Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

PhyſicoꝝAreſtotelis

Sit em̄ primū in quo ſit a d hoc igit̉ indiuiſibile quidem eſt. accidit em̄ habita eſſe ip̄anunc. Amplius ſi in ca. tꝑe om̄i quieſcit ponatur em̄ quieſcens et in. a quieſcit. quare ſi īꝑtibile eſt a d ſimul quieſcit et mutatū erit. In adem em̄ quieſcit. in aūt mutatū eſt Quoniaꝫaūt eſt īꝑtibile neceſſe eſt diuiſibile eſſe inquolibet huius mutatum eſſe diuiſo em̄ ipſoa dſiquidem in neutro mutatū eſt. neqꝫ in totoeſt a d. Si aūt in ambobus mutat̉ et in om̄i. ſiꝟo in altero tm̄ mutatū ē in toto pͥmo Quare neceſſe eſt in quolibet mutatū eſſe Manifeſtuꝫ igitur eſt eſt in quo primo mutatū eſtinfinite em̄ diuiſiones ſunt.Hic. p. ꝓbat ſit dare pͥmū mutatū in pͥmo cepit mutari tripliciter .ſ. ex ꝑte tꝑis ex parte mobilis et exꝑte ſpacij. Ex ꝑte tꝑis ſic ꝓbat ph̓s. ſi eſſet dabile pͥmūmutatū eſſe in motu aut prima pars motus. aut ergo illa prima pars eſt diuiſibilis aut indiuiſibilis. ſꝫ non pōtdici ſcd̓m. qꝛ tūc̄ etiam tempus illi ꝑti ꝓportionatū eſſetindiuiſibile ſꝫ hoc eſt incōueniens. qꝛ poſſunt duo indiuiſibilia in tꝑe ſibi eſſe īmediata. qꝛ ſic tempus eſſet exindiuiſibilibꝰ ꝯpoſitū. relinquit̉ ſit diuiſibilis mutatio ſit ꝯtinua pōt accipi quātūcunqꝫ ꝑuū mutatio ē quin ſit ī infinitū diuiſibile. ergo ante quācunqꝫ ꝑteeſt ꝑs prior et poſt quācūqꝫ ꝑtē eſt ꝑs poſterior. ſic̄qͣꝫ erit mutatio alicui attributa. ita alteri cōueniatSed ſi dicat aduerſarius in mutatōne eſt acciperepͥmū qd̓ eſt mutationis ꝑs mutatio. eo q̄libet parsmutationis mutatio ſit. ſit igit̉ pͥmū ad. tota aūt mutatio aliqua cuius a d. ſit pars cui primo ꝯuenit mutationem ſi ergo. ad ſit id mutationis cui primo conueniteſſe mutationem. aut diuiſibile aūt īdiuiſibile Sed noneſt diuiſibile quia indiuiſibile mutationis non eſt in diuiſibili tꝑis ſed in indiuiſibili potius. Sicut igitur mutatio eſt ex indiuiſibilibꝰ. ita tēpus erit ex indiuiſibilibꝰ. ſunt ip̄a nūc. ſi igit̉ ad mutatio ꝯponit̉ ex īdiuiſibilibꝰita tēpus in quo eſt mutatio illa. qꝛ oīs mutatio eſt intꝑe. Et ſi ad eſt q̄dā indiuiſibilis mutatio. ſit tēpus illud in quo quieſcit illud quod illa mutatōne mutat̉ a. c.Qd̓ aūt qͥeſcit in toto aliqͦ tꝑe qͥeſcit in qualibet ꝑte ipſius. quieſcit in ꝑte tꝑis eſt a. ſi ad ponit̉ eſſe īꝑtibile. tūc erit in ſpacio indiuiſibili in indiuiſibili tꝑis. ſicutinter finem quietis pͥncipiū motus eſt tp̄s. et iterūtunc eſt mediū. qꝛ nūc eſt ꝯn̄s ad nūc. in eodemet gratia eiuſdē eſt aliqͥd quieſcens et motū ſil̓ qd̓ eſt impoſſibile. qꝛ abſqꝫ dubio in a ponit̉ quieſcere illud ē indiuiſibile et etiā in indiuiſibili loci tꝑis aūt ꝓcedatmutatio vſqꝫ ad tūc eſt mutatio indiuiſibilis cumſit indiuiſibilis eſt in eodem tota mutatio a. in quo eſta qd̓ eſt pͥmū mutatōis ſic erit tota in indiuiſibili tꝑisqd̓ eſt a c. qꝛ ſi motus eſt indiuiſibilis tp̄s erit indiuiſibile. ꝯſtat aūt quieſcit in pͥncipio illiꝰ tꝑis poſt principiū cōtinue mouet̉ ſit indiuiſibile pͥncipiū tꝑis ē idē toto tꝑe. ſed in toto mouetur et in. principio quieſcit.ergo in eo qd̓ eſt idē re indiuiſibile tēpus quieſcit et mouetur. Sil̓r aūt ſeqͥtur de fine tꝑis. ſi em̄ in toto tꝑeuetur in fine tꝑis ncc̄ario quieſcit. ſi tēpus dicat̉ indiui

ſibile erit ſubiecto idē tp̄s finis tꝑis Si igit̉ in fine qͥefcit in toto mouet̉. ſequit̉ in eodeꝫ indiuiſibili tēporequieſcit. ſꝫ hoc eſt īpoſſibile. igit̉ poteſt dici d̓ā ſit indiuiſibilis ſicut alia pars mutatōnis. Si āt ſit mutatiodiuiſibilis tūc̄ in ea nihil eſt pͥmū. ſit tota mutatio cuiꝰilla p̄dcā eſt pars ſignata cad. ita vna pars ſit a c. etalia ad igit̉ mutatio fit in vtraqꝫ ꝑtiū mutatōis aūt ī neutra aūt in altera tm̄. ſi in neutra eſt mutatio tūc totum ſit niſi ex ꝑtibus ꝯſtitutū ſequit̉ ſit mutatio ī toto. ſed hoc eſt falſum. poſitū ſit in toto ſit mutatio.ſi in vtrāqꝫ ſit mutatio tūc mutatio ſit ꝯtinua ſucceſſiua. ſequit̉ prius eſt ẜm primā ꝑtē qͣꝫ ẜm totū. ſi inaltera tm̄ ſit mutatio. tūc erit verū eſſet poſt in toto ẜm definitōem priꝰ habitā. ſiue dicat̉ primū indiuiſibile ſiue diuiſibile poteſt eſſe primū ſit mutatio inalia mutatione. et figura demōſtratōis eſt hec ca d. Neqꝫ itaqꝫ in eo qd̓ mutatū eſt qd̓ prius ē qd̓mutatū eſt. Sit em̄ digit̉ qd̓ primo mutatumeſt ipſius de om̄e diuiſibile eſſe demrātum eſtqd̓ mutat̉. Tempus aūt in quo dꝫ mutatū eſtſit in quo eſt ti. Si ergo in om̄i mutatum eſtmedio minus eſt quod mutatum eſt. et prius ēipſo dꝫ: et iteruꝫ hoc aliud et illo alterum et ſicſꝑ quare nihil erit pͥmū mutātis qd̓ mutatū eſt. Hic ph̓s oſtendit p̄t dari pͥmū mutatū eſſe exte mobilis qꝛ eſt dabilis prima ꝑs mobilis igit̉ eſtdabile primū mutatū. ꝯn̄a ꝓbat̉ ꝓpt̓ ꝓportiōabilitatēmotus mobilis. An̄s ꝓbat̉ qꝛ mobile eſt qͦddā continuū. ſic ſil̓r demōſtrabit̉ ca in eo qd̓ mutatū eſt inqͣꝫtuꝫ mutatū eſt eſt aliqͥd pͥmū qd̓ ſit pͥmū ẜm p̄dictādefinitōem. Et ſi dicat̉ id qd̓ trāſmutat̉ hꝫ primū an̄qd̓ nihil ſit accipere de ip̄o tūc dd̓m erit tūc trāſmuta totū ẜcat̉ de diuidit̉ in pūcto. z. ita pͥma ꝑs eiꝰ primo eſt tranſmutata ſit dꝫ. vltima pars eius quetranſmutat̉ ſitze. tota magnitudo de tranſmutat̉ ſucceſſiue ẜm ꝑtes. ita pͥma pars in pͥma ꝑte tꝑis. ſecūda ꝑs eiꝰ in ſcd̓a tꝑis tranſmutat̉. ſic deinceps de ꝑtibus tꝑis. et ꝑtibꝰ trāſmutati. ſitqꝫ tp̄s in quo prima eiꝰꝑs eſt dꝫ. trāſmutat̉ ti. qꝛ ſuperius demōſtratū eſt.om̄e qd̓ mutat̉ eſſe diuiſibile ypoteſis eſt impoſſibilis. ẜm igit̉ iſtā poſitōem tota pars eius qd̓ mouet̉ qd̓eſt dꝫ mutat̉ in toto tꝑe ti. illud tempꝰ habeat ꝑtesoꝑtet medietas eiꝰ eſt dꝫ mutet̉ in medietate tꝑiset ſic̄ in infinitū in eo qd̓ mutat̉ eſt accipere aliā ꝑtēprimā. qꝛ an̄ qualibꝫ eſt acciꝑe aliā priorē cui priusuenit mutatū. gratiā cuiꝰ ꝯuenit alteri que in ip̄amdiuidit̉. in eo qd̓ trāſmutatur eſt accipere ꝑtē pͥmā.Figura aūt hec eſt. dꝫ et i.Quod igit̉ neqꝫ ī eo qd̓ mutatur neqꝫ in quomutat̉ tꝑe nihil prius ſit. Manifeſtū eſt ex his dicta ſunt. ip̄m aūt qd̓ mutat̉ aūt ẜm qd̓ mutat̉. etiā ſil̓r ſe habebit Tria nāqꝫ ſunt dicuntur ẜm mutatōnem quod mutatur. et in eoet in quod mutatur vt homo tempus album. qͥdem igit̉ tp̄s diuiſibilia ſūt de albo aūtalia eſt propter qd̓ ẜm accn̄s oīa diuiſibiliaſunt Cui accidit albū aūt qͣle illd̓ diuiſibile ēiij

Dd̓ iiij