QuintusLiber
¶ Hic ph̓s reprobat ſecūdū modū quo imaginant̉ motus ꝯtrarij penes ꝯtrarietatē terminoꝝ a quibꝰ. tribꝰ rōnibꝰ. Quaꝝ pͥma eſt. illi motus nō ſunt ꝯtrarij qͥ pn̄t terminari ad eudē t̓minū. ſꝫ motꝰ qͥ ſūt ex ꝯtrarijs terminispn̄t terminari ad eūdē terminū. gͦ nō ſunt ꝯtrarij Ꝙmorꝓbat̉. qꝛ motus qͥ eſt ex albo ⁊ nigro p̄t terminari in contrariū aūt in mediū. Maior ꝓbat̉. qꝛ ꝯtraria maxime diſtant. gͦ nō pn̄t in idem terminari. Secūda rō. ſi deberetſumi rō ꝯtrarietatis penes aliquē terminū. magis ſumeret̉ penes terminū ad quē qͣꝫ penes terminū a quo. qꝛ denoīatio potius dꝫ fieri ab eo qd̓ acqͥrit̉ in motu qͣꝫ ab eoqd̓ abijcit̉. terminus aūt a quo ꝯtinue abijcit̉. ⁊ terminusad quē acqͥritur. gͦ magis eſſet ſumenda ꝯtrarietas motus penes terminū ad quē. vt motus in ſanitatē vocaturſanatio ⁊ nō egrotatio. licet ſit ex egritudine. ⁊ motus inegritudinē d̓r egrotatio. ⁊ nō ſanatio. qͣꝫuis ſit ex ſanitateTercia rō a quo aliquis accipit ſpēm ſiue nomē ab eo accipit ꝯtrarietatē. ſed ſic eſt de termino ad quē. gͦ. Maioreſt ph̓i decimo metaphy. dicentis. ꝙ ꝯͣrietas eſt drn̄a ẜmſpēm Minor ꝓbat̉ ꝑ ph̓m tercio huius dicentē. ꝙ motꝰeſt eiuſdē eſſentie cū ſuo termino ad quemRelinqͥtur aūt qui eſt in ꝯtraria ⁊ qui eſt in cōtraria ex cōtrarijs. fortaſſis quidē igit̉ accidithos q̄ in ꝯtraria ex cōtrarijs eſſe. ſed eſſe forſitan nō idem. Dico aūt qui inſanitatē ei qui exegritudine. ⁊ qui ex ſanitate ei qͥ in egritudinem¶ Iſta eſt ſecūda pars huius capl̓i in qua ph̓s oſtēdit qͥſunt veri modi ſumendi ꝯtrarietatē motuū dicēs. ꝙ tercius ⁊ qͥntꝰ. tercius quidē fuit. ꝙ ꝯtrarietas motuū ſumeret̉ penes terminos ad quos. ⁊ qͣntus ꝙ ſumeret̉ penesꝯtrarietatē terminoꝝ a quibꝰ ⁊ ad quos. Et iſti duo modi ſunt vnus ſubiecto. ſed differūt rōne. qꝛ qd̓ d̓r implicite in tercio d̓r explicite in qͥnto. qꝛ ꝯtrarietas terminorumad quos implicat ꝯtrarietatē terminoꝝ a quibꝰ Et ꝙ iſtimotus ſunt diuerſi rōne patꝫ exemplariter. qꝛ qd̓ moueſin ſanitatē nō eſt idem ei qd̓ eſt ex egritudine. ⁊ illud qd̓ ēex ſanitate. nō eſt idē ei qd̓ eſt in egritudinemQm̄ aūt differt ⁊ mutatio ⁊ motꝰ. ex quodamem̄ ſubiecto in quoddā ſubiectū mutatio ē motus qui eſt ex cōtrario in cōtrariū ei qui ē ex cōtrario in cōtrariū motus cōtrariꝰ eſt. vt qui eſtex ſanitate in egritudinē. ⁊ qui eſt ex egritudine in ſanitatemHic ph̓us ꝓbat ꝙ ꝟa ꝯtrarietas motuum ſumit̉ penesvtrūqꝫ terminū. hoc eſt ꝙ ꝯtrarietas ſumit̉ penes ꝯtrarietatē vtriuſqꝫ termini. ſcꝫ a qͦ ⁊ ad quē rōne ⁊ inductioneRōne ſic. nā ꝯtrarietas ſumēda eſt penes ſpecificā rōemeoꝝ q̄ ſunt ꝯtraria. qꝛ ꝯtraria ſunt forme ſpecifice ſub eodem genere repugnātes. ſꝫ ꝓpria rō motꝰ eſt ꝙ ſit de ſubiecto actuali in ſubiectū actuale ꝑ hoc drn̄s a gn̄atōe queeſt de ſubiecto potētiali ad ſubiectu actuale. gͦ ꝯpletā rōnē ꝯtrarietatis hꝫ motꝰ ille qͥ eſt exꝯtrario in ꝯriuꝫ ad eūqͥ eſt ex ꝯtrario in ꝯtrariū. vt qͥ eſt ex ſanitate in egritudinē ꝯtrariat̉ ei qͥ eſt ex egritudine in ſanitatemManifeſtū eſt aūt ex inductōe qualia vidēturcōtraria eſſe. Egrotari em̄ ipſi ſanari. ⁊ ipſi addiſcere decipi ꝑmutatū nō ꝑ ipſum. In cōtra-
ria aūt ſicut in ſcīa eſt. ſic ⁊ in deceptōe ⁊ ꝑ ip̄mhabere ⁊ per aliū. ⁊ ſurſum motus ei qui eſt deorſum. Cōtraria em̄ hec ſunt in longitudine ⁊qui ad dextrā ei qui eſt ad ſiniſtrā. cōtraria em̄hec ſunt in latitudine. ⁊ qui eſt ante ei qui eſt retro. ꝯtraria em̄ hec ſunt in altitudineHic ph̓s idē oſtendit ꝑ inductōem tā in motibꝰ corꝑisqꝫ in motibꝰ aīe. ⁊ in motibꝰ mūdi In motibꝰ qͥdeꝫ corꝑisſic oſtēdit. qꝛ ſanari eſt ꝯtratiū ad egrotari. ⁊ vnū illoꝝ eſtmotꝰ ex egritudine in ſanitatē. alterū aūt ecōtra ex ſanitate in egritudinē. ⁊ ſic ſunt ibi termini a qͥbꝰ ⁊ ad qͦs ꝯtrarij. In motibꝰ em̄ aīe ſic oſtēdit. qꝛ addiſcere qd̓ eſt acciꝑeſcīam a quodā alio docēte eſt ꝯtrariū ad decipi. ita ꝙ deceptus ꝑmutet̉ in deceptōem ꝑ aliū ⁊ nō ꝑ ſeip̄m. Cuiusrō eſt qꝛ motus diſcipline ⁊ deceptōnis dꝫ eſſe in ꝯtraria.qꝛ ſicut acceptio ſcīe dupl̓r d̓r. ita etiā deceptōis acceptio.ſcꝫ ꝙ vtrūqꝫ accipit̉ ꝑ ſeip̄m ⁊ ꝑ alterū. Scīa em̄ dupl̓r acquirit̉. vno mō ꝑ ꝓpriā inuentōem. ⁊ ſic opponit̉ ei qd̓ ē decipi a ſeip̄o. Alio mō acqͥrit̉ ſcīa ab alio per doctrinā. ⁊ illopponit̉ decipi ab alio. qꝛ qͥ decipit̉ ab alio nō accipit ſcīaꝫab eo. In motibꝰ mūdi ph̓us ſic oſtendit. quia motus qͥeſt ſurſum contrariatur ei qui eſt deorſum. quia ſurſum ⁊deorſum contraria ſunt in longitudine. ⁊ motus qui ē addextram contrariatur ei qui eſt ad ſiniſtram. quia dextrūet ſiniſtrum contraria ſunt in latitudine. ⁊ motus qui eſtante contrariatur ei qui eſt retro. eo ꝙ ſunt contraria in altitudine ſiue in profunditate. et ſic patet omnem motumqui eſt ex contrario in contrarium eſſe contrarium illi quieſt ex ꝯtratio in ꝯtrarium.Qui aūt eſt in ꝯtrariū ſolū nō eſt motꝰ ſꝫ mutatio. vt fieri albū nō ex qͦdaꝫ eſt. qͥbꝰ aūt nō eſtꝯtrariū qui eſt ex ip̄o ei q̄ eſt in ip̄m mutatio cōtraria eſt. vn̄ gn̄atio corruptōi ꝯtraria eſt. ⁊ remotio acceptiōi. He aūt mutatōes qͥdē. motꝰautem non ſunt.Hic ph̓s oſtendit qūo ſumit̉ ꝯtrarietas in mutatiōibusſub̓alibꝰ. in quibꝰ ꝓprie nō reꝑitur ꝯtrarietas. ſed ꝯmunter dicēs. ꝙ ꝯtrarietas in illis ſumit̉ penes pͥmū modumita ꝙ mutatio q̄ eſt ex ipſo ꝯtraria ſit ei q̄ eſt ad ip̄m. ⁊ ſicgeneratio ⁊ corruptio ſtꝭ oppoſite mutatiōes. ⁊ general̓roīs acceptio forme eſt ꝯtraria remotōi forme. ⁊ ita remotio opponit̉ acceptōi forme. He em̄ mutatiōes nō ſtꝭ deſubiecto in ſubiectū. ſed ſolū ſunt in ſubiectū. aut ſolum exſubiecto. nā nō eſſe qd̓ eſt terminus a quo generatiōis etet ad quē corruptōis nō appellatur ſubiectū. qꝛ non ē ensaffirmatiue acceptumQui aūt vt in mediū motus ſunt. qͥbuſdā ꝯtrarioꝝ eſt mediū tanqͣꝫ in ꝯtraria qͦdāmō ponēdiſunt. ſicut em̄ ꝯtrario vtit̉ medio motꝰ in vtraqꝫ vtiqꝫ vtet̉. vt ex fuſco qͥdē in albū tanqͣꝫ ex nigro. ⁊ ex albo in fuſcū tanqͣꝫ in nigrū. ex nigroaūt in fuſcū tanqͣꝫ in albū: fuſcuꝫ mediuꝫ aūt advtrūqꝫ d̓r quodā mō vtrūqꝫ vltimoꝝ ſicut dc̄mē pͥus. Motꝰ qͥdē igit̉ motui ꝯtrariꝰ ē ſic qͥ eſtex ꝯtrario in ꝯtrariū ei qͥ ē ex ꝯtrario in ꝯtrariū