LiberSextus

totum. ſed aut plus aut minus. per hoc dd̓m eſt ad obiectum. ꝙ quelibet pars aliquota infiniti eſt infinita ⁊ deillis loquit̉ ph̓s tertio phyſicorū. ſed nō oportet ꝙ q̄libet ꝑs nō aliqͦta ſit infinita. et de illis loqͥtur ph̓s h̓ qm̄totū tempus eſt infinitum tn̄ alique ꝑtes ſunt finite ſcꝫhora dies annꝰ Et ſic ptꝫ. ꝙ dupliciter pōt aliqua parsſe habere ad totū ſuū ſcꝫ vt pars aliquota ⁊ vt pars nōaliquota ⁊ illa eſt duplex aūt excellens aut deficiens Dicitur em̄ pars excellens q̄ per eius reiterationem redditaliquid maius ſuo toto vt quinarius reſpectu nouenarijqꝛ. per eius reiterationem reſultat denarius. Sed parsdeficiens dicitur q̄ aliquotiens ſumpta reddit minus qͣꝫſuum totū. ſicut quatuor ad decem.Nonū dubium eit AnContingat ſꝑ poſt tardius accipere velocius et econtra.et hoc in infinitū Et videtur ꝙ non nā oīm in naturaꝯſtantium poſitus eſt certus terminus augmenti ⁊ decrementi. igitur eſt dabilis velociſſimus motus et tardiſſimus Solutio ꝙ ſic. qꝛ continuū diuiſibile eſt ī infinitū. ſed velox ⁊ tardū ſumunt̉ penes cōtinui diuiſionem tardū em̄ penes diuiſionē magnitudinis. et veloxpenes diuiſioneꝫ tꝑis. igit̉ dato quolibet tardo pōt darialiqͥd tardius ⁊ quolibet veloci dato pōt dari velocius.Ad obiectū in oppoſitū dd̓m eſt. ꝙ accipiendo tardius et velocius ẜm ꝙ ꝯueniunt motui ẜm rōem genericam. tūc poſſunt creſcere in infinitū velocius ⁊ tardiusin motu. non aūt ſi accipiantur ẜm rōem ſpecificā ẜm ꝙſunt paſſiones huius aut huius motus. ſicut eſt motusignis terre ⁊ ſic de alijs.Oecimum duptum el.An definitiones velocioris ſint ꝯuenientes Soº qſic. qm̄ illud d̓r velocius qd̓ ad terminū motus venit prius. hoc aūt ꝯtingit tribꝰ modis. ſcꝫ ex diuiſione tꝑis tm̄aut ex additione magnitudinis tm̄. aut vtroqꝫ mō pͥmod̓r velocius qd̓ in minori tꝑe ꝑtrāſit equale ſpaciū. Secundo modo d̓r qd̓ in equali tꝑe ꝑtrāſit maius ſpaciuꝫTertio mō d̓r qd̓ in minori tꝑe ꝑtranſit maius ſpaciuꝫEt licet penes magnitudinem ſumatur velocitas ſicutpenes tēpus nō tn̄ eodem mō. qꝛ pͥncipalius penes tp̄sqͣꝫ penes magnitudinem. cuius eſt duplex ratio. vna qꝛvelocius ꝓprie d̓r idem ꝙ citius et tꝑe prius Alia ē qͥaꝑ multū ⁊ paucū ipſius motꝰ dn̄t velox et tardū. modomultū et paucū ſtꝭ paſſiones nūeri q̄ nō attribuunt̉ motui niſi vt ſit nūeratus qꝛ nūerus motus eſt tēpus Exquo ptꝫ. ꝙ plus magnitudinis nō eſt drā velocioris niſiper ꝯn̄s inqͣꝫtum preſupponit prius tꝑe reſpectu eiuſdēmagnitudinis aut equalis In cuius ſignū nō d̓r hoc velocius qd̓ in equali tꝑe aut minori ꝑtrāſit plus de ſpacioniſi quia velocius prius peruenit ad terminum equalismagnitudinisSndecimum dubtū eltQuare velocius nō definit̉ per cām efficientē ſcꝫ velocitans cū tn̄ velocitās etiā intenditur ex ꝟtute mouentisSoº ꝙ iō qꝛ efficiens eſt cā extrinſeca mō nihil debꝫdefiniri niſi per ſibi intrinſecū. Etiam mouens eſt cauſaefficiens eqͥuoca. ex quo mouēs ſub ratione mouētis nōē motū. et ſi moues mouet̉ hͨ accidit ſibi ẜm ꝙ mouēs ē.

Duodecimū dubiū eſtQue ꝓportio ī textu appellat̉ hemolia Solutio ꝓportio ſexquialtera. Et dicitur ab hemi in greco qd̓ idē eſtꝙ dimidiū. et olon totū et altera eius ꝑte. et ergo hemolium eſt qd̓ eſt ꝯtinens alterā ꝑtem et totuꝫ. Sicut triaꝯtinēt duo et alterā ꝑtem duoꝝ. ⁊ ſex habent ſe ad quatuor in eadem ꝓportione. quia ſex continent ſemel quatuor et alterā ꝑtem de quatuor.Eceſſe āt ip̄m nūc qd̓ nō ẜm alteꝝ ſed ꝑ ſeet pͥmū dictū indiuiſibile et in tꝑe hmōi eē¶ Iſte eſt tractatus ſecūdus huius ſexti in quo oſtēdit̉motus diuiſionem. et illa que ꝑtinēt ad motum ⁊ quietēEt diuidit̉ iſte tractatus in ſeptem capl̓a. In quoꝝ primo oſtendit ꝙ ipſum nūc eſt indiuiſibile. In ſcd̓o capl̓odeterminat de diuiſione motus. ibi motus aūt diuiſibilis. In tertio on̄t duabꝰ rōnibꝰ ꝙ oē qd̓ mutatur quādomutatū eſt eſſe in termino ad quem mutatuꝫ eſt. ibi. qm̄aūt oē qd̓ mutat̉. In quarto oſtendit ꝙ mutatū eſſe. eſtprius mutari. ibi qm̄ aūt om̄e In quinto oſtendit ꝙ an̄oē mutatū eſſe eſt mutari. ibi nō ſolū aūt. In ſexto oſtendit qūo finitū et infinitum ſe habēt ad motū. ibi qm̄ autēom̄e qd̓ mouetur. In ſeptimo determinat de his q̄ ſpectant ad quietē. ibi. qm̄ aūt oē aut mouet̉. Primū capitulū in duas diuidit̉ ꝑtes. In quarū prima dicit ꝙ eſt duplex nūc In ſcd̓a ꝑte ꝓbat ꝙ ipſum nūc ẜm ſe eſt indiuiſibile. ibi Si āt diuiſibile. Quātū igit̉ ad primā d̓t ph̓sꝙ eſt duplex nūc in tꝑe. ſcꝫ nūc ẜm ſe. et nūc ẜm alterumNūc ẜm alterū eſt tempus breue cōpoſitū ex preteritoppinquo ad pn̄s. et ex futuro qd̓ ꝯiungitur ꝓpinque preſenti et appellatur apud grāmaticos et vulgares p̄ſensqd̓ cōponitur ex p̄terito et futuro ſicut dicimꝰ petrꝰ nūclegit. Sed nunc ẜm ſe eſt indiuiſibile cōpulans ꝑtes tēporis adinuicē exiſtens terminus cōis vtriuſqꝫEſt em̄ aliquid vltimū eius quod factuꝫ eſt.cuius ſuꝑ hoc nihil futuri eſt. et iterū futuri eſtcuius ſuper hoc. nihil eſt illius qd̓ factū eſt qd̓vtiqꝫ diximus vtriſqꝫ eſſe terminū. Hoc aūt ſidemōſtretur qm̄ hmōi hoc eſt per ſe et ip̄m ſil̓.manifeſtū erit et qd̓ indiuiſibile eſt¶ Hic ph̓s oſtendit ſi nūc eſt indiuiſibile ꝙ tūc oportꝫidem eſſe nūc qd̓ eſt finis preteriti ⁊ initiū futuri. qꝛ duotꝑa .ſ. p̄teritū ⁊ futurū continent̉ aliquo qd̓ eſt finis vniꝰet principium alterius. eo ꝙ om̄e cōtinuū ſic cōtinuaturoportet ꝙ aliqͥd ſit vltimuꝫ futuri. ita ꝙ nulla ꝑs futuriſit. et ideo vltimū continuans vtrūqꝫ In p̄terito quidēnihil ē futuri ꝑ modū ꝑtis. et in futuro nihil eſt preteriti ⁊ qd̓ ſic neutrius ꝑs eſt ē vnū et idem tanqͣꝫ terminuscōis. igit̉ eſt vnū nūc indiuiſibile Si ergo demonſtreturꝙ talis eſt terminus huius per ſe ⁊ ꝙ nihil futuri in ꝑterito ⁊ nihil p̄teriti in futuro ⁊ ꝙ ſit idem ip̄m ẜm ſe licetdifferat rōne ẜm ꝙ eſt finis vnius et principiū alterius.tūc ſimul cū eo declaratū eſt ꝙ idē nūc eſt indiuiſibile. qꝛſi eſſet diuiſibile cū ipſum ſit tam futuri qͣꝫ p̄teriti terminus oporteret etiam ꝙ eſſet ꝑs vtriuſqꝫ tꝑis. qꝛ id qd̓ diuidi poteſt eſt pars qͣꝫtitatiua ꝯtinui ⁊ ſic cū ſit cā p̄teriti et futuri. vt dictuꝫ eſt ſeq̄retur ꝙ aliqͣ ꝑs preteriti eſſꝫ