Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

PhyſicorumAreſtotelis.

uiſibile in infinitū. Quarto in tꝑe eſt dare minimumvt dicit̉ quarto huius. ergo ſequit̉ tēpus eſt diuiſibile in infinitū Solutio ph̓i in textu. ſic Et motus diuidat̉ ad diuiſionē mobilis tꝑis. pꝫ qꝛ motus ēaccn̄s mobilis in mobili exiſtens ſicut in ſubiecto. accn̄sāt diuiſibile eſt ad diuiſionē ſubiecti. igit̉ motus diuidit̉ad diuiſionē mobilis. ſicut albedo diuidit̉ ad parietis diuiſionē. Et motus etiam diuidit̉ ad diuiſionē tꝑis. qꝛ ēaccn̄s ſucceſſiuū qm̄ diuiſio cuiuſlibet menſurati attendit̉ ẜm ordinē ad ſuā menſurā. qꝛ tn̄ pͥor eſt habitudo accidentis ad ſubiectū qͣꝫ ad menſurā extrinſecā. ideo motus pͥmo pͥncipalit̓ diuidit̉ ad diuiſionē ſubiecti. exꝯſequēti ad diuiſionē tꝑis. ſic deriuat̉ iſta diuiſio ꝑtiūintegraliū in motu a mobili ad motū Ad obiecta ī oppoſitū Ad primū dd̓m eſt ẜm dn̄m Alber. qn̄ tēpusponit̉ infinitū hoc d̓r qꝛ eſt. quidā circulus. et idē tp̄s redit. hic aūt ſermo eſt de infinitate ẜm extenſionē rectam.Et qd̓ dicit̉ de motu celi idē ſoluendū eſt. qꝛ textꝰ intelligit̉ de magnitudine recte mota et circulari incirculari p̄t reiteratio ꝑtiū motꝰ ī mobili ſic p̄t motꝰeſſe infinitus et ſil̓r tꝑs in magnitudine finita. qꝛ tūc eadem magnitudo ſepe reiterat̉. magītudo tn̄ recta p̄treiterari ſine quiete ip̄ius mobilis. vt patebit latius ī octauo huius Ad ſcd̓m dd̓m eſt. licet ꝑmanēs ſucceſſiuū quo ad rōnes ſpecificas ꝯꝑatōem habeāt. tn̄ẜm ꝯueniūt in rōne ꝯtinui p̄n̄t habere inter ſe ꝯꝑationem. qꝛ motꝰ et tēpꝰ accipiūt illā a magnitudine. paſſiones de ip̄is demōſtrāt̉ .ſ. ꝯpoſitū ex diuiſibilibuset eſſe diuiſibile in infinitū et in ſꝑ diuiſibilia ſunt paſſiones ꝯtinui et ꝯſiderant̉ hic ſub rōnibꝰ ſpecificis Etiāilla que ſunt diuerſoꝝ generū et p̄dicamentoꝝ diuerſarum naturarū pn̄t habere eandē rōem diuiſionis ſi ī eisīueniat̉ vna cōis diuiſibilitatis vt ptꝫ de liquidis. qꝛliquida ſunt diuerſaꝝ naturaꝝ. vtꝫ de vino oleo et aquaet tn̄ pn̄t vna menſurari menſura ꝓpter hūidū qd̓ in eisreꝑit̉ ſic etiā eſt inꝓpoſito de oībꝰ iſtis in eis tn̄ reꝑit̉ vnacōis diuiſibilitatis .ſ. ꝯtinuitas. Ad tertiū dd̓m ē. qͣꝫuis nullū ens naturale ſit in īfinitū diuiſibile diuiſione phyſica in qua materia ſꝑ manet ſub aliqua forma naturali: tn̄ entia naturalia ſunt ſꝑ diuiſibilia in infinitū diuiſione mathematica de qua eſt hic ad ꝓpoſitū qꝛ quocunqꝫ corꝑe dato illud habet ꝑtes et ſic eſt diuiſibile.Ad quartū dd̓m eſt. qͣꝫuis ꝯſiderando tp̄us in rōnediſcreti ip̄m habeat minimū. tn̄ cōſiderando ip̄m in rōeꝯtinui ſicut hic ꝯſiderat̉ nunqͣꝫ in ip̄o eſt dare minimuꝫſꝫ diuiſibile in ſꝑ diuiſibiliaSextum dubium eit.An in tꝑe infinito poſſit ꝑtranſiri magnitudo finita Evidet̉ pͥmo ſic. qm̄ magnitudo finita p̄t ꝑtranſiri tꝑefinito. ergo p̄t ꝑtranſiri tꝑe infinito. Cōſequentia patetqꝛ quicqͥd poteſt pertranſiri in minori tempore pōt pertranſiri in maiori tꝑe. vt qd̓ pōt ꝑtranſiri hora poteſttranſiri die. tempus aūt infinitū eſt maius tempore finito. ergo illud quod poteſt pertranſiri tēpore finito pōtpertranſiri tempore infinito Secūdo. oīs magnitudoeſt infinita habeat infinitas ꝑtes. ſed aliqua magnitudo tempore finito ꝑtranſitur. igitur in tempore finito p̄tpertranſiri magnitudo īfinita. igit̉ eadem rōne magnitudo finita in tempore infinito poterit ꝑtranſiri. Tertio ſi aliquid mouens moueatur ſupra magnitudinem fi

nitam poſſibile eſt ſupra quālibet ꝑteꝫ magnitudiniscontinue retardatur ẜm diuerſas partes ꝓportionalesvnius hore aūt alicuius tꝑis. ergo in tali retardatiōeꝓcedit̉ ī infinitum. etiam in tempore mēſurante illū motum ꝓcedit̉ in infinitū. ꝯn̄s magnitudo finita poteſtpertranſiri in tꝑe infinito Soº non. qͥa ſi ſic ſequeretur eadem magnitudo aut equalis ꝑtranſiret̉ ab eqͣlimouēte in tꝑe finito infinito. ꝯſequēs eſt falſuꝫ. qꝛ mobile eque velox trāſit ſꝑ equale ſpaciū in equali temporevt patuit circa textus declaratōem Ad obiecta ī oppoſitū. Ad primū dd̓m eſt. tempus finitū infinituꝫnon ſe habent ꝓprie ſicut maius minus. Nam int̓ maius et minus eſt proportio. finiti aūt ad infinitū nulla ēꝓportio. et dato ſit maius adhuc non ſequit̉ in tꝑeinfinito tranſeatur magnitudo finita. qꝛ illa maior intelligitur qͥcqͥd poteſt ꝑtranſiri in tempore finito in minori tꝑe poteſt pertranſiri in maiori dūmō habeāt ꝓportionem inter ſe qd̓ non cōuenit finito et infinito Ad ſecūdum dd̓m eſt. qͣꝫuis magnitudo habeat infinitas partes in potentia. ẜm eſt in potētia ad diuiſionem ẜmnec habet ꝑtranſiri neqꝫ tangi ab ip̄o mobili. non tn̄ habet infinitas ꝑtes in actu ẜm quas ꝑtranſitur ille ſintactu finite Ad tertium dd̓m eſt ꝓcedēdo diuiſioneꝫ tꝑis continuā reiteratōnem mobilis non eſt ꝓceſſus in infinitū ẜm ꝑtes ip̄ius tꝑis. in potentia tamēin actu. qꝛ licet cōtinuū ſit in infinitum diuiſibile tn̄ nūqͣꝫpoteſt eſſe actu diuiſuꝫ. et ideo bene erit ꝓceſſus ī infinitum in potentia. tamen in actu. qꝛ qn̄ illa magnitudoeſt ꝑtranſita iam tempus erit actu finitū. Et iſta ꝓpoſitio magnitudinē finitā ꝑtranſiri tꝑe infinito poteſt intelligi dupliciter. Uno modo acceptōem nouarū ꝑtiumita ſcꝫ accipiantur alique noue ꝑtes que pͥus non fuerunt acceptē. ſic magnitudo finita pertranſit̉ inpore infinito et hoc intendit ph̓us hic dicere. Aliopoteſt intelligi acceptōnem nouarū ꝑtium. ſed percontinuam reiterationem ꝑtium prius acceptarū. et ſicmagnitudo finita poteſt pertranſiri tēpore infinito magnitudo celi eſt finita tn̄ tꝑe infinito ꝑtranſitur.Septimum dubiuꝫ elt.An magnitudo infinita pōt ꝑtranſiri in tēpore finitoSoº. nam qͥcqͥd ꝑtranſit̉. ꝑtranſitur in ſuo fine.ſed magnitudo infinita habet finē. igitur pōt ꝑtrāſiri. Et eſt notandū. eſt duplex infinitū quoddā eſt infinitū in vltimis. vt ſi aliqͦd cōtinuum careat terminiset tale infinitū ẜm qͣꝫtitatem poteſt ꝑtranſiri. qꝛ mobile poteſt tāgere om̄es ꝑtes talis infiniti. Aliud eſtinfinitū in diuiſione et tale infinitū bene poteſt ꝑtranſiriin tꝑe finito. qꝛ hꝫ ꝑtes infinitas in actu ſꝫ ſolū in potētia ad diuiſionē. eo tal̓ magītudo d̓r infinitaO ctauum dubium eſt.An ꝑs tꝑis infiniti ſit finita Et videt̉ qm̄ dicitAreſto. tertio phyſicoꝝ q̄libet ꝑs infiniti eſt infinitaSol̓o ſic. vt patet Areſto. in textu. Et ad obiectūin oppoſitū dd̓m ē. duplices ſtꝭ ꝑtes infiniti. q̄dā ſuntꝑtes aliqͦte et quedā ſunt ꝑtes aliqͦte. Partes aliqͦtedicūtur que aliquotiens ſumpte raddut totū ſicut ternarius reſpectu ſenarij aut nouenarij ⁊c̄ijs nūeris qui poſſunt cōſtitui ex replicatiōe ternarij. Partes ꝟo alqͦtedicunt̉ aliquotiens ſumpte preciſe reddunt ipſum.