r

maius. ⁊ excellens in qͣlitate d̓r magis. Sed ſi hec poſitioplatōnis vera eſſet. tūc in equalitate generatōis non ſoluꝫoportet reſpicere identitatē ſubſtantie ẜm ſpēm. ſed etiaꝫẜm maioritatē ⁊ minoritatem. ſicut in alteratiōe oportetꝙ qualitas ſit eadem ⁊ ſimiliter inſittruꝫ triplex cōditioin textu Areſtotelis tacta ſit in ꝯparatōe proprie dicta obſeruanda¶ Et videt̉ ꝙ non. nam geometer ꝯparat qͣꝫtitates diuerſarum ſpērum ad inuicem. dicens lineam rectā eſſe breuiſſimam linearuꝫ que eſt inter duo pūcta. ⁊ circulum eſſeequalem figure pologonie. ¶ Secūdo ſic. deus ⁊ creatura ad inuicem ꝯparant̉. ⁊ tamen in nullo vniuoce ꝯueniūtEtiā d̓t Gilbertus porri. ꝙ aīal eſt animātius planta.¶ In oppoſitum eſt doctrina ph̓i in textu. Et ꝓ intellectu queſtiōis ponūtur duo diſcurſus. quoꝝ maior pͥmi eſt¶ Comparatio eſt quedā ꝯparabiliuꝫ vnio.Minor Hec vnitas ſi ſit ꝓpria eſt realis ⁊ vniuoca Concl̓o Igit̉ ſi ꝯꝑatio debeat eſſe vera et perfecta tūc ad eam requirūtur tria¶ Maior pꝫ. qꝛ ꝯparatio eſt mutua habitudo comparabiliū. ſed hec eſt ẜm aliquid in quo ꝯparabilia vniūtur etꝯueniūt. ergo eſt mutua ꝯparabiliū vnio. Nam ſuin nullo ꝯuenirent ad inuicem cōparari nō poſſent. ¶ Minorpꝫ. ex eo qꝛ equiuocatio impedit ꝯparatōem ꝓprie dictaꝫcum in ea dūtaxat inueniatur vnitas nomīs aut vnitasẜm quid. ⁊ hinc eſt ꝙ penes acutum ſtilus. chorda. vox.et vinū non poſſunt ad inuicem ꝯparari. cū illis nō ꝯueniat vniuoce acutuꝫ. vt latius patuit circa textum. Ad cōparatōem em̄ requirit̉ vnitas realis. quare nō poſſunt adinuicem ꝯparari aliqua duo ẜm genus. ita ꝙ forma ꝯparationis vnitatem habeat genericam. cum illa nō ſit realis vnitas. ſed rōnis tm̄. et ideo aqua ⁊ aer nō poſſunt adinuicem ꝯparari. multum ⁊ paucū. duplum ⁊ dimidium.et ſic de ſil̓ibꝰ. ¶ Concluſio patꝫ. Nam ad ꝯparatiōeꝫ intrinſece tria requirūtur. ſcꝫ duo ꝯparabilia. que ꝯparāturinter ſe ⁊ vna forma in qua ꝯparant̉ ẜm exceſſum ⁊ defectum. vt cū d̓r canis eſt albior equo. canis ⁊ equus ſunt cōparabilia. albedo aūt forma in qua fit ꝯparatio Aliud exēplū. vt ſohānes eſt albior petro Maior alteriꝰ diſ¶ Cōparatione abuſiua aut impropria oīa entia vniuerſi ſunt ad inuicem ꝯparabilia Minor Faciendo ꝓprie dictas ꝯparatōes reqͥrūtur tres dicte ꝯditiones Cōcluſio Igitur ad ꝓprie dictā ꝯparatiōeꝫ neceſſariū eſt obſernare triplicem ꝯditionem.¶ Qaior pꝫ. nam omnia poſſunt comparari ẜᵐ maius ⁊minus ꝑfectum reſpectu pͥmi. ⁊ ſic ꝯſueuit dici ꝙ in om̄igenere primū eſt menſura aliorum. Etiā quinto ethicorūd̓r ꝙ omnia venalia ad humanā indigentiam ꝯparātur.Eſt autē triplex ꝯparatio. quedam em̄ eſt ꝯpatatio abujſiua. ⁊ ē qn̄ forma in qͣ fit ꝯparatio non ꝯuenit vtriqꝫ ꝯꝑarabiliū. vt cū d̓r deus eſt melior diabolo. Secūda eſt ꝯꝑaratio impropria. et eſt qn̄ ꝯparabilia nec genere nec ſpecieꝯueniūt. ſed analogia. vt ſub̓a eſt magis ens qͣꝫ quātitas

Hh i.