Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

SextusLiber

motu recto. de mobili qd̓ mouet̉ motu circulari. qm̄illud qd̓ mouet̉ motu recto ſꝑ hꝫ nouas ꝑtes ſpacij circa quas mouet̉ quas pͥus habuit. reiterat̉ eadēꝑs ſicut in motu circulari. Ad ꝯfirmatōem dd̓m eſt.qͣꝫdiu motus eſt vnus mobile eſt vnū. ſi tn̄ mobile diuideret̉ ibi fierent plures motus ꝑticulares partiuꝫ ipſiusmobilis Ad ſecūdū dd̓m motus diuidit̉ ad diuiſionē tꝑis. ſic diuiſio tꝑis ſit diuiſiōis motus. ſꝫ magis ecōtra diuiſio motus eſt cauſa diuiſionis tꝑis. ſed diuidit̉ ad diuiſionē tꝑis. qm̄ illa diuiſio eſt verum ſignū diuiſionis motus. Eſt duplex ꝯtinuitas. q̄dam eſt intrinſeca formalis. illam accipit tp̄s a motu. qm̄ motus eſt ꝯtinuꝰ tali ꝯtinuitate. qꝛ ſic ꝯtinuū eſt cuius ꝑtescopulant̉ ad alique terminū ꝯmune. ꝑtes aūt motus nonhabent talē terminū ꝯmunē. Alia eſt ꝯtinuitas materialis aut effectiua. illā tp̄s accipit a motu. motus a magnitudine. Ad terciū dd̓m eſt. non eſt incōueniensvnū diuidi ad diuiſionē pluriū. dūmō ſit hoc diuerſimode. ſic aūt eſt in ꝓpoſito. qꝛ motus aliter diuidit̉ ad diuiſionem mobilis. aliter ad diuiſionem tꝑis. Un̄ motus diuiditur ad diuiſionē mobilis ẜm partes extenſionis. addiuiſionē tꝑis ẜm ꝑtes durationisIncidūt dubiā quorūpͥmū eſt. An motus diuidatur ad diuiſione illius in eſt. Et videt̉. Nam illud in quo eſt motus aut eſtmagnitudo circa quam fit motus. vt in motu locali. autforma ad quā eſt motus. vt in augmētatōe aut alteration. ſed motus diuidit̉ ad diuiſionem magnitudinis.qꝛ ſic ſequeretur motus inequales equaliter poſſint diuidi. Nam ſuꝑ equales magnitudines poſſunt fieri duomotus vnus in die alter in anno. ſi ergo illi duo motusdiuidantur ad diuiſionem magnitudinis. illi motus inecles equaliter diuidātur Nec etiam ex ꝑte forme ad quāeſt motus. quoniā forma que eſt terminus motus eſt indiuiſibilis. cum ſit terminus continui. ergo ad diuiſionēeius non diuiditur motus. Sol̓o. ſic. et per id ineſt poteſt intelligi vtrūqꝫ in diuerſis motibꝰ. ſcꝫ poteſt intelligi magnitudo in motu locali. in alijs forma termini ad quem Ad obiectū in oppoſitū qͣꝫtū ad pͥmaꝫ īprobationem dicendum eſt illi duo motus quo ad quantiatem extenſionis ſunt equales. illo modo equaliter diuidūtur ad diuiſionem magnitudinis. licet tamen ſint inequales quo ad quantitatem duratiōis. que attenditurex parte temporis. et quo ad illam inequaliter diuidūturper reſpectum ad inequalia tempora. Et ad aliā īprobationem dd̓m eſt. quāuis in aliquibꝰ motibꝰ forma termini ad quem ſit indiuiſibilis ẜm eſſentiam. tamen quelibet eſt diuiſibilis ẜm ſuum eſſe ratōe ſui ſubiecti. quodeſt diuiſibile. per hoc eſſe forme variatur penes perfectum imperfectumSetudum duprum ett.An in motu poſſit dari primū mutatum eſſe Etvidetur ſic. nam ſicut ſe habet pūctus in linea. ſic ſe habet mutatuꝫ eſſe in motu. in linea em̄ a parte anteriori poteſt dari primus punctus. ergo in motu poteſt dari pͥmūmutatum eſſe Secūdo ſic. vbicūqꝫ eſt dabilis primusterminus motus perfecte motum terminans. ibi daturprimum mutatum eſſe. quia mutatum eſſe non eſt niſi finis motus. ſed in aliquo motu poteſt dari primus termi

nus ad quem motus. ergo in ipſo poteſt dari primuꝫ mutatum eſſe. Tercio ſic. primum mutatum eſſe eſt finisprime partis motus. finis autem prime partis motus dari poteſt. ergo et primum mutatum eſſe. Minor probatur dupliciter. Primo quoniam prima pars motusnon eſt infinita. ergo habet finem. Secūdo ſignata magnitudine decem pedum motus ſupra primam partemmagnitudinis pedalem eſt prima pars motus totius. ettamen poteſt dari finis illius prime partis Solutio. non. vt patet per Areſtotelem in textuprobantem non poſſet primum mutatum eſſe dari exparte temporis. quia eſt dabilis prima pars temporis. cum tempus ſit diuiſibile. Nec ex parte mobilis. cummobile ſit in infinitum diuiſibile. Nec ex parte magnitudinis. ꝓpter eandem cauſam Et ad obiecta in oppoſitum. Ad primum dicendūeſt. in aliquo eſt ſimile de puncto in linea. de mutatoeſſe in motu. et in aliquo eſt diſſimile. Simile eſt in hocniā ſic̄ pūctꝰ terminat lineā ſic mutatū terminat mutari. Sed diſſimile eſt in hoc. quia pūctus terminans nonſemper requirit lineam a parte anteriori. vt patet de puncto a quo fluit linea. ſed ſemper mutatum eſſe in motuſupponit mutari. ratione cuius non poteſt dari primū mutatum eſſe in motu ſicut primum punctum in linea. Etquāuis omnia indiuiſibilia ſint bene eiuſdem rationis ſpecifice et eſſentialis. non tamen accidentalis. quoniam aliqua ſunt indiuiſibilia in motu que habent moueri precedens vt indiuiſibila continuantia etiam terminantiaet illa ſolū vocant̉ mutata eſſe. cuius ratio eſt. quoniā hocnomen mutatum eſſe cōnotat ordinem ad moueri precedens. Aliud eſt indiuiſibile in motu quod non habꝫ aliquod moueri precedens. ſicut eſt indiuiſibile initians motum. hoc non debet vocari mutatum eſſe. eo cōnotatum iſtius termini ꝯuenit ſibi. Ad ſecūdū dd̓m eſt pͥmū duobꝰ dicitur modis. Uno d̓r pͥmū negatiue. qd̓ eſt pͥus alio. nihil eſt ante ipſum. Alio d̓r pri cui ꝯuenit alqͥd ẜᵐ ſe gratia ꝑtis ſiue alterumet illo modo accipitur primū quādo queritur an in motuſit dandū primū mutari. Et ſic primuꝫ mutatum eſſe d̓rduobus modis. vno modo d̓r pͥmum mutatum eſſe perfectum in quo primo eſt perfecta mutatio. hoc modomum mutatuꝫ eſſe eſt finis vltimus alicuius totius motus qui eſt in termino ad queꝫ. talis finis poteſt dari inaliquo motu. Secūdo modo d̓r pͥmū mutatuꝫ eſſe in quoprimo mobile incipit mutari. illud eſt primū mutatumeſſe imperfectum. d̓r finis prime partis motus. ſedpoteſt dari finis pͥme partis motus. ergo nec primū mutatum eſſe imperfectum Ad terciū dd̓m eſt interemptionē minoris. ſcꝫ poſſit dari finis pͥme ꝑtis motꝰ. cuꝫipſe ſit infinitꝰ in diuiſione. Et ad aliā ꝓbatōem d̓r. diuidendo magnitudinē motū in partes eiuſdē qͣꝫtitatisbene daretur pͥma pars motus etiam pͥmū mutatū eſſeſed diuidendo motum per partes eiuſdem proportiōisſcꝫ duas medietates. iterū pͥmā medietatem duasmedietates. ſic deinceps. Sꝫ diceres eſt dandū pͥmumgn̄atū eſſe. eſt dabile pͥmū mutatū in motu. Ad dicendū eſt. qͣꝫuis in mutatōibꝰ eſt bene dandū pͥmū mutatum eſſe ꝑfectū. tn̄ eſt dandū pͥmū mutatū eſſe imꝑfectum. hoc vult textꝰ dicere. vn̄ generatū eſſe eſt mutatūeſſe ꝑfectū in mutatōibꝰ inſtātaneis. aūt in ſucceſſiuisTertium dubium.