PhyſicoꝝNreitotels
virtus ⁊ viciū nō ꝯtrariant̉ inter ſe ꝯtrarietate phyſicaqm̄ illa eſt inter qualitates actiuas et paſſiuas expellentes ſe ab eodem ſubiecto actione ꝓpria. ſic aūt non eſt deꝟtute ⁊ vicio Ad tertiū dd̓m eſt. ꝙ nō eſt ſil̓e de qualitatibꝰ prime ſpei et de qualitatibꝰ tertie ſpēi primo qm̄qualitates tertie ſpēi ꝯtrariant̉ ꝯͣrietate phyſica qd̓ nōꝯuenit illis de prima ſpcie. Scd̓o qͥa qualitates tertieſpēi ſemꝑ determinate ſequunt̉ alteratōnes determinatas. vt albedo ꝑ ſe ſequitur determinatā alteratōem fac̄tam in qualitatibus primis qd̓ nō ꝯuenit illis de primaſpē qualitatis. Ad quartū dd̓m eſt. ꝙ durū et molleduobꝰ accipiuntur modis. vnoᵐ ab aliena humiditate.aut ſiccitate. ⁊ ſic nō ſunt naturales potentie aut impotentie. et fit in eis mutatio ſine mutatōne ſubſtantialiūAlio modo a propria ⁊ illo modo nō variant̉ ſine variatione ſubſtantie ⁊ tunc eſt generatio ad ea et nō alteratioAut dd̓m eſt ⁊ fere in idem redit. ꝙ durū ⁊ molle cōſiderantur duobꝰ modis. vno modo ꝓut ſunt naturalespon̄e inqͣꝫtuꝫ ſcꝫ ſequūt̉ hn̄idū et ſiccū naturalia pͥncipiarei in qͥbꝰ ꝯſiſtūt. et hoc mō in ipſis nō eſt ꝑ ſe alteratio.Alio modo ꝯſiderant̉ ẜm ꝙ ſunt qualitates actiue ⁊ paſſiue. ⁊ ꝓut ſunt in aliquo ſubiecto per humidum et ſiccūque nō ſunt naturalia ipſi rei. ſed per accidēs ⁊ per aliqͦdextrinſecū in ip̄a re cauſant̉. et hoc modo in ipſis eſt alteratio. Unde manifeſtū eſt. ꝙ hūidū ⁊ ſiccū aliqn̄ conueniūt et reperiunt̉ naturaliter in aliqua re ſicut terra. Aliquādo vero per accidēs et ẜm hoc durū et molle diuerſimode in diuerſis ſubiectis reperiuntur. Et ad ꝯfitmatōem dd̓m eſt. ꝙ non poteſt fieri mutatio de naturalipotentia ad impotentiam. Nam ſi aliqd̓ ſubiectū habeat naturalem potētiam ad aliqͥd operandū nō poteſt habere naturalē impotentiaꝫ ad illud. ſed ſi habeat impotētiam ad illud operandū illa erit preter naturam nec poteſt eſſe in aliquo ſubiecto. quia forma naturaliter dominatur ſupra materiam et deinde materia habꝫ dominiūſupra formamIncidūt dubia quorūprimū eſt Propter quid in quarta ſpecie qualitatis nōſit alteratio cū tn̄ in ea fiat trāſmutatio de figura in figuram Solutio ꝙ duplices inueniunt̉ figure .ſ. naturales et artificiales. Naturales em̄ ſunt que conſequūturformam rei genite ſed artificiales ſiue accidentales ſuntforme accidetaliter aduenientes ſicut ſunt figure artificiales. per hoc dd̓m eſt. ꝙ forme naturales cōſequunt̉ generatiōes ſicut naturales potentie. et ergo nō poſſunt eētales niſi cū ſubſtantiali tranſmutatione ſubiecti. Namſicut differūt naturalia corpora formis ſuis ſubſtātialibus ita differūt figuris. ⁊ tanta poteſt eſſe diſtantia in figura naturali ipſius ſpeciei ꝙ illud qd̓ generatur nō ſaluetur in ſpē illa. In artificialibꝰ aūt figura eſt tanqͣꝫ ſpēstaliū ſicut patet de domo et circulo. et ergo ſignificaturvelut ſubſtantie ſubſtātiuis noībꝰ. et ideo nō poteſt recipi noua figura niſi materia ipſa tranſmutet̉ a forma ſubqua prius fuit A forma quidē ſubſtantiali in figuris naturalibꝰ aut ad modū ſubſtantie in figuris artificialibusIn vera aūt alteratōne ipſum ſubiectū ẜm ſubſtantialiaſua penitus manet idem et nō variatur quare poteſt predicari proprio noīe de qualitate ẜm quam fit alteratio.ſi illa in ꝯcreto accipiatur. vt dicēdo hoc calidū aut frigidum eſt es. ſed ſic ꝓprie nō p̄t dici in figurꝭ. qꝛ nō d̓r pro
prie ꝙ circulus eſt es ſed circulus eſt eneus. Nec ꝓpridicit̉ ꝙ domꝰ eſt lignū ſꝫ ꝙ domus ſit lignea. qꝛ figuranon eſt in materia niſi ſit mutata a ſtatu ſuo in quo fuit 2illa mutatio materie a ſtatu in quo prius fuit facit hic denoīatiuā p̄dicatōem vbi aūt nō variata manet eadē ibip̄t ſub proprio noīe predicari. Sciendū etiam ꝙ calidūet frigidū ſua ꝯgregatione et diſgregatione ſunt cā rariet denſi ad quam ꝯdēſatōem et rarefactōnem ſequit̉ aliaet alia figura accidētalis. qͥa ad eā non eſt alteratio tanqͣꝫad terminū intrinſecū et proprium. ſed figura conſequit̉extrinſece ad hmōi alterationemSetudum dupium eſt.An ſanatio et egrotatio ſint veri motus alterationis terminati ad ſanitatē et egritudinē Et videtur ꝙ ſic Naꝫſanatio et egrotatio denoīnātur a termino ad quem. igit̉ad iſtas qualitates eſt per ſe alteratio Solutio ꝙ nō.vt patet per ph̓m in textu. Et ad obiectū in oppoſitumdd̓m ē. ꝙ ſanatio et egrotatio nō dicūt ſolū motū alterationis ꝑ ſe ẜm ꝙ refertur ad propriū et intrinſecū terminū cū alteratio ꝑ ſe eſt ad illas qualitates q̄ ẜm ſe et nōgratia alteriꝰ termināt alterationē ſicut ad calidū ē ꝑ ſealteratio. qͥa calidū per ſe et nō gratia alterius terminatcalefactionē. ſed ſanatio ⁊ egrotatō nomināt alterationēin ordine ad ſuum terminū cōcomitantē et per accidensqͥa ad illas qualitates eſt alteratio ꝑ accidens que nonẜm ſe ſed gratia alterius terminant alteratōem. Et ſicſine incōuenienti p̄t motus denoīari a termino intrinſeco et a ꝯcomitante ſiue extrinſeco.Tertium dubium eſt.An ſanitas ſit virtus Et videt̉ ꝙ nō. nā virtute laudamur ſcd̓o ethicoꝝ ſꝫ ſanitate nō laudamur. igit̉ nō eſtvirtus Solutio ph̓i dicētis virtus et malicia ad aliquid ſunt ẜm dici qͣꝫuis nō ẜm eſſe. cuꝫ hoc ſit realiter aqualitate diſtinctū. vt ptꝫ in predicamētis Et ad obiectū in oppoſitū dd̓m eſt. ꝙ virtus duobꝰ modis capit̉.vnoº ꝓprie ẜm ꝙ eſt habitus originaliter dependens exvolūtate ⁊ ſic ꝟtutes morales dutaxat dicunt̉ ꝟtutes ⁊ill̓ laudamur aut vituperamur. qꝛ diſponūt ad bn̄ oꝑandūoꝑa moralia Alioº accipit̉ ꝟtꝰ cōiter ꝓut oē illud d̓rꝟtꝰ qd̓ diſponit ad bn̄ aūt male oꝑādū penes oꝑa moralia aut naturalia. ⁊ ſic ſanitas ē ꝟtus. qͥa diſponit hoīemad bn̄ operādū ⁊ egritudo ē malicia. qꝛ diſponit ad male oꝑandū quātū ad oꝑa naturala. Et iſtud ꝟbū ph̓i intextu qn̄ dicit ꝙ ſanitas ē debita ꝯmēſuratio calidorū ethumidoꝝ nō intelligit̉ p̄dicatōne formali. qꝛ ſanitas eſtde p̄dicamēto qualitatis et ꝯmenſuratio de predicamēto ad aliquid ſꝫ intelligitur p̄dicatōne cauſali. vt ſenſusſit ꝙ ſanitas cauſatu rex debita proportiōe calidoruꝫ ethumſidorum. et ſic̄ in predicatōne cauſali aliquid quodeſt vniꝰ predicamnēti bene poteſt p̄dicari de alio qd̓ eſtalterius predicamenti.Quartum dubium eſt.iAn virtus moralis ſit quedam perfectio Et videtur ꝙ nō. quia virtus nō eſt perfectio ⁊ ꝑ ꝯn̄s nō acquiritur in indiuiſibili tēporis. Antecedēs ꝓbat̉. qꝛ virtusnon eſt ad eſſe. ſed ad bene eſſe. ſed illud qd̓ nō eſt ad eēnon eſt ꝑfectio ſimpliciter ſed tm̄ ẜm quid. ſicut albedo
ſicut albecGg iiij