SextusLiber

Sextum dubium eūtlAn in deſitione forme ſit vniuerſaliter idem modus expoſitiōis Soº ꝙ non. qm̄ aliqn̄ aliqͣ forma ꝑ corruptionem deſinete ſequitur noua forma in materia poſitiua. vt qn̄ homo corrūpitur generatur forma cadauerisque eſt poſitiua. et tūc debet deſitio exponi negatiue perprimū inſtans nō eſſe. vt ſocrates deſinit eſſe. hoc eſt ſocrates nūc nō eſt et ſtatim ante hoc fuit. qꝛ generatio etcorruptio ſunt in eodem inſtanti. qꝛ alias ſtaret materianuda ſine forma ſaltem ſpecifica. Nam ſi in vno inſtantiabiceret̉ forma ⁊ in alio acquireret̉ formā tūc cū inter q̄libet duo inſtātia ſit tempus mediū materia pro illo tꝑeſtaret nuda cū nechaberet priorē formā nec poſterioremqꝛ ergo in illo inſtanti ineſt forma poſterior que per generationem acquirit̉ ⁊ due forme ſubſtantiales nō p̄n̄t ſimul informare materiā. oportet exponere deſiſioneꝫ prioris forme per primū inſtans non eſſe. qn̄ vero deſinente priori forma nō generat̉ noua forma tūc deſitio dꝫ exponi affirmatiue per vltimū inſtans eſſe. vt lumē deſiniteſſe iam in aere ⁊ ſtatim poſt hoc nō eritSeptimum dubiuꝫ eſt.An iſta ſpacium tempus mobile ⁊ motus eodē modo ſehabeant penes finitū ⁊ infinitū Et videt̉ ꝙ nō qꝛ aliquod mobile poteſt moueri per potentiaꝫ diuinā ꝑ ſpacium ẜm ꝑtes eiuſdē ꝓportionis ⁊ ille ꝑtes ſunt infiniteigit̉ mouebit̉ mobile finitū ꝑ ſpaciū infinitū Secūdoquies infinita non requirit ſubiectū infinitū. igit̉ nec mōtus infinitus requirit mobile et ſpaciū infinita. Sol̓oꝙ ſic. qꝛ vbicūqꝫ ſunt eadem pͥncipia ibi ſunt eedē paſſiones cū paſſiones a principijs oriant̉. ſed ratio qͣꝫtitatisin qua fundatur finitas ⁊ infinitas eſt vna in iſtis. qꝛ deriuatur qͣꝫtitas a magnitudine ad motū ⁊ ad tēpus qd̓ ēmotus paſſio. igit̉ habebūt eaſdē paſſiones Ad obiecta in oppoſitū. Ad primū dd̓m eſt. ꝙ hoc eſt impoſſibile ſcꝫ ꝙ moueat̉ aliquod mobile ꝑ ꝑtes eiuſdē ꝓportionis in ꝯtinuo cū tales ſint ſolū in potētia. ſed oportetꝙ p̄s ſupra quam mobile mouet̉ ſit in actu. qꝛ actu tangitur ꝑ mobile. ſi ergo moueret̉ aliqͦd mobile ẜm parteseiuſde ꝓportionis tūc ille ꝑtes eſſent in actu. qꝛ ꝑ eas fitmotus ⁊ nō ſunt in actu qꝛ ſunt ꝑtes eiuſdē ꝓportionis.et ſic aliquid idē ſimul eſſet in actu ⁊ in potentia qd̓ implicat cōtradictionē Ad ſecūdū dd̓m eſt. ꝙ nō eſt ſil̓eqm̄ terra in infinitū quieſcit et tn̄ ipſa nō eſt infinita qͥaqd̓ quieſcit per totū manet in eodē loco. illud āt qd̓ mouetur mutat ꝯtinue locū. ⁊ ex illa mutatōe ſurgit diuiſioin ꝑtes tam mobilis qͣꝫ tꝑis qͣꝫ ſpacij. cū igit̉ ꝑtes hincinde debent ꝓportionari ſic ſcꝫ ſi vnum eſt infinitū etiamalterū erit infinitum. ergo ſi partes mobilis ſunt infiniteoportet motum eſſe infinitum.Octauum dubium eii.An in quiete ſit dabile primū et vltimū Et videtur ꝙnō. qꝛ in termino indiuiſibili motus eſt quies. igitur eſtdabile primū in quiete Soª ꝙ non. qꝛ quies fit ſemꝑin tꝑe. igit̉ dato tali tꝑe dabit̉ prior pars in eodē tꝑe Eteadem ratio de hoc quo ad ſtare. qͣꝫuis em̄ ſtare ⁊ quieſcere vulgariter videant̉ eſſe multū propinqua in ẜcato.tamen ẜm veritatē multū differūt qm̄ ſtare eſt ad quietem tendere. ⁊ ideo ſtare eſt moueri. quieſcere aūt nō eſt

moueri Et ad obiectū in oppoſitū dd̓m eſt. ꝙ in indiuiſibili termino motus nō eſt motus nec quies. qꝛ motuset quies ſolū habent fieri in tꝑe. hͦ aūt vltimū eſt indiuiſibile temporis. ergo in eo non pōt eſſe quies nec motus Eſt autem quies ſtatim poſt hoc indiuiſibile aſſignatū in tꝑe ſicut motus fuit ante hͦ indiuiſibile ꝑ totūtp̄s. et iō dat̉ inceptio quietis per vltimū nō eſſe ſicut inceptio motus Debet igitur ſic̄ exponi quies incipit eſſehoc eſt quies iā nō eſt. ſed ſtatim poſt hoc erit. Ex quopatet. ꝙ idē eſt indiuiſibile qd̓ eſt primū nō eſſe motus ⁊quod eſt vltimū non eſſe quietis.¶ Zeno aūt deratiocinatur et ꝑalogiſat. Siem̄ ſꝑ dicit quieſcit om̄e aut mouet̉ cum ſit ẜmequale Erit aūt ſꝑ quod fertur in ipſo nūc īmobilē eſſe ſagittā que fertur hoc autem falſuꝫ eſtNon em̄ componitur tempus ex ipſis nunc indiuiſibilibus ſicut nec alia magnitudo vlla¶ Iſte eſt tertius tractatꝰ ⁊ vltimus huius ſexti in quophs remouet quorūdam antiquoꝝ errores quos habebant circa motu. Et diuidit̉ in tria capitula. In quoruꝫprimo rep̄hendit̉ zeno qui negabat motū penitus. In ſecūdo reprehenditur democritus qui dixit īmobile moueri. ibi. Oſtenſis aūt his. In tertio cōfundit̉ eraclitusqui dixit ꝯtinue oīa moueri. ibi. Mutatio aūt neqꝫ vnaEt diuidit̉ iſtud capl̓m in tres ꝑtes In quarū pͥma ponit quatuor rōnes zenonis qͥbꝰ nitebat̉ deſtruere motūlocalem. In ſecūda ponit vnam rōnem ad excludenduꝫmotum inter contradictoria. ibi. Neqꝫ igit̉ ẜm mutationem. In tertia ꝑte ponit vnā rōem ad deſtruēdū motūcircularē. ibi Itē ī circulo. pͥma ꝑs diuidit̉ in duas ꝑticulas in qͣꝝ prima ꝓponit vnā rōnem q̄ ꝑtinet ad illud qd̓ſtatim de motū et quiete dictū eſt. In ſecūda ꝓſequiturintentū ibi. qͣtuor aūt ſunt rōnes. Quantū igit̉ ad pͥmāꝑticulā d̓t ꝙ zeno paralogiſat ſeip̄m ⁊ alios ⁊ deratiocinatur ẜm eqͥuocationis ſophiſma occultū. Et eſt ratioiſta. Omne qd̓ eſt aut mouet̉ aūt quieſcit qn̄ eſt ẜm eqͣle ſibi ſpaciū in magnitudine. ſed impoſſibile eſt. ꝙ moueatur quādo eſt ẜm equale ſpacium ſibi eo ꝙ motus ēꝓceſſus de vno loco ad alium. vnus aūt locus ⁊ aliꝰ nōſunt equale aliquid rei mote ſed maius. ergo qd̓ eſt ẜmequale ſibi in ſpacio nō mouetur. ergo quieſcit. ẜm ꝙ fertur in ipſo ſemꝑ quieſcit ẜm equale ſibi in ſpacio. Quodaūt id qd̓ fertur ſit in nūc ꝓbat zeno ex hoc. qͥa nunc noneſt aliud niſi nūerus eius quod fertur in motu. ſicut tempus eſt nūerus loci mutationis. vt patet ex quarto huiꝰEx his etiam eſt tragedia hoc eſt increpatio cōtra eosqui motū eſſe aſſerebant. Inferebat zeno. ⁊ ſagittaꝫ quevelociſſime videtur ferri īmobilem eſſe. Sed iſta argumentatio falſum ſupponit. quia ſupponit ꝙ id qd̓ qͥeſcitquieſcat in nūc hoc autē falſum eſt. vt patet ex tractatuprecedēti. qͥa credebat ꝙ ſicut eſt priuatio motus ꝙ itaetiam eſſet priuatio mēſure motus que eſt tempus. hocautem falſum eſt. qꝛ priuatio non priuat niſi id qd̓ ei opponitur. tempus aūt nō opponitur ei et iō non puat tempus ip̄m. paralogiſat aūt zeno ſeipſum penes fallaciamequiuocationis qn̄ dicit. ꝙ id quod eſt ẜm equale ſibi inſpacio nō mouetur. ſed id qd̓ videtur ferri eſt ẜm equale ſibi. ergo non mouetur: in maiore ſtat equale ſibi ꝓ loco determinato ẜm actum ⁊ ſic verū eſt. ꝙ eſt ẜm equaleſibi in ſpacio non moueri. ſed in minori ſtat ꝓ equali ẜmpotentiā. qꝛ id qd̓ fert̉ nō eſt ẜm equale ſibi in ſpacio niſi