Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberSextus

indirecte in linea ẜcātur. ita ꝙ. c. ⁊. b. ſint due linee ab vnopͥncipio exeuntes. ⁊ qd̓ mutatū ponit̉ eſſe in altera q̄ eſt. c.cū mutatū eſt in. b. ẜm veritatem.In quo aūt pͥmū mutatū eſt qd̓ mutatuꝫ eſtneceſſe eſt atomū eſſe. Dico aūt primū qd̓ nonper alterū aliquid ipſius eſſe hmōi fit. Sit igitur diuiſibile qd̓ eſt a c. ⁊ diuidat̉ ẜm b. ſi qͥdeꝫigit̉ in a b mutatū eſt. aut iterū in bc. nō vtiqꝫin pͥmo qd̓ eſt ac qd̓ mutatū eſt erit. ſi aūt tranſmutabat̉ in vtroqꝫ neceſſe eſt in vtroqꝫ tranſmutatum eſſe. aut trāſmutari. ⁊ vtiqꝫ in tototranſmutabat̉. ſed erat mutatū. Eadē aūt rō etſi in hoc qͥdem mutat̉. in hoc aūt mutatum eſtErit em̄ aliqͥd pͥmo pͥus. quare non erit vtiqꝫdiuiſibile in quo mutatuꝫ eſt. Manifeſtum eſtigit̉ qꝛ et qd̓ corruptū eſt et qd̓ factū eſt in atomo. hoc qͥdē corruptū. hoc aūt factū eſt Iſta eſt ſecūda ꝑs iſtius capl̓i. in qua ph̓us oſtendit. ꝙpͥmū mutatū eſſe ſit indiuiſibile. qd̓ greciatomū vocant.qꝛ ſi aliqͥd mutatuꝫ eſt in aliquo diuiſibili. aut gͦ in vtraqꝫparte illius diuiſibilis eſt mutatū. ſed hoc eſt impoſſibile.qꝛ oportꝫ ſolū vnū terminū motus eſſe qui d̓r hic mutatūeſſe. aut eſt mutatum in vna parte ⁊ non in alia. ⁊ ſic habetur ꝓpoſitum. qꝛ tunc vltimum eſt indiuiſibile in quo eſtmutatum eſſe primum. Et ẜm textum ſic declarat̉. Dicitur autem pͥmum cui gratia ſui ⁊ nō gratia alterius attribuitur motus alterius. Alterius dico qd̓ ſit pars eiusvel totum ad ipſum. et non loquitur hic ph̓us de primoqd̓ ẜm tempus eſt primū. ſed potius de primo qd̓ ẜm idēeſt primū et per ſe. ⁊ hoc eſt illud cui ſic conuenit mutatioaut mutatum eſſe. ꝙ non poteſt inueniri tempus in quomutatio cōueniat alteri ꝙ ſit aliquid. hoc eſt aliqua parseiꝰ. et de hoc dicimus ꝙ eſt diuiſibile cui ꝯuenit mutatuꝫeſſe. aut mutationem eſſe ab ipſo. Non em̄ ſunt niſi duobus hoc modo attribuitur mutatum eſſe in mutatione. qͦrum vnū eſt finis mutationis. et alterum principium. ⁊ ſimiliter eſt in ꝯtinuo omi. quia omne ꝯtinuū eſt inter duoindiuiſibilia. et ideo cum motus ⁊ mutatio accepta cū motu ſint ꝯtinua. oportet ꝙ ſint inter duo indiuiſibilia. Hocquidem declaratur per deductionem ad impoſſibile. Siem̄ det aduerſarius veritatis ꝙ primū in quo mutatumeſt qn̄ mutatum ſit diuiſibile. tūc id primum ſit ſignatumper. a. c. lineam. et diuidatur illa ẜm pūctum quod ſignat̉per. b. vt vna pars eius ſit. a. b. ⁊ alia pars ſit. b. c. Si ergoid quod mutatum eſt ſit mutatū in vtraqꝫ iſtarum partium in. a. b. s. ⁊. b. c. tūc per definitōem primi quā diximꝰſeqͥtur ꝙ non ſit mutatum in toto. a. c. ſicut in pͥmo. qꝛ pͥmum vt dictum eſt eſt idem qd̓ per ſe cui ꝯuenit̉ mutatūeſſe. nō gratia alterius qd̓ ſit aliquid eius. hoc eſt ꝙ ſit ꝑseius. Si aūt dicat aduerſarius. ꝙ in vtraqꝫ partiū tranſmutatur ⁊ in toto eſt ī trāſmutatū eſſe. ⁊ ſic tranſmutatūeſſe ꝯuenit gratia totius ⁊ non gratia partium. hoc impoſſibile eſt. qꝛ totum nō hꝫ aliquid niſi in ſuis partibꝰ. ethoc accipiendo totū in rōne ꝯtinui. qꝛ ꝯtinuū ex ꝯtinuisꝯſtituit̉. ⁊ ita nō poteſt dici ꝙ in vtraqꝫ parte ſit tranſmutari ⁊ in toto tranſmutatum eſſe. ſed potius neceſſariumeſi ſi in vtaqꝫ parte tranſmutat̉. ꝙ etiam in toto trāſmutetur. Et ſi in toto eſt tranſmutatum eſſe. ꝙ etiā in parti-

bus ſit in tranſmutatū eē. ſed tamen poſitum erat ꝙ in toto eſſet in tranſmutatum eſſe pͥmo. ⁊ hoc vt oſtenſum eſtimpoſſibile eſt. Eadem autem rō eſt ſi aduerſarius veritatis dicat. ꝙ id quod tranſmutatuꝫ eſt in vna parte eſt iutrāſmutari ⁊ in alia in mutatum eſſe ꝯuenit mutatuꝫ eſſetoti gratia partis. ergo pͥus ꝯuenit parti qͣꝫ toti. ſed poſitum eſt ꝙ pus ꝯueniret toti. ergo aliquid eſt prius pͥmoquod eſt impoſſibile. ergo nō poteſt dici ꝙ illud cui pͥmoꝯuenit mutatum eſſe ſit diuiſibile. quare nō erit diuiſibile in quo pͥmo mutatū eſt. Linea aūt demonſtratiōis eſthec. a. b. c Ex quibꝰ ph̓us infert correlariuꝫ. ꝙ id qd̓ corruptum eſt ⁊ id quod factū eſt in indiuiſibili. ſicut in primohoc qͥdem corruptum eſt. illud aūt generatū eſt Dicit̉ aūt in quo primo mutatū eſt duplicit̓Aliud qͥdem in quo primo perfecta eſt mutatio. Tūc em̄ verū eſt dicere qd̓ mutatū eſt. Aliud vero in quo primo cepit mutari. Scd̓m qͥdem igit̉ finem mutatōis qd̓ primum dicit̉ exiſtit ⁊ eſt. ꝯtingit em̄ ꝑfici mutatōem ⁊ eſt mutationis finis. qd̓ oſtēſuꝫ ē īdiuiſibile eē ꝓpterid qd̓ finis eſt: Qd̓ aūt ẜm pͥncipiū oīno nō eſtnō em̄ pͥncipiū eſt mutatōis neqꝫ in quo quisprimo mutabatur Iſta eſt tercia pars huius capituli. in qua ph̓us ſoluit vnam dubitatōem. ⁊ eſt iſta. An ſit dare pͥmū mutatum eſſe Pro ſolutōe ph̓s diſtinguit ꝙ duobꝰ modis p̄taliquid dici pͥmū mutatū eſſe. Unoº d̓r in qͦ pͥmo ꝑfectaeſt mutatio. quando ſcꝫ ip̄a venit ad finem. hoc eſt ad terminū motus in quo mutatio eſt perfecte terminata pͥmoet ſic eſt dare pͥmum mutatum eſſe in motu. quia eſt dareterminū motus indiuiſibilem vbi motus terminatur inquo amplius nō eſt motus. ſed ſtatim ante hoc fuit motus. Secūdo modo dicitur primum mutatum eſſe in qͦprimo cepit mutati. hoc eſt accipitur primum mutatū eſſepro prima parte in qua primo incepit motus. ⁊ ſic nō eſtdare pͥmum mutatum eſſe in motu. Dicitur em̄ in quo ēſicut in pͥncipio. ⁊ non in quo eſſe habuit mutatio. qꝛ nōeſt mutatio in indiuiſibili. licet ſit ab indiuiſibili ſicut a pͥncipio. ⁊ id pͥncipiū neceſſe eſt indiuiſibile eſſe ſi ip̄m ſit primū ⁊ ꝑ ſe pͥncipiū mutatōis ꝑ eādē neceſſitatē ꝑ quaꝫ finis mutatōis eſt indiuiſibilis. ⁊ oīno in ipſo nō eſt mutatio. ſed ꝯtinue poſt ip̄m ⁊ ab ipſo. ſicut nec in indiuiſibiliqd̓ eſt finis eſt mutatio. ſed ante ip̄m ⁊ ad ipſum. ſic em̄ linea ſe hꝫ ad duo pūcta inter que eſt ipſa linea. Illud autēpͥncipiū qd̓ dicitur eſſe ẜm finē mutatōis exiſtit in eſſe ⁊ hͦeſt etiam illud qd̓ eſt ꝑ ſe ⁊ pͥmo in hoc qd̓ mutatum eſtqꝛ oportꝫ ꝙ mutatio ꝑficiat̉ non aūt ꝑficit̉ niſi in ſuo fine.Sed iam clate patꝫ ex dictis ꝙ mutatōis finis eſt indiuiſibilis. aliter nō eſſet finis per ſe. ſed ꝑ alterum. quod eſſꝫpars eius. Illud vero primū qd̓ omnino primū eſt illudeſt a quo eſt mutatio. ⁊ illud non habet eſſe cum primumprobatum ſit. ꝙ mutari eſt deficere vel ſequitur ad deficere. ⁊ illud quod deficit eſt pͥncipium ex quo eſt motus etmutatio. quia principiuꝫ mutationis non eſt ꝓpter hoc ꝙmutatio eſt de numero ſucceſſiuoꝝ. ⁊ nō d̓r pͥmum tm̄ idex quo a principio eſt motus aut mutatio ẜm actum. ſedeſt in toto motu. id ex quo eſt motus non eſt neqꝫ manetvbicūqꝫ accipiatur. neqꝫ etiaꝫ eſt tempus aliquod in quoprimo et per ſe mutatum illud quod mutatum eſt. Sedeſt indiuiſibile temporis