Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QuintusLiber

Hic ph̓s reprobat ſecūdū modū quo imaginant̉ motus ꝯtrarij penes ꝯtrarietatē terminoꝝ a quibꝰ. tribꝰnibꝰ. Quaꝝ pͥma eſt. illi motus ſunt ꝯtrarij pn̄t terminari ad eudē t̓minū. ſꝫ motꝰ ſūt ex ꝯtrarijs terminispn̄t terminari ad eūdē terminū. ſunt ꝯtrarij Ꝙmorꝓbat̉. qꝛ motus eſt ex albo nigro p̄t terminari in contrariū aūt in mediū. Maior ꝓbat̉. qꝛ ꝯtraria maxime diſtant. pn̄t in idem terminari. Secūda. ſi deberetſumi ꝯtrarietatis penes aliquē terminū. magis ſumeret̉ penes terminū ad quē qͣꝫ penes terminū a quo. qꝛ denoīatio potius dꝫ fieri ab eo qd̓ acqͥrit̉ in motu qͣꝫ ab eoqd̓ abijcit̉. terminus aūt a quo ꝯtinue abijcit̉. terminusad quē acqͥritur. magis eſſet ſumenda ꝯtrarietas motus penes terminū ad quē. vt motus in ſanitatē vocaturſanatio egrotatio. licet ſit ex egritudine. motus inegritudinē d̓r egrotatio. ſanatio. qͣꝫuis ſit ex ſanitateTercia a quo aliquis accipit ſpēm ſiue nomē ab eo accipit ꝯtrarietatē. ſed ſic eſt de termino ad quē.. Maioreſt ph̓i decimo metaphy. dicentis. ꝯͣrietas eſt drn̄a ẜmſpēm Minor ꝓbat̉ ph̓m tercio huius dicentē. motꝰeſt eiuſdē eſſentie ſuo termino ad quemRelinqͥtur aūt qui eſt in ꝯtraria qui eſt intraria ex cōtrarijs. fortaſſis quidē igit̉ accidithos in ꝯtraria ex cōtrarijs eſſe. ſed eſſe forſitan idem. Dico aūt qui inſanitatē ei qui exegritudine. qui ex ſanitate ei in egritudinem Iſta eſt ſecūda pars huius capl̓i in qua ph̓s oſtēditſunt veri modi ſumendi ꝯtrarietatē motuū dicēs. tercius qͥntꝰ. tercius quidē fuit. ꝯtrarietas motuū ſumeret̉ penes terminos ad quos. qͣntus ſumeret̉ penesꝯtrarietatē terminoꝝ a quibꝰ ad quos. Et iſti duo modi ſunt vnus ſubiecto. ſed differūt rōne. qꝛ qd̓ d̓r implicite in tercio d̓r explicite in qͥnto. qꝛ ꝯtrarietas terminorumad quos implicat ꝯtrarietatē terminoꝝ a quibꝰ Et iſtimotus ſunt diuerſi rōne patꝫ exemplariter. qꝛ qd̓ moueſin ſanitatē eſt idem ei qd̓ eſt ex egritudine. illud qd̓ ēex ſanitate. eſt idē ei qd̓ eſt in egritudinemQm̄ aūt differt mutatio motꝰ. ex quodamem̄ ſubiecto in quoddā ſubiectū mutatio ē motus qui eſt ex cōtrario in cōtrariū ei qui ē extrario in cōtrariū motus cōtrariꝰ eſt. vt qui eſtex ſanitate in egritudinē. qui eſt ex egritudine in ſanitatemHic ph̓us ꝓbat ꝟa ꝯtrarietas motuum ſumit̉ penesvtrūqꝫ terminū. hoc eſt ꝯtrarietas ſumit̉ penes ꝯtrarietatē vtriuſqꝫ termini. ſcꝫ a ad quē rōne inductioneRōne ſic. ꝯtrarietas ſumēda eſt penes ſpecificā rōemeoꝝ ſunt ꝯtraria. qꝛ ꝯtraria ſunt forme ſpecifice ſub eodem genere repugnātes. ſꝫ ꝓpria motꝰ eſt ſit de ſubiecto actuali in ſubiectū actuale hoc drn̄s a gn̄atōe queeſt de ſubiecto potētiali ad ſubiectu actuale. ꝯpletā ꝯtrarietatis hꝫ motꝰ ille eſt exꝯtrario in ꝯriuꝫ ad eſt ex ꝯtrario in ꝯtrariū. vt eſt ex ſanitate in egritudi ꝯtrariat̉ ei eſt ex egritudine in ſanitatemManifeſtū eſt aūt ex inductōe qualia vidēturcōtraria eſſe. Egrotari em̄ ipſi ſanari. ipſi addiſcere decipi ꝑmutatū ipſum. In cōtra-

ria aūt ſicut in ſcīa eſt. ſic in deceptōe ip̄mhabere per aliū. ſurſum motus ei qui eſt deorſum. Cōtraria em̄ hec ſunt in longitudinequi ad dextrā ei qui eſt ad ſiniſtrā. cōtraria em̄hec ſunt in latitudine. qui eſt ante ei qui eſt retro. ꝯtraria em̄ hec ſunt in altitudineHic ph̓s idē oſtendit inductōem in motibꝰ corꝑisqꝫ in motibꝰ aīe. in motibꝰ mūdi In motibꝰ qͥdeꝫ corꝑisſic oſtēdit. qꝛ ſanari eſt ꝯtratiū ad egrotari. vnū illoꝝ eſtmotꝰ ex egritudine in ſanitatē. alterū aūt ecōtra ex ſanitate in egritudinē. ſic ſunt ibi termini a qͥbꝰ ad qͦs ꝯtrarij. In motibꝰ em̄ aīe ſic oſtēdit. qꝛ addiſcere qd̓ eſt acciꝑeſcīam a quodā alio docēte eſt ꝯtrariū ad decipi. ita deceptus ꝑmutet̉ in deceptōem aliū ſeip̄m. Cuius eſt qꝛ motus diſcipline deceptōnis dꝫ eſſe in ꝯtraria.qꝛ ſicut acceptio ſcīe dupl̓r d̓r. ita etiā deceptōis acceptio.ſcꝫ vtrūqꝫ accipit̉ ſeip̄m alterū. Scīa em̄ dupl̓r acquirit̉. vno ꝓpriā inuentōem. ſic opponit̉ ei qd̓ ē decipi a ſeip̄o. Alio acqͥrit̉ ſcīa ab alio per doctrinā. illopponit̉ decipi ab alio. qꝛ decipit̉ ab alio accipit ſcīaꝫab eo. In motibꝰ mūdi ph̓us ſic oſtendit. quia motuseſt ſurſum contrariatur ei qui eſt deorſum. quia ſurſumdeorſum contraria ſunt in longitudine. motus qui ē addextram contrariatur ei qui eſt ad ſiniſtram. quia dextrūet ſiniſtrum contraria ſunt in latitudine. motus qui eſtante contrariatur ei qui eſt retro. eo ſunt contraria in altitudine ſiue in profunditate. et ſic patet omnem motumqui eſt ex contrario in contrarium eſſe contrarium illi quieſt ex ꝯtratio in ꝯtrarium.Qui aūt eſt in ꝯtrariū ſolū eſt motꝰ ſꝫ mutatio. vt fieri albū ex qͦdaꝫ eſt. qͥbꝰ aūt eſtꝯtrariū qui eſt ex ip̄o ei eſt in ip̄m mutatiotraria eſt. vn̄ gn̄atio corruptōi ꝯtraria eſt. remotio acceptiōi. He aūt mutatōes qͥdē. motꝰautem non ſunt.Hic ph̓s oſtendit qūo ſumit̉ ꝯtrarietas in mutatiōibusſub̓alibꝰ. in quibꝰ ꝓprie reꝑitur ꝯtrarietas. ſed ꝯmunter dicēs. ꝯtrarietas in illis ſumit̉ penes pͥmū modumita mutatio eſt ex ipſo ꝯtraria ſit ei eſt ad ip̄m. ſicgeneratio corruptio ſtꝭ oppoſite mutatiōes. general̓roīs acceptio forme eſt ꝯtraria remotōi forme. ita remotio opponit̉ acceptōi forme. He em̄ mutatiōes ſtꝭ deſubiecto in ſubiectū. ſed ſolū ſunt in ſubiectū. aut ſolum exſubiecto. eſſe qd̓ eſt terminus a quo generatiōis etet ad quē corruptōis appellatur ſubiectū. qꝛ non ē ensaffirmatiue acceptumQui aūt vt in mediū motus ſunt. qͥbuſdā ꝯtrarioꝝ eſt mediū tanqͣꝫ in ꝯtraria qͦdāmō ponēdiſunt. ſicut em̄ ꝯtrario vtit̉ medio motꝰ in vtraqꝫ vtiqꝫ vtet̉. vt ex fuſco qͥdē in albū tanqͣꝫ ex nigro. ex albo in fuſcū tanqͣꝫ in nigrū. ex nigroaūt in fuſcū tanqͣꝫ in albū: fuſcuꝫ mediuꝫ aūt advtrūqꝫ d̓r quodā vtrūqꝫ vltimoꝝ ſicut dc̄mē pͥus. Motꝰ qͥdē igit̉ motui ꝯtrariꝰ ē ſic eſtex ꝯtrario in ꝯtrariū ei ē ex ꝯtrario in ꝯtrariū