Phyſicorum.Areſtotelis

An ante omne mutari ſit mutatū eſſe et econuerſo. Etvidetur ꝙ non qm̄ mutatū eſſe eſt finis ⁊ terminus motus. terminus autem rei non precedit illud cuius eſt terminus ſiue finis qꝛ finis ē vltimū rei. igitur mutatū eſſenō precedit mutari. Secūdo. om̄e qd̓ eſt in motu aūteſt mutari aut mutatum eſſe. ſed principiū motus eſt inipſo motu ⁊ non eſt mutatū eſſe. qͥa ſequeret̉ mutari. etſic ante principium motus eſſet motus. ergo illud principium eſt mutari ⁊ ante ip̄m non eſt aliquid mutatumeſſe. igitur non ante om̄e mutari eſt mutatū eſſe Tertio. ſi ante oē mutari eſſet mutatū eſſe ⁊ ecōtra ſequeretur ꝙ om̄is motus eſſet infinitus. qͥa nō eſt danda pͥmapars motus neqꝫ vltima hoc aūt falſum eſt cum omnismotus eſt de termino a quo in terminum ad quē. igituromnis motus eſt finitus. ⁊ per cōſequens nullus erit infinitus Solutio ꝙ ſic. vt patet per Areſto. in textu ꝓbantem ꝙ ante omne mutari precedit mutatū eſſe. ⁊ an̄om̄e mutatum eſſe eſt moueri ⁊ in dubio fit mentio demutato eſſe imperfecto Et poteſt a ſimili oſtendi qm̄ ſicut pūctus ſe habet in linea ſic ſe habet mutatum eſſe inmotū. ſed quacūqꝫ linea data inter duo pūcta terminantia poſſunt dari infinita pūcta que nō termināt in actu.ſed ſolum in potentia. ſic etiam in quolibet motu interterminum a quo et terminum ad quem poſſunt dari infinita mutata eſſe que non actu motum terminant. ſedſolum in potentia quāqͣꝫ in ipſis vt dictū eſt nō ſit oīmoda ſimilitudo Ad obiecta in oppoſitum. Ad primuꝫdicendū eſt. ꝙ mutatū eſſe non precedit illud mutari cuius eſt terminus. ſed precedit mutari quod fit in ſequenti ꝑte motus. ⁊ qm̄ in diuiſione motus eſt ꝓceſſus in infinitum ideo non poſſet aliqͥs ꝑuenire ad aliquod mutari ante qd̓ nō preceſſit mutatū eſſe. Ad ſecūdū dicendū eſt. ꝙ ſi capiatur pͥncipium motus ꝓ principio ſuieſſe in quo habet eſſe motus. tūc illud non eſt dandū. qͥadato quocūqꝫ eſſe motus illud iterū eſt diuiſibile. ⁊ ſicillo non dabitur primū. ⁊ ſi illo modo capiatur tunc inipſo dabitur mutari et mutatum eſſe. ſed hoc eſt improprie capi principium motus. ſed ſi accipiatur principiūmotus ꝓ illo a quo incepit ſcꝫ ꝓ termino a quo illud nōeſt in motu neqꝫ in ipſo eſt mutari neqꝫ mutatum eſſeAd tertium dicendum eſt. qͣꝫuis motus ſit infinitus ẜm diuiſionem in potentia. tamen actu finitus eſtQuartum dubrum eſt.An in motu ſit dare primum et vltimū Solutio motus duobus modis poteſt comparari. Uno modo cōparatur ad partes ſubiectiuas. et tunc habet ſimpliciterprimum et vltimum. quia dabilis eſt prima ſpecies motus et vltima. Alio modo cōparatur ad partes quantitatiuas hoc iterum duobꝰ fit modis. Uno modo de ꝑtibus ẜm equalem diuiſionem acceptis que appellanturpartes eiuſdem quantitatis. et ſic eſt dabile primum etvltimum in motu ſicut in quolibet continuo vt in lignotetracubito prima ꝑs eius eſt pͥmus cubitus ⁊ vltimaeſt vltimus cubitus. et in tempore vnius diei prima hora eſt prima ꝑs et vltima eſt vltima pars. Et eodē mōeſt in motu qui condiuiditur proportionabiliter magnitudini et tempori Secūdo modo vt de partibus motuseiuſdem proportionis ⁊ ſic non eſt dare primuꝫ neqꝫ vltimū in motu. qm̄ oportet motum eſſe in tempore diuiſibili et in ſpacio diuiſibili et in mobili diuiſibili. igitur ſi-

cut continuum diuiditur in infinitum. ita ꝙ quacunqꝫparte data verſus principium aut finem dabitur priorpars verſus principium et vlterior verſus finem. Sedquo ad terminos dicitur vltimuꝫ in motu ſed non primum. quia eſt dabile mutatum eſſe perfectum ſiue conpletū ⁊ hoc eſt terminus indiuiſibilis motus. ſed nō datur pͥmū ex parte termini a quo. Et ꝙ in motu eſt dareprimum et vltimū patet. quia in continuis ſucceſſiuisfit proceſſus de potentia ad actum. et ſic actus eſt ſolumin termino ad quem. et ſic ex parte finis eſt dabile vltimum indiuiſibile in actu. ſed nō poteſt dari primū putaterminus a quo. quia tale indiuiſibile non habet ordinēad motum cum nō ſit initium motus. ſed indiuiſibile intermino ad quem eſt terminus motus. et ſic motus bene terminat̉ in indiuiſibili. ſed non incipit in indiuiſibiliIn continuis vero permanentibꝰ ſecus eſt. quādo ibi terminus eſt vtrobiqꝫ in actu ex parte principij et finis. vtpatet in linea que habet duo puncta terminantia.ẜ.Ili. ..Qūo debent exponi propoſitiones de incipit et deſinitvt dicendo motus incipit. motus deſinit Solutio ꝙdiuerſimode in his que incipiunt per motum ſuceſſiuuꝫet que incipiunt per mutationem. In his em̄ que incipiunt per motū ſucceſſiuum. vti habet Petrus hyſpa.intractatu ſyncathegorematū datur īceptie ꝑ vltimū nōeſſe ex ꝑte inceptōis. et illo modo iſta ꝓpoſitio motusincipit debet ſic̄ exponi motus iam non ē et ſtatim poſthoc erit. Ex parte vero deſitionis datur deſitio perpͥmū non eſſe. quia in illo indiuiſibili termino motus nōeſt motus et ante ipſum fuit motus. et hec ꝓpoſitio motus deſinit debet ſic exponi motus nunc non eſt ſed ſtatim ante hoc fuit. In his q̄ incipiunt et deſinūt in inſtāti aliter ſunt exponende propoſitiones de incipit et deſinit quantum ad inceptionem qm̄ inceptio datur per primum inſtans eſſe et ſic debent exponi affirmatiue. vthomo incipit eſſe. hoc eſt homo nunc eſt. et ſtatim immediate ante hoc non fuit. Et ratio ad hoc eſt. quia in inſtantaneis ſimul ſunt fertur et factuꝫ eſt. ſic autē non eſtin ſucceſſiuis. igitur dicit ph̓us in octauo huius. ꝙ mutatio tenet ſe cuꝫ paſſione ſiue forma exteriori que acquiritur. igitur ab illa debet denominari ſicut quando embrio corrūpitur ⁊ homo generatur. tunc debet fieri denominatio ab homine. et ergo exponitur per primum inſtans ip̄ius eſſe. Et iſtud ſatis patet. quia ex quo generatio vnius eſt corruptio alterius cum contrarie formenō poſſunt ſimul materiā informare quādo aliquid generatur tunc per totū tempus qd̓ precedit vltimū inſtanseſt materia ſub forma pͥori qͥ ab ea abicitur ⁊ in vltimoinſtanti eſt ſub forma que per generationem acquirituret erco datur primū inſtans eſſe ſequentis forme quodeſt vltimum inſtans prioris motus. et illa forma que generatur non fuit ante hoc inſtās in materia Et iſtud qd̓iam dictum eſt debet intelligi de generatione et corruption ẜm eſſentiam acceptis. quia ſic proprie appellanturmutatōes ſed ſi accipiantur ẜm eſſe inqͣꝫtum ſunt īmixtealterationibus preuijs tunc propoſitiones in eis de incipit et deſinit debent eodem modo exponi ſicut in motibus ſcꝫ per vltimum non eſſe quo ad inceptionē. et ꝑ pͥmum non eſſe ex ꝑte deſitionis.ii

Ee iiij