Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

PhylicoꝝAreſtotelis

igit̉ ad actōem ⁊ paſſionē nō eſt motꝰ Minor eſt ph̓i tercio phyſicoꝝ dicentis. ꝙ actio ⁊ paſſio ſunt vnus motusmaterialiter. inqͣꝫtum vna forma numero p̄t material̓r dici actio ⁊ paſſio ⁊ motus. Quinta ꝑs pꝫ. qm̄ qn̄ relinquitur ex adiacentia tꝑis in re tꝑali. ſꝫ tꝑs nō p̄t eſſe terminꝰmotus. qꝛ ſꝑ eſt cū motu. gͦ neqꝫ qn̄. Qinor pꝫ. qꝛ ſitimportat ordinē quēdā. ſed ordo eſt relatio q̄dā. Sil̓iterhabere d̓t quādam habitudinē corporis ad id qd̓ ei adiacet. ⁊ ita eſt p̄dicamentū reſpectiuū. ſicut gͦ in relatōe noneſt motus. ita nec in iſtis. Et ideo nō oportuit Areſto. probare ꝙ ad iſta tria p̄dicamenta ſcꝫ ad qn̄. ſitum. ⁊ habere. nō eſt motus cū dicant reſpectū. bonitate tn̄ doctrinefieri potuit. vt viſum eſt Etiā in iſtis p̄dicamētis non eſtꝯtrarietas. gͦ in eis nō eſt motus Cōſequētia ꝓbat̉. quiamotus eſt de vno ꝯtrario in reliquū. vt de albo in nigruꝫeſt motus. Concluſio ptꝫ. qꝛ in illis reꝑitur ꝯtrarietasſufficiens ad cauſandū motū. ⁊ ſolū in illis q̄ in alijs ſeptēgeneribꝰ nō reperit̉. gͦ ſolum ad iſta tria p̄dicamenta ē motus. Ex quo etiā ſeqͥtur. ꝙ quies eſt ꝑſe ſolū in tribꝰ predicamentis. qꝛ in eodē genere reponūtur oppoſita. ſed motꝰet quies ſunt oppoſita. gͦ ⁊c̄. Et qͣꝫqͣꝫ ad tria p̄dicamentaſit dūtaxat motus ꝑ ſe. ſunt tn̄ quatuor ſpēs motus ꝓpriedicti. Cuius rō eſt. qꝛ omīs motus eſt ad vbi aūt ad formā. ſi pͥmū nō hꝫ nomen impoſitū. nec ẜm genus nec ẜmſpēm. ſꝫ circūloquutiue d̓r loci mutatio. ⁊ non ꝓprie dꝫ dicimotus ad locū. qꝛ locus eſt extrinſecus mobili. cum ſit incorpore ꝯtinente. Si ad formā hoc fit dupl̓r. aut ad formam ſub̓alem. ⁊ ſic nō cauſat̉ motus. qꝛ in ſub̓a nō ē motus. aut ad formā accn̄talem. ⁊ hoc dupl̓r. vel ad formaꝫreſpectiuā. aut abſolutā. nō ad formā reſpectiuaꝫ. qm̄ adaliqͥd nō eſt motus. Si ad formā abſolutā hoc fit dupl̓iaut ē ad qualitatē. ⁊ ſic ē alteratio. aut ad quātitatē. ⁊ hocſit dupl̓r. aut ad qͣꝫtitatem ꝑfectam. ⁊ ſic eſt augmentatioaūt ad imꝑfectā. ⁊ ſic eſt diminutio. Maior alteriꝰ diſTripliciter d̓r īmobile. ſcꝫ ꝯtradictorie. contrarie. ⁊ pͥuatiue Minor Immobile priuatiue aūt ꝯtrarie ſolū dicit̉ quieſcere Concluſio Igit̉ quies eſt motus pͥuatio in eo qd̓ aptum natū moueri: nō aūt mouet̉ vbi tūc ⁊ taliter qn̄ ⁊ qualiter natum eſt moueri. Maior eſt ph̓i in textu. Qinor ꝓbat̉. qꝛ quies nō ē negatio motus ſimpl̓r. ſed eius carentia eſt in mobili aut faciliter aūt cū difficultate. ⁊ ſic ꝓprie loquēdo quies magisd̓r ꝯuenire mobili pͥuatiue qͣꝫ ꝯtrarie. ⁊ ſic magis opponitur motui pͥuatiue qͣꝫ ꝯtrarie. Concluſio ſeqͥtur ex p̄miſſis. ⁊ eſt definitio qͥetis que eſt bona. qm̄ ꝯuenit ꝯuertibiliter qͥeti. ⁊ ſufficienter explicat naturā eius. qꝛ datur ꝑpͥuatōem motus a quo hꝫ cognoſci qͥes. cū pͥuatio ꝑ ſuūhabitū cognoſcit̉. Et videt̉ ꝙ ipſa nō ſit bona Probat̉qꝛ quies eſt ꝑfectio motus. cuꝫ motꝰ ꝑficiat̉ ꝑ ſuū terminū ad quē in quo eſt quies. Ad hͦ dd̓m ē. ꝙ dupl̓r ꝯſiderat̉ motus. Ino mō ꝯſiderat̉ in rōne forme quā importat. ⁊ ſic ꝑficit̉ in termino ad quem. Alio mō ꝯſiderat̉ ſubrōne fluxus ⁊ eſſe imꝑfecti. ⁊ quo ad hoc non ꝑficit̉ in termino ad quē. inqͣꝫtū d̓t imꝑfectiōeꝫ eē. licꝫ inqͣꝫtū dicat eſſemō quies opponitur illi inqͣꝫtum d̓t tale eſſe. Et ſil̓iter qͥes dupl̓r p̄t ꝯſiderari. Uno mō in rōne ꝯmuni quietis. ⁊hoc iam definitū eſt. ⁊ d̓t ſolum motus pͥuatōem. ⁊ ſic ſibi opponit̉ pͥuatiue. Alio mō ẜm ꝙ eſt in determinata na

tura alicuius quieſcentis. ⁊ hoc mō opponit̉ nō ſolū pͥuatiue. ſed etiā ꝯtrarie. ⁊ quo ad illā naturā d̓t̓ ꝑfectiōeꝫ forme que erat in motu. Et eſt ſciendū. ꝙ illa particula aptum natū moueri in definitōe qͥetis p̄t dupl̓r referri. Unomō ad mobile ẜm ſe acceptū. ⁊ ſic illa definitio ꝯuenit tāquieti violente qͣꝫ naturali. Alio mō p̄t referri ad mobilaẜm ꝙ eſt in determinato loco. ⁊c̄ijs circūſtantijs. ⁊ hͦ mōſolum ꝯuenit quieti violente.Ad obiecta in oppoſitūAd pͥmū dd̓m eſt. ꝙ tripl̓r accipit̉ ꝯtrarietas Uno mōꝯmuniter ꝓ om̄i repugnatia ꝑfecti ⁊ imꝑfecti. ⁊ ſic extendit ſe ad oppōnem habitus ⁊ p̄uatōis. Secūdoº ꝓ repugnantia duaꝝ formaꝝ que agūt ⁊ patiūtur inter ſe ſiue action ꝓpria ſiue actione aliena. ſicut due forme ſubſtātialesagūt actōe ſuarum qualitatum. et iſtis duobus modis inſub̓a reꝑitur ꝯtrarietas. Sed nullus iſtoꝝ modoꝝ ꝯtrarietatis ſufficit ad motū ꝓprie dictū Tercio mō accipit̉ cōtrarietas ꝓ repugnātia duaꝝ formaꝝ que agunt ⁊ patiūtur adinuicem formal̓r ⁊ actōe ꝓprie dicta. ſiue hoc ſit ꝑſe pͥmo ſicut qualitates pͥme. vt calidū frigidū humiduꝫet ſiccū. ſiue ꝑ ſe ſecūdo. vt qͣlitates ſecūde que cauſant̉ a pͥmis. ⁊ ideo agūt mediantibꝰ pͥmis. vt albu nigrū. Et adiſtam ꝯtrarietatē qͣtuor requirūtur ꝯditiōes ẜᵐ do. Alb̓.Prima ꝙ ſint forme actiue ⁊ paſſiue ad inuicē per ſe primo. ſicut qualitates pͥme. aut ꝑ ſe ſecūdo. vt qͣlitates ſecūde cauſate ab ipſis pͥmis. Secūda ꝙ ſint forme non ſimpliciter ſimplices ſed multiplicate in materia. ita ꝙ ſint inſubiecto maiori maiores. ⁊ in ſubiecto minori minores. ſicut ſunt forme corporales. Calor em̄ maior eſt in maioricalido. ⁊ minor in minori. ſi id ſit ꝓpriū ſubiectū eius Tercia ꝙ ille forme ꝯtrarie habeāt mediū inter ſe ꝑ qd̓ fit motus. vt viride ⁊ blauiū inter albū ⁊ nigrum qꝛ oꝑtet ꝙ inmotu ſit tranſitus de extremo in extremū ꝑ mediuꝫ. ideorequirit̉ ꝙ ille forme ſint miſcibiles inter ſe in ipſo medio. Sed diceres. ꝙ inter ꝯtraria īmediata vt inter ſanuꝫet egrū eſt motus. ⁊ tn̄ illa nō habent mediū. qꝛ ſunt īmediata. gͦ nō requirit̉ ꝙ forme ꝯtrarie in quibꝰ eſt motꝰ habeant mediū Ad hoc dd̓m eſt. ꝙ licꝫ ꝯtraria īmediata nōhabeant mediū determinatū ad ſpēm ⁊ cui attribuit̉ intentio alicuius ſpēi. eo ꝙ ſit ſtatus in illo medio. tū habent bene mediū ẜm eſſe qd̓ habent in motu. in quo ille forme adinuicem ſunt miſcibiles. ⁊ de tali medio motus intelligit̉ꝙ requiritur inter formas ꝯtrarias motū terminātesQuarta ꝯditio eſt. ꝙ ille forme mutuo ſe expellāt expulſione ꝓpria. ⁊ iſta ſequitur ex pͥma. Ad ſecūdū dd̓m eſtꝙ in relatiuis nō eſt alteratio. neqꝫ ſuſceptio magis ⁊ minus ꝑ ſe. ſed ſolum per accn̄s gratia fundamenti relationis. qd̓ ſuſcipit magis ⁊ minus. vt ſil̓itudo ꝑ accn̄s intenditur ⁊ remittitur per hoc ꝙ qualitas ad quam ſequiturſinlitudo intendit̉ ⁊ remittit̉. Et ſil̓iter eſt de equalitate. ⁊ ſic de alijs. Et ſic querere an ad aliqd̓ p̄dicamētumſit per ſe motus nihil aliud eſt. qͣꝫ querere an forma alicuiꝰp̄dicamenti poſſit eſſe terminus ꝑ ſe ⁊ intrinſecus alicuiveri motus. ⁊ ſic q̄rere an ad ſub̓aꝫ ſit ꝑ ſe motus eſt querere an aliqd̓ reponibile in p̄dicamento ſub̓e poſſit eſſe terminus ꝑ ſe ⁊ intrinſecus alicuius veri motus. ⁊ ſic certuꝫeſt ꝙ ad ſub̓am nō eſt motꝰ ꝑ ſe. nec ad adaliqͥd. vt pꝫ exdictis Et d̓r notanter per ſe terminus. qꝛ forma alicuiusp̄dicamenti bene poteſt eſſe terminus ꝑ accn̄s alicuiꝰ veri motus. ꝙ tn̄ ad tale p̄dicamentū non eſt motus per ſe.-

Aa ij.