LiperQuintus

bile tp̄s ⁊ terminus ad quē. Sed vnitas accidentalis attenditur penes q̄dā accn̄tia motus q̄ ſunt regularitas ettrregularitas ¶ Sed diceres. illa tria nō ſunt de eſſentiamotus. Ad hoc dd̓m eſt. licet nō ſint de eſſentia motꝰ hͦeſt de intrinſeca rōne motus. qꝛ nō ſunt pͥncipia eēntialiaintrinſece motū ꝯſtituentia. tn̄ nccārio ad motus eſſentiaꝫreqͥruntur. Et vnitas eſſentialis motus eſt triplex. ſcilꝫgenerica. ſpecifica. ⁊ numeralis. Ad vnitatē genericā reqͥritur vnitas termini ad quē. Ad vnitatē ſpecificaꝫ vltraterminū ad quē requirit̉ vnitas ſpacij. ⁊ hoc in motu locali. Ad vnitatē numeralē requirit̉ vnitas triū. ſcꝫ mobilistꝑis. ⁊ termini ad quē. ¶ Sed diceres motus denoīatura termino ad quē. gͦ ad vnitatem ſpecificā motus ſufficitvnitas termini ad quē. Ad hoc dd̓m eſt. ꝙ verū eſt ꝙ motus denoīat̉ a termino quē. vt dealbatio eſt motꝰ ad albedinē. gͦ ſumit nomen ab albedine. Sed vnitas ſpecificatermini ad quē nō ſufficit ad vnitatem ſpecificā motꝰ inmotu locali. vt pꝫ de motu recto ⁊ circulari.Tertium dubium eſtAn motus irregularis ſit vnus. ¶ Et videt̉ ꝙ nō. quiaom̄is vnitas eſt ab vna forma. motus aūt irregularis nōhꝫ vnā formā. gͦ nō eſt vnus. Minor ꝓbat̉. qꝛ motus inregularis eſt diuerſarū formaꝝ in ſuis ꝑtibꝰ. qꝛ eſt maioris velocitatis in vna ꝑte qͣꝫ in alia. qꝛ in eo fit motus rectus ẜm ꝑtem ⁊ ẜm partē circularis. aut ꝯponit̉ ex aſcenſu vel deſcenſu. ¶ Scd̓o ſic. om̄is motus vnus eſt ꝯtinuus. ſed motus irregularis nō eſt ꝯtinuus. qꝛ motus irregularis qn̄qꝫ ꝯponit̉ ex recto ⁊ circulari. ſed nullus motꝰrectus eſt ꝯtinuꝰ cū circulari. eo ꝙ motus diuerſarū ſpēꝝſicut ſunt circularis ⁊ rectus nō poſſunt ad inuicē ꝯtinuari. Et ſil̓iter qn̄ ille motus pͥmo eſt velocior ⁊ deinde tardior. illa aūt retardatio nō fit niſi ꝑ quietem mediā. gͦ illemotus qͥ interrūpitur quiete media nō eſt ꝯtinuus. Tercio ſic. motꝰ reflexiōis eſt motꝰ irregularis. ⁊ tn̄ ille nō eſtvnus. qꝛ nullus motus interruptus eſt vnus. ſed ille motus ꝑ quietem interrūpitur. Nam ſemꝑ neceſſe eſt mobile in pūcto reflexionis qͥeſcere. gͦ motus irregularis nō eſtvnus. ¶ Sol̓o. ꝙ motus d̓r dupl̓r vnus. vno mō ẜᵐ ſubſtantiā inqͣꝫtum d̓r vnū genere ſpē aut numero. Alio mōp̄t dici vnus ẜm accn̄s aut etiā diuerſus. Et hoc dupl̓r.Uno mō d̓r vnus qꝛ ꝑfectus. Nam ſicut aliqͥd ſe hꝫ adeſſe ꝑfectum. ita ad eſſe vnū. Secūdo mō d̓r vnus. qꝛ eſtregularis. Unde in qualibet ſpē motus p̄t fieri motus regularis ⁊ irregularis. ſcꝫ in alteratōe. loci mutatō ne. augmentatione ⁊ diminutōe. Et irregularitas in motu locali ẜm mentem ph̓i dupl̓r attenditur. Uno mō ex partemagnitudinis ſupra quam eſt motus. qꝛ ſi ſit regularis.motus erit regularis. Et d̓r magnitudo regularis cuiusom̄es partes ẜm eandē diſpōnem ſeinuicē ꝯſequūtur. vteſt magnitudo pure recta aut pure regularis. ⁊ ꝑppoſitum d̓r magnitudo pure irregularis. vt eſt magnitudo reflexa aut curua. Alio mō accipit̉ irregularitas in motu inqͣꝫtum mobile velocius aut tardius mouetur. ⁊ ẜm hocmotus regularis d̓r cuius eſt eadem velocitas in toto motu. hoc eſt in om̄ibꝰ ſuis partibꝰ. ſicut eſt motus pͥmi mobilis. Et ꝑ oppoſitū motus irregularis d̓r cuius eſt ineqͣlis velocitas. ſicut eſt motus grauiū ⁊ leuiū. qui eſt in fineintenſior ⁊ in pͥncipio remiſſior. ⁊ motus aīalis qui eſt velocior in medio qn̄ calor naturalis eſt motꝰ. ⁊ membra ipſius aīalis ſunt exercitata ad motum ⁊ in fine ⁊ in princi-

pio eſt tardior intelligendo ꝑ pͥncipiū illam partem motus in qua virtus agentis ꝑfecte imp̄ſſa eſt motui. Perhoc dd̓m eſt ad queſitū. ꝙ motus irregularis p̄t eſſe vnꝰẜm ſub̓am. puta inqͣꝫtum eſt ꝯtinuus. eo ꝙ hꝫ tria reqͥſitaad vnitatem motus. tn̄ eſt minus vnus qͣꝫ motus regularis. qꝛ motus irregularis in ſuis partibꝰ hꝫ diuerſitatēaccn̄talem. ꝓ qͣꝫto vna pars eſt recta ⁊ alia reflexa aut curua ex parte magnitudinis. ſed qͣꝫtum hꝫ de diuerſitate tātum deficit ab vnitate. ergo motus irregularis minus eſtvnus qͣꝫ regularis. qꝛ regularis eſt vnus ẜm ſubſtantiamet accn̄s. alius aūt vnus ẜm ſub̓am tm̄. Ex dictis infertur. ꝙ motus pͥmi mobilis eſt maxime vnus. qꝛ eſt maxime regularis. vtroqꝫ mō capiendo regularitatē ⁊ eſt maxime ꝑfectus. ¶ Ad obiecta in oppoſitū. Ad pͥmū dd̓meſt. ꝙ licet motus irregularis habeat plures formas accidentales in diuerſis partibꝰ. ſcꝫ velocitatem ⁊ tarditateꝫtn̄ hꝫ vnā formā ſibi eſſentialem q̄ remanet vna. ¶ Adſecūdū dd̓m eſt. ꝙ nulla circulatio ꝑfecta p̄t ꝯtinuari cumrecto motu. eo ꝙ talis circulatio eſt in ſe ꝑfecta ⁊ terminata. ſicut linea circularis. ſi ibi ſit ꝑfectus circulus nō p̄t cōtinuari cū recta. īꝑfecta tn̄ circulatio ſicut eſt aliqͣ curuitasmotus p̄t ꝯtinuari cū motu recto. ſicut linea recta p̄t ꝯtinuari cū vna portiōe linee circularis. ¶ Ad terciū dd̓m.ꝙ ille motus circularis qui eſt reflexus nō eſt vnus ſꝫ plures. Nec etiā d̓r ꝙ oīs motꝰ irregularis eſt vnꝰ. qꝛ tn̄ illaqͥes que eſt in motu reflexiōis eſt nobis inſenſibilis. ideoiudicatur vnus.Quartum dubtum eūtQuot modis ꝯtingit irregularitas in motu. ¶ Sol̓o qͣtuor modis. Primo mō ex parte medij aut ſpacij ſupraqd̓ fit motus qn̄ ſcꝫ tale medium nō ſe habet equalit̓ ẜmom̄es eius partes. ſed habet irregularitatē in ipſis. Unde impoſſibile eſt motū eſſe regulareꝫ niſi ſpaciū ſupra qd̓fit motus ſit regulare. Secūdo mō ꝯtingit ex ꝑte mobilis. puta qn̄ mobile nō eſt equaliter diſpoſitum ad motūqui ſibi influitur a mouente. vt quādo eſt grauius in vnaparte qͣꝫ in alia. vel eſt circulare in vna parte ⁊ nō in alia.Tercio mō ꝯtingit ex parte mouētis. vt quādo mouenshabet ꝑfectiorem virtutem ſupra mobile in vna ꝑte motus qͣꝫ in alia. rōne cuius fit motus velocior aut tardior.Quarto mō ex parte termini ad quē. puta qn̄ terminusad quem nō eſt ſemꝑ equaliter diſpoſitus vt acqͥratur amobili. ſed qn̄qꝫ magis vel minus. aliqn̄ citius aliqn̄ tardius. Inde licꝫ nō oēs iſti motus ab Areſtotele enumērentur. tn̄ om̄ibꝰ iſtis modis ꝯtingit irregularitas in motu. Sciendū tn̄ ꝙ ab aliquibꝰ ponit̉ drn̄a inter irregulatitatem motus ⁊ vniformitatē. in hoc ꝙ regularitas ſumitur ꝑ reſpectum ad tēpus. ſcꝫ qn̄ mobile equaliter mouetin vna parte tꝑis ſicut in alia. ⁊ non in vna velocius qͣꝫ inalia. Sed vniformitas attendit̉ ꝑ ꝯparatōem ad mobileet ad ſpaciū qn̄ ſcꝫ mobile ẜm omēs eius eius partes mōuetur eque velociter. tūc ille motus d̓r vniformis Et peroppoſitum irregularitas ſumit̉ etiam in tꝑe per reſpectuad regularitatem. ⁊ difformitas reſpectu mobilis ſicutvniformitas. Uerūtamē hic accipitur regularitas ꝓut ſeextendit ad vtrūqꝫ alioꝝ. ⁊ ſil̓iter irregularitasQuintum dubium eſt.An motus ꝑfectus ſit magis vnus qͣꝫ imꝑfectus matꝰ