Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

PhyſicorumAreſtotelis.

cius. Sit em̄ ip̄m in quo a qd̓ in qͦb velociꝰ Hic ph̓us oſtendit quid eſt velox. ex eius definitōeetiam erit manifeſta definitio tardi. Dicit ergo ph̓s.omnis magnitudo ſpacij ſupra quod eſt motus eſt diuiſibilis in magnitudines queſunt partes ipſius. qꝛ oſtēſuꝫeſt ſupra impoſſibile eſt magnitudinem ꝯſtare ꝯpoſitionem ex atomis. cum om̄is magnitudo ſit ꝯtinua. ideoneceſſe eſt eam eſſe cōpoſitam ex magnitudinibꝰ que ſuntpartes eius. Quia ergo hec oſtēſa ſunt. velox tardūꝯſiderantur in hoc vnū plus alterum minus tranſitde partibꝰ magnitudinis ſpacij in tēpore equalibꝰ oportꝫ velocius habeat in ſe tria. quorum pͥmū eſt velociustranſeat in tempore equaliplus de ſpacio qͣꝫ tardum. Sꝫtūdum eſt in minori tꝑe velocius plus tranſeat de ſpatio qͣꝫ tardum. Terciū eſt. velox in minori tempore trāſeat eqͣle ſpaciū tardo. pn̄t dici definitōes velocioris Qm̄ igit̉ velociꝰ qd̓ pͥmū mutat in quo tempore ipſum a mutatū eſt ab ipſo c in ipſuꝫ dsin tempore zi. in hoc ipſum b erit iuxta ip̄md. ſed deficiet. Quare in equali tempore plusabibit velocius. Hic ph̓us oſtendit pͥmū horum trium dicens. ſignetvelocius nomine littera. a. et tardius per litterā. b. magnitudo ſpacij qd̓ tranſit velocius ſignificetur per litterasc. d. tempꝰ aūt qd̓ menſurat motuꝫ velocioris per hoc totum ſpacium ſignificet̉ per. 3. i. tūc per ſe notum eſt velocius eſt qd̓ pͥmū ſiue citius mouet ſuū ſubiectum qͣꝫ mouens id quod eſt tardius. neceſſario ſequitur velocius qd̓ vocatur. a. eſt in termino ſpacij terminus ẜcaturper litteram. d. in queꝫ terminū venit motū a pͥncipio ſpacij qd̓ vocat̉. c. hoc eſt in tꝑe qd̓ ẜcatur per. 3. i. in illo eodētꝑe tardius qd̓ vocatur. b. eſt in termino ſpacij quodvocat̉. d. 3. ſed potius deficit erit in aliqͦ intermedio eiuſdem ſpacij. ergo velociꝰ eſt qd̓ in equali tꝑe plus habebitſiue ꝑtrāſibit de ſpacio qͣꝫ tardiusAtuero et in minori plus In quo em̄ ip̄m a factum eſt iuxta ipſum d. ipſum berit iuxta e.tardius eſt: Ergo quoniā ipſum a ad ipſumfactum eſt in om̄ī in quo eſt⁊ i tēpore ad ip̄m terit in minori. erit in quo 3k. Ipſum qͥdemigitur et qd̓ tranſierit ip̄m a maius eſt ipſo ceTempus aūt qd̓ eſtꝫ k minus eſt omni eo qd̓eſt z i. Quare in minori abibit maius. Fric ph̓us oſtendit ſecūdū. ſcꝫ velociꝰ in minori tꝑeplus tranſeat de ſpacio. qꝛ diſtātia quā diſtat tardiꝰ mobile a termino magnitudinis quā ꝑtrāſit velociꝰ eſt diuiſibilis in duas ꝑtes. ſed pͥmā ꝑtem mobile velociꝰ ꝑtrāſit in minori tꝑe qͣꝫ tardius mobile eandē ſpacij ꝑtē. velocius in minori tꝑe ꝑtranſit plus de ſpacio. Et iſtud manifeſtat ph̓us litteras. vt mobile velociꝰ. a. mobile tardius. b. locus in quo tardius remanſit. e. totū ſpacium. c. d.. t. ponit̉ media inter. e. lr̄aꝫ. d. in eodē ſpaciovt. c. t. ſit maior pars totius ſpacij qͣꝫ ſit. c. e. qꝛ iam habitum eſt. velox qd̓ vocat̉. a. in toto tꝑe qd̓ vocat̉. 3. i.tranſiuit totū ſpaciū qd̓ d̓r. c. d. oportꝫ ncc̄ario ideꝫ velocius partē maiorē eiuſdē ſpacij d̓r. c. t. ſiue in breuioritꝑe tranſeat qͣꝫ totū ſpaciū. tranſit ip̄m in parte tꝑis to

tius qd̓ d̓r.3.i. Ponat̉ ergo illa ꝑs tꝑis in qua velociustrāſeat partē ſpacij que d̓r. c. d. ẜcet̉. 3. k. ita tp̄s. 3. k. ſitpars tꝑis 3. i. breuius erit. 3. k. qͣꝫ. 3. i. tp̄s. ſed poſituꝫ fuitpͥus tardius tranſiuit in toto. 3 .i. tꝑe. niſi illā partēſpacij que d̓r c. e.. c. t. maius ſit ſpaciū. c. e. ſpacio. 3. ktp̄s breuius ſit tꝑe 3. i. velocius in breuiori tꝑe trāſit plusde ſpacio qͣꝫ tardum Manifeſtū aūt ex his velocius in minori tempore abibit equale. Qm̄ quidē em̄ maiorem in minori tranſit tardiori. ip̄m aūt t ẜm ſeipſum acceptū in pluri tēpore maioreꝫ minorivt que eſt in ea que eſt lim magnitudo ei que ēlx. plus vtiqꝫ erit tempus pr in quo ipſuma tranſit limqͣꝫ eſt p s. in quo tranſit ipſum lx.Quare ſi quidē eſt pr̄tempus. minus eſt eo inquo eſt ph in quo ē tardius trāſit ip̄m l mx. etqd̓ ē ꝑ̄s tp̄s minus ē eo in quo ē ph. ipſo em̄rminus eſt. minore autēminus. et ipſum minus eſt. quare in minore mouebit̉ equale Hic ph̓s oſtendit terciū dicēs. ex his eiſdē manifeſtū eſt. velox in breuiori ſiue minori tꝑe trāſeat eqͣle ſpācium tardo. qꝛ habitū eſt tranſit in breuiori tꝑe ſpacium maius. ſi accipiat̉ velocius ẜᵐ ſe ꝯparatū ad tardius. tūc in pluri tꝑe trāſit maiorē magnitudinē in minori tꝑe minorē. Dicat̉ ergo maior magnitudo quā ī maiori tꝑe tranſit velox ẜcetur. l. m. tota. minor magnitudo quā trāſit in breuiori tꝑe ẜcetur. l. x. tūc em̄ ſpaciū. l. xpars eſt ſpacij totiꝰ. qd̓ ē. l. m. dicat̉. l. m. ſit equale ſpāciū ad. c. d.. l. x. ſit equale ſpaciū ad. c. t. que ſunt pars maior ſpacij totius. c. d. ponat̉ etiā tempus in quo velociꝰtm̄ ſit totū ſpaciū. l. m. vocet̉. p. r. pars eius tꝑis in ideꝫvelocius trāſit ꝑtē eiuſdē ſpacij qd̓r. l. x. vocet̉. p. s. ex quoſeqͥtur. p. r. eſt ſicut tp̄s. 3 .i. qꝛ pars eiuſdē tꝑis. p. s. dicta ē. ſicut pars alterius tꝑis que dicebat̉ .3. h. tp̄s in quotardius tranſit partē ſpacij que vocatur. l. x. ſit ẜcata litteram. h. ex quo ſeqͥtur tp̄s. h. ſit longius. 3. i. tꝑe.. p. r.tꝑe diuiſim ſumptis. cum em̄. l. x. ſit plus ſpacij qͣꝫ. c. e. eotantū ſicut. c. t. citius. c. e. fuit pars. tardiꝰ in toto. 3. i.pore ſit motū niſi. c. e. qd̓ eſt minus qͣꝫ. l. x. oportꝫ inmaiori tꝑe tardius. l. x. qͣꝫ ſit totū tp̄s. 3. i. vel. p. r. iſtud exgo maius tp̄s ſignet̉ litterā. h. vt dc̄m eſt. Cōſtat em̄id qd̓ eſt maius maiori. eſt multo maius minori. id qd̓ ēmaius toto. multo maius parte. ergo tp̄s. h. in tardum tranſit. l. x. ſit maius qͣꝫ. p. r. in quo velox tranſit l.m. erit tps. h. multo maius tꝑe. psͣ. in quo velox tranſitl. x. qd̓ eſt ſpaciū equale ei qd̓ trāſit tardū. ſit illi idē. ſicpꝫ velox ī minori tꝑe ꝑtrāſit eqͣle ſpaciū ſpacio tardiorꝭ Amplius aūt ſi om̄e neceſſe qd̓ eſt aut in eqͣli. aut in minori. aut in pluri moueri. qd̓ quidem in pluri tardius eſt. qd̓ aūt in equali equevelox. Uelocius aūt ē equaliter velox neqꝫtardius. neqꝫ vtiqꝫ in pluri aut equali moueturipſum velocius. relinquetur igitur in minori.Quare neceſſe et equalem magnitudinem minori tempore tranſire velocius.Hic d̓t ph̓s ſi qd̓ eſt neceſſe eſt moueri alio aūt intꝑe eqͣli aūt ineqͣli. ſi mouet̉ in tꝑe ineqͣli. tūc ncc̄e eſt mo-

C c iij