Phyſicorum.Areſtotelis

Et videt̉ ꝙ nō. qꝛ pauciora reqͥrūtur ad motū imꝑfectūqꝫ ad motū ꝑfectū. gͦ eſt magis vnus motꝰ imꝑfectus qͣꝫꝑfectus Confirmat̉ motꝰ ꝑfectus nō eſt magis ꝯtinuꝰqꝫmotus imꝑfectus. gͦ motꝰ ꝑfectus nō eſt magis vnꝰ qͣꝫmotꝰ imꝑfectus. ¶ Sol̓o ꝙ ſic. qꝛ om̄is diuiſio repugnat vnitati. nam ipſa eſt in plura. vnū ⁊ plura opponūtur.ſed in om̄i motu imꝑfecto eſt q̄dam diuiſio. qꝛ talis motus nō hꝫ om̄es partes quas dꝫ habere. cū dicat̉ imꝑfectus ꝓpter carentiā alicuiꝰ. ſicut hō ꝑ diuiſionē brachij eſtimꝑfectus. motus aūt imꝑfectꝰ nō eſt ſimpl̓r vnus. ſꝫ qꝛtalis diuiſio nō eſt in motu ꝑfecto. ideo motus ꝑfectꝰ eſtmagis vnus qͣꝫ motus imꝑfectꝰ. Et inter omēs motꝰmotꝰ localis d̓r eſſe ꝑfectꝰ ẜm genus. alij ꝟo motꝰ qͥ ſuntad alia p̄dicamēta ſunt imꝑfecti ẜm genꝰ. qꝛ motus localis nihil abſolute abijcit qd̓ eſt de ſub̓a mobilis. gͦ motꝰlocalis nō facit mobile tendere ad corruptōnem. ſed oēsalij motus abijciūt aliqͥd de ſub̓a mobilis ⁊ faciūt ip̄m tēdere in corruptōem. Et inter motus locales motus circūlaris eſt ꝑfectꝰ ẜm ſpēm ⁊ motus rectꝰ imꝑfectꝰ. qꝛ motus cirtularis ꝯuenit ſolū mobilibꝰ celeſtibꝰ. ſed motꝰ rectus ꝯuenit ſolū elementis. Et inter motꝰ circulares motus circularis pͥmi celi eſt ꝑfectiſſimus. ¶ Ad obiectumin oppoſitū dd̓m eſt. ꝙ aliꝗd nō d̓r magis vnū. qꝛ pauciora reqͥrunt̉ ad eius ꝯſtitutōem. ſed ẜm ꝙ magis ꝑticipatindiuiſionem. que eſt de ratōe illius. ideo negat̉ ꝯn̄a. Un̄qͣꝫto aliqͥd eſt ꝑfectius tanto plura requirūtur ad ip̄m. ſicut plura media requirūtur ad habendū ꝑfectiorē fineꝫ. etſic motus etiā d̓r ꝑfectus rōne ſui finis aut gratia ꝑfectioris termini ad que. Aut dd̓m eſt. ꝙ vbicūqꝫ eſt maior pluralitas eoꝝ que minus vniūtur ad inuicem. ibi minor eſtvnitas. ſed nō oportꝫ ꝙ vbicūqꝫ ſit maior pluralitas eoque vniūtur ad inuicē ꝙ ibi ſit minor vnitas. Iam licꝫ admotū ꝑfectū plura reqͥrant̉ qͣꝫ ad motū imꝑfectū. tamē illaplura magis vniūtur ad inuicē qͣꝫ alia pauca que reqͥrunt̉ad motū imꝑfectum. Ad ꝯfirmatōnem dd̓m eſt. ꝙ aliqͥsmotus d̓r eē magis vnus alio dupl̓r. Unoº vnitate cōtinuitatis. que vocat̉ vnitas eſſentialis. ⁊ ſic veꝝ eſt ꝙ motus ꝑfectus nō d̓r magis vnus qͣꝫ motus imꝑfectus. ⁊ hͦſi ambo ſint ꝯtinui. Alio mō aliqͥs motus d̓r vnus vnitate ꝑfectionis que vocat̉ vnitas accn̄talis. ⁊ ſic accipit̉ in ꝓpoſito. quando d̓r ꝙ motus perfectus eſt magis vnus qͣꝫmotus imperfectusMplius aūt determinādū eſt qualis motus ꝯtrarius motui. ⁊ de māſione eodemmō. Sed pͥmo determinādū eſt. Utrū ꝯtrarius motus ſit qui eſt ex eodē ei qui eſt in ideꝫ. vtqui ex ſanitate ei qui eſt in ſanitatē. vt generatio ⁊ corruptio vident̉. Aut qui eſt ex ꝯtrarijsvt qui eſt ex ſanitate ei qui eſt ex egritudine: autqui in ꝯtraria. vt qui eſt in ſanitatē ei qui eſt inegritudinē. aut qui eſt ex ꝯtrario in ꝯtrariū. eiqui eſt ex ꝯtrario in ꝯtrariū. vt qui ex ſanitate īegritudinē. ei qui eſt ex egritudine in ſanitatemNeceſſe eſt em̄ aūt vnū quēdā hoꝝ eſſe modorum aūt plures. nō em̄ eſt aliter ꝯtraponere¶ Iſte eſt terciꝰ tractatus. in quo ph̓s determinat de cōtrarietate motuū. poſtqͣꝫ determinauit de ſeptē intentōibꝰnominū que ſunt ſimul ſeparata tangentia ⁊c̄. ⁊ de vnita

te motuū. Et diuidit̉ iſte tractatus in duo capl̓a. In qupͥmo oſtendit̉ qualiter ſit accipienda cōtrarietas in motuet dͥete. In ſecūdo mouet tria dubia. ibi ¶ Dubitabit aūtaliqͥs) Primū capl̓m diuidit̉ in tres ꝑtes In quarū pͥmaph̓us determinat qūo qͥnqꝫ modis imaginātur motꝰ cōtrarij. In ſecūda ꝑte oſtendit qui ſunt veri modi ſumēdiꝯtrarietatē motuū. ibi (Relinqͥtur autē) In tercia determinat de ꝯtrarietate motuū ad quietē. ibi ¶ Qm̄ auteꝫmotui. Quātū gͦ ad pͥmā ꝑtē ph̓s d̓t. ꝙ amplius determinādū eſt qualis motus quali motui eſt ꝯtrarius. ⁊ eodem mō determinādū eſt que manſio ſiue quies. cui motui ⁊ cui quieti ꝯtrariet̉. Prius tn̄ ꝑſcrutandū eſt de ꝯtrarietate motꝰ ad motū. Cū igit̉ motꝰ ſit de ſubiecto ī ſubiectū vt dictū eſt in pͥncipio huius qͥnti. ſi debeat motꝰ contrariari ad motū. hoc erit aliquo hoꝝ qͥnqꝫ modoꝝ. quibꝰp̄t aliquis imaginari ꝙ motus ſint ad inuicē ꝯtrarij. Primo mō ꝙ illi motus dicūtur ꝯtrarij qui ſunt ex eodē ſubiecto ad idem ſubiectū. vt ille qͥ ex ſanitate ſit ꝯtrarius illi qui eſt ad ſanitatē. ſic em̄ mutatōes vident̉ eſſe ꝯtrarieNā ſic opponit̉ generatio corruptōi. Secūdo mō illi motus imaginātur ꝯtrarij qui ſunt ꝯtrarioꝝ terminoꝝ a qͦbus. vt motus qͥ eſt ex ſanitate ꝯtrariꝰ ſit ei qui eſt ex egritudine. Tercio mō illi motus imaginātur ꝯtrarij qͥ ſuntin ꝯtraria. vt motus qͥ eſt in ſanitatē imaginat̉ ꝯtrariusei qui eſt in egritudinē. Quarto mō illi motus imaginātur ꝯtrarij qui ſunt ex ꝯtrario in ꝯtrarium hoc eſt ꝯtrarietas ſumit̉ penes terminū a quo in ordine ad terminuꝫ adquē. vt ꝯtrariet̉ motus qͥ eſt ex ſanitate motui qͥ eſt ī egritudinē. Quinto mō. ꝙ motus qui eſt ex ꝯtrario in ꝯtrariū ꝯtrariet̉ ei qͥ eſt ex ꝯtrario in ꝯtrariū. hoc ē accipit̉ ꝯtrarietas motus ẜm ꝯtrarietatē tā terminoꝝ a quibꝰ qͣꝫ terminoꝝ ad quos. vt motus qͥ eſt ex ſanitate in egritudinē.ei qui eſt ex egritudine in ſanitatē. Neceſſe em̄ eſt quēdaꝫaut vnū iſtoꝝ eſſe ꝯtrarium alij. aut plures vni vel pluribꝰqꝛ nō ꝯuenit ẜm diuiſionē aut ꝯtraponere ſubiectum adſubiectū. cū de ſubiecto ad ſubiectū ſit motus.Eſt aūt qui quidē ex ꝯtrario ei qui eſt in ꝯtrarium nō ꝯtrarius. vt qui eſt ex ſanitate ei qͥ eſtin egritudinē. Idē em̄ eſt ⁊ vnus eſt. Eſſe qͥdeꝫigit̉ nō idem eſt ipſis. ſicut nō idē eſt ex ſanitate mutare in egritudinem¶ Hic ph̓s improbat quartū moduꝫ quo dicebat̉ motꝰqui eſt ex ꝯtrario ꝯtrarius illi qͥ eſt in ꝯtrariū. vt motus qͥeſt ex ſanitate non eſt ꝯtrarius illi qͥ eſt in egritudinē. eo ꝙilli motus duo ẜᵐ ſubiectū ſunt vnus ⁊ idē. qͣꝫuis eſſe eoꝝqd̓ vocat̉ rō definitiua nō ſit vnū ⁊ idem. qꝛ nō eſt idē ẜmdefinitōem mutari ex ſanitate ⁊ mutari in egritudineꝫ. qꝛdefinitio aſſignat̉ ẜm nomen. ⁊ pͥmus iſtoꝝ motuū nō dicit niſi terminū ex qͦ eſt motus. ⁊ alter d̓t terminū ad queHeqꝫ qui eſt ex ꝯtrario ei qui eſt ex contrarioSimul qͥdem em̄ accidit mutari ex ꝯtrario incōtrariū aūt in mediū. Sed de hoc quidē poſterius dicemus. Sed magis in cōtrariū mutare videbit̉ vtiqꝫ cauſa eſſe cōtrarietatis qͣꝫ excōtrario. Hic quidē em̄ mutatio ꝯtrarietatisille vero acceptio. Et d̓r autē vnuſquiſqꝫ in qd̓mutat magis qͣꝫ ex quo. vt ſanatio in ſanitateꝫ.egrotatio aūt in ęgritudinem.

Bb iji.