Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Phyſicorum.Areſtotelis

motus eſt eiuſdem eſſentie ſuo termino ad quē. gratia ſui termini ad quem eſt in genere ponendus. Minorpatꝫ. qm̄ illi motus dicūtur vnus in genere qui terminātur ad formas eiuſdē generis p̄dicamentalis. illi diuerſi genere quiterminātur ad res diuerſoꝝ p̄dicamentorūquia motus diſtinguitur ẜm diſtinctiōem ſui termini adad quē. ab illo termino capit vnitatē. diuerſitatem abalijs. ergo illi motus ſunt ad eūdem terminuꝫ in genereſunt vnus motus ẜm genus. ꝯn̄s ad vnitatē motꝰ ingenere ſufficit terminū ad quē inquirere. aūt ad vnitatem motus ſpecificā ſufficit vnus terminꝰ ad quē. qꝛ ſicmotus chordā arcū eſſent eiuſdē ſpēi qd̓ eſt falſum. etideo ad vnitatē ſpecificā motus ſolū reqͥritur vnitastermini ad quē. ſed etiā requirit̉ vnitas medij ſiue ſpacij.Sed ad vnitatē numeralē motus que eſt vnitas ſimpl̓rreqͥritur vnitas mobilis tꝑis termī ad quē Conclu.ſequit̉ ex p̄miſſis. eſt ph̓i in textu. Maior alteriꝰ diſ Si motus debeat ſimpl̓r vnus dici. neceſſeeſt identitatē eius in quo eſt motus temporisobſeruari Minor Ad motū numero vnūidem numero requiritur ſubiectū ConcluſioIgit̉ ad hoc motus ſit vnus numero requiritur ꝯiūctim triplex ꝯditio Maior pꝫ qm̄ per id in quo eſt motus intelligitur forma aut diſpoſitio ẜm quā fit motus. vt ẜm calorē fit calefactio. ẜm quātitatem augmentatio. ẜm vbi motuslocalis. oportꝫ tale ſit vnū ẜm ſpēm. oportꝫ etiā tp̄seſſe interruptū qͥete. qꝛ teſte Areſto. motus d̓r vnꝰ inqͣꝫtum cōtinuus eſt. ſed ad ꝯtinuitatē motꝰ reqͥrunt̉ id inquo eſt tempus Qinor patꝫ. ſi duo homīes eodētꝑe ſanarent̉ ẜm eandē ſanatōem. ſcꝫ ab obtalmia. tūc ſanatio vnius eſſet eadem ſpē ſanatōne alterius. ſed nonnumero Concluſio pꝫ per illas ꝯditōes ad vnitatē nimeralem motus requiſitas ſunt vnitas mobilis tꝑistermini ad quē. Qꝭ em̄ reqͥritur vnitas mobilis pꝫ. quoniam vnitas accn̄tis p̄ſupponit vnitatem ſui ſubiecti. ſedmotus eſt accn̄s mobilis. vnitas eius p̄ſupponit vnitatem mobilis. Etiam ſi motus eſſet vnꝰ numero ſimpl̓et haberet duo mobilia diuerſa. tūc ſequeret̉ vnū accn̄snumero eſſet in diuerſis ſubiectis. Et requirat̉ vnitastꝑis patꝫ. qꝛ tp̄s d̓r vnū qn̄ menſurat motum aliqueꝫinterruptū quiete media. ſed ſi tp̄s menſurans motū noneſſet hoc vnū. tūc oporteret motū interrūpi quiete media. ergo eſſet vnū. Itē ad vnitatē menſurati reqͥriturvnitas tꝑis qd̓ eſt menſura ipſius. Et erit vnitas termini ad quem patꝫ. qꝛ nullus motus interruptꝰ qͥete media eſt vnꝰ. ſed ſi motus haberet plures terminos ad qͦseſſet interruptus qͥete media. Nam ſemper in termino adquem motus fit quies. ſi ergo haberet plures terminosſucceſſiue in pͥmo tunc eſſet qͥes. ſic ille motus eſſet interruptus per qͥetem mediaꝫ. Unde ſi ibi fieret qͥes tūcille motus terminaret̉ illo termino in actu. ſed ſoluꝫ inpotentia. ideo ille terminus diceret̉ terminus ad quēmotus ſimpliciter.Ad obiecta in oppontum. Ad pͥmū dd̓m eſt ad vnitatē motus reqͥritur vnitas mouentis. qꝛ vnitas termini ꝓuenit rōne mouētis ilſum finem intendentis. tn̄ qꝛ mouens eſt extrinſecuꝫ. ideo

hic de ipſo fit mētio. Etiā vnitas mouētis p̄t intelligi vnitatē termini ad quē. qꝛ in de generatōe d̓r diuerſitas agentiū inducit diuerſitatem formarū Un̄ licꝫ aliqn̄ad eūdem motū cōcurrāt plura mouentia ẜm id qd̓ ſunttn̄ ſubordinātur inter ſe faciūt vnū in ratōne mouentisAd ꝯfirmatōem dd̓m eſt. ille motus eſt vnustinuus ſimpl̓r. qꝛ motus ſit accn̄s corrūpitur ad corruptionem ſubiecti. tn̄ veruꝫ qꝛ manet qͣꝫtitas corporeitaseiuſdem rōnis in tali mobili. ideo ille motus eſt eiuſdēnis. ſed qꝛ ſubiectū eius ſimpl̓r variat̉ in numero. ideo illemotus ſimpl̓r variat̉. eſt vnus ſimpl̓r Nam vnitasaccn̄tis p̄ſupponit vnitateꝫ numeralē ſui ſubiecti. qͣꝫuismaneat eadē forma corporeitatis in ꝯmuni. eadē portiomaterie. qꝛ tn̄ non manet eadem forma ſub̓alis vltimap̄ſupponitur ante aduentū accidentiū. ideo diuerſificat̉ illemotus. Ad ſcd̓m dd̓m eſt. motus capit vnitatēnumerale a tꝑe tanqͣꝫ a cauſa. ſed tanqͣꝫ a ꝯuertibili ſigno.Exempli gr̄a. dici ſolet ꝯditōes indiuiduātes dicūtur indiuiduātes cauſaliter. ſed ſolum indiuiduatōis ſtꝭſigna. ſic eſt in ꝓpoſito Sed alij dicūt tempus non eſtplene extrinſecū pͥmo motui. qꝛ idē ẜm ſub̓am eſt motus tꝑis. Nam vnitas p̄mi mobilis antecedit motuꝫ etvnitatem motus ꝯſeqͥtur tp̄s vnitatem tꝑis. eſt etiāꝓportio tꝑis ad motu qͣꝫtum ad ſub̓am eſſe. ideo tempus menſurat motū ẜm id qd̓ eſt. ẜm duratōnem eiusideo ad vnitatē numeralē motus aliquid facit formalitervnitas tꝑis. qꝛ pͥmus motus eſt in omnibꝰ alijs vt cauſa in effectu. ideo tp̄s eſt totaliter extrinſecū alijs ſicdicūt ad vnitatem numeralē motꝰ facit aliqͥd tꝑs cauſaliter ſolum vt ſignū. vt d̓t pͥma ſol̓o. Sed diceres. accn̄s capit numerū a ſuo ſubiecto. motus accn̄s eſt.ergo accipit vnitatem a ſuo ſubiecto. a tꝑe. Ad hocdd̓m eſt. duplex eſt accn̄s. quoddā eſt abſolutū ſiue permanens. quoddā eſt reſpectiuū ſiue ſucceſſiuū. iam maior intelligit̉ de accn̄te abſoluto ꝑmanente de accidente reſpectiuo ſiue ſucceſſiuo Ad terciū dd̓m eſt.ille motus ſi ſit ꝯtinuus de nigro ad albū. tūc rubeumerit eius terminus niſi in potentia. qꝛ terminabit actualiter motū. cum ibi non ſit qͥes. ſi ponatur ibi eſſe quiestūc mobile mouebit̉ ꝯtinue. qꝛ erit interruptio motuset ſic erit vnus. Ad ꝯfirmatōem dd̓m eſt. ph̓usterminū a quo ꝯprehendit hic ſub termino ad quem. naꝫſi terminus ad quem ſit vnus numero. tunc etiaꝫ terminus a quo erit vnus numeroIncidunt dubiā quorum pͥmū eſt. An motus ſit vnus. Et videtur. naꝫillud d̓r vnū qd̓ eſt indiuiſibile. motus aūt eſt indiuiſibilis. qꝛ eſt ꝯtinuus. ꝯtinuū aūt eſt diuiſibile. ergo motus eſt vnus. Sol̓o ſic. vt pꝫ per ph̓m in textu Etad obiectū in oppoſitū dd̓m eſt. tripl̓r aliqͥd d̓r eſſe vnūſcꝫ indiuiſibilitate. ꝯtinuitate. rōne. licꝫ ergo illud quodeſt vnū indiuiſibilitate ſit indiuiſibile. tn̄ illud quod eſtvnū ꝯtinuitate. ſic determinat ph̓us de vnitate motushoc eſt de ꝯtinuitate motus.Secundum dubiuꝫ eit.Penes qͥd attenditur vnitas eſſentialis in motu. Solutio penes illa que nccārio requirūtur ad motus eſſentiāUnde ad eſſentiam motus requirūtur iſta tria. ſcꝫ mo-L

Bb ij