Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberQuintus

ergo pͥuabit motū ẜm modos dictos. Et ſubiūgit ph̓sꝙ dictū eſt qͥd eſt motus ẜm definitōem. ⁊ dictū eſt qͥd eſtqͥes. ⁊ an̄ hoc dictū erat in hoc libro qͥnto quot ſtꝭ mutationes q̄ nō ſunt motus ẜm verā motus rōnē. ⁊ ſic de alijsmanifeſtum eſt ex dictisUtrum motus proprieacceptus dūtaxat reperibilis in predicamētistribꝰ ſit quieti oppoſitus Et videt̉ pͥmo ꝙ motus ꝓprie dictus nō ſit ſolū reꝑibilis in p̄dicamētis tribꝰ. ſcilꝫ qͣlitate. qͣꝫtitate. ⁊ vbi. qꝛ inſub̓a reꝑitur motus. nā vbicūqꝫ reꝑitur qͣlitas ibi p̄t reꝑiri motus. in ſub̓a reperit̉ qualitas. gͦ in ſub̓a eſt motus Secūdo ſic. in relatōe eſt motus. qꝛ in ea ē ꝯtrarietas.qꝛ qͥcqͥd ſuſcipit magis ⁊ minus eſt terminus motus. ⁊ īeo eſt motus. qꝛ ſuſceptio magis ⁊ minus fit ꝑ intentiōeꝫet remiſſionē. ſed relatiua ſuſcipiūt magis ⁊ minus. vt ſimile qn̄qꝫ eſt magis ⁊ minus ſil̓e. etiā equale. ideo in relatione eſt alteratio ⁊ motus. Confirmat̉. magnū ⁊ paruūdicūt relatōes. ⁊ tn̄ fit motus ad magnū ⁊ paruum. vt inmotu augmentatōis ⁊ diminutōis. gͦ in relatōe eſt motꝰ Tercio ſic. ambulatio eſt motus ⁊ terminat̉ ad calefactionē. ſed calefactio eſt actio. ergo motus eſt ad actōnem. Quarto. ad oēm motū ſeqͥtur q̄daꝫ affectio inmobilicauſata. talis aūt affectio eſt paſſio. gͦ motus eſt ad paſſionē. Cōfirmat̉. vbicūqꝫ reꝑitur ꝯtrarietas ibi etiā reꝑiturmotꝰ. in actōe aūt ⁊ paſſione reperit̉ ꝯtrarietas. qꝛ calefacere ⁊ frigefacere ꝯtrariant̉. ſil̓iter calefieri ⁊ frigefieri Preterea ſi in actōe ⁊ paſſione nō eſſet motus. hoc eſſet. qꝛ mōtus nō eſt motus ſicut arguit ph̓s in textu. ſed hoc non.qꝛ motus acqͥritur in ſubiecto ⁊ nō niſi ꝑ motū. gͦ motuseſt motus tanqͣꝫ termini. ⁊ etiā tanqͣꝫ ſubiecti Nam motoſubiecto mouent̉ accn̄a eius. cū gͦ motus ſit accn̄s. ſeqͥturꝙ motus mouet̉. ⁊ ſic motus erit motus. Quinto. inqn̄ eſt motus. qm̄ qn̄ ex adiacentia tꝑis in re tꝑali relinquitur. ſed in tꝑe eſt motus. cū motus fit in tꝑe. gͦ ⁊ in qn̄. Sexto. in ſitu eſt motus nam vbicūqꝫ eſt mutatio deforma ad formā nō ſubito ibi eſt motus. ſed in ſitu ē mutatio de forma ad formā non ſubito. qꝛ aliqͥs ſedēs mutat̉ad ſtatiōeꝫ nō ſubito qn̄ ſurgit. gͦ ⁊c̄. Confirmat̉. celū mutat ꝯtinue ſitum. ⁊ tn̄ nō mouet̉ ẜm locū. qꝛ ſemꝑ manetin eodē loco. gͦ mouet̉ ẜm ſitū. ⁊ ꝑ ꝯn̄s in ſitu eſt motus. Septimo. in habitu eſt motꝰ. nā qn̄cūqꝫ acqͥritur forma de genere habitus tūc ibi fit applicatio illoꝝ q̄ adiacētcorpori ad ip̄m corpꝰ. hoc aūt nō ꝯtingit niſi ꝑ motum. gͦad habitū eſt motus. Octauo. in qualitate nō eſt motus. qm̄ ad illud nō eſt motus ꝑ ſe ad qd̓ fit motus ſoluꝫẜm ꝑtem eius. qꝛ motus ꝑ ſe ⁊ ẜᵐ parteꝫ diſtinguūtur abinūuicē. in qͣlitate aūt nō eſt ſolū ẜm partē. nam nō fit motus ad oēs ſpēs qualitatis. cū nō fiat in pͥma. neqꝫ in qͣrtagͦ in qualitate nō eſt per ſe motus Nono. in qͣꝫtita nōeſt motus. qꝛ motus eſt de ꝯtrario in ꝯtrariuꝫ. in qͣꝫtitatenō eſt ꝯtrarietas. gͦ nec motus. Minor eſt ph̓i in p̄dicamentis dicentis. ꝙ qͣꝫtitati nihil eſt ꝯtrariū. Decimo.motus ad vbi eſt motus ẜm locū. locus aūt eſt de genere qͣꝫtitatis. gͦ ille motus eſt ad quantitatē. ⁊ ſic nō erit adtria p̄dicamēta ꝑ ſe. Nec valet ſi dicat̉. ꝙ ille motus intrinſece terminat̉ ad vbi. ⁊ extrinſece ad locū. quia locus p̄cedit vbi ẜm naturā. qꝛ eſt cā eius. gͦ talis motus pͥus terminat̉ ad locū qͣꝫ ad vbi. ⁊ ſic erit per accn̄s ad vbi. Confirmat̉. ad ens reſpectiuū nō eſt motus. ſed vbi eſt ens re

ſpectiuū. gͦ ad vbi nullus ē motus Pro intellectu iſtius queſtiōis ponūtur duo diſcurſus. qͦꝝ maior pͥmi ē iſta Subſtātia: adaliquid. actio. paſſio. ⁊ qn̄ deficiūt a requiſitis ad motū nceario Minor.Nō ꝑ ſe loquēdo motus in ſitu habitu reꝑiturgeneribꝰ Concl̓o Igit̉ in p̄dicamentis qualitate qͣꝫtitate ⁊ vbi dutaxat generibus per ſe inuenitur motus Qaior pꝫ ꝑ ph̓m in textu. ⁊ hꝫ iſta qͥnqꝫ partes. quarūpͥma eſt. ꝙ ſub̓a deficiat ncc̄ario a reqͥſitis ad motū. qꝛ motus reqͥrit ꝯtrarietatē. vt ptꝫ per ph̓m in textu. ſed ſub̓enihil eſt ꝯtrariū. qꝛ ſubiecto ꝯtrarioꝝ nihil eſt cōtrariū. ſꝫſub̓a eſt ſubiectū ꝯtrarioꝝ. vt pꝫ ex ſexta ꝓprietate ſub̓e. gͦad ſub̓am nō eſt motus. Preterea ad nullā formā ē motus cuius eſſe ꝯſiſtit in indiuiſibili. qꝛ vna forma ſub̓alisnō p̄t miſceri alteri. gͦ. Etiā ſubiectū formaꝝ ſub̓aliuꝫ eſtens in pura potentia ſicut materia. ſed ens in pura potentia nō mouet̉. gͦ inter formas ſub̓ales nō p̄t eſſe motꝰ ꝓprie dictus. qꝛ ille fieret in materia. ⁊ ſic oꝑteret materiaꝫper ſe moueri. Scd̓a ꝑs pꝫ. qm̄ ad illud nō eſt motus qd̓acqͥrit̉ in aliquo ſubiecto nulla trāſmutatōne facta in eo.relatio aūt acqͥritur in aliquo nulla facta trāſmutatiōe inipſo. qꝛ ſolo ſorte exiſtēte albo ſi fiat alter albꝰ acqͥritur ſil̓itudo in ſorte nulla facta tranſmutatōe in eo. Etiā relatiua poſita ſe ponūt in eſſe. ſed ꝯtraria nō poſita ſe ponuntgͦ ꝯtrarietas nō ineſt relatiuis. ⁊ ꝑ ꝯn̄s neqꝫ motus. cumom̄is motus ſit inter ꝯtraria Etiā ꝯtraria nunqͣꝫ ſe ſimulꝯpatiūtur actu in eodē ſubiecto. ſed duo relatiua ſimul ſepatiūtur in eodē ſubiecto. vt idē ſubiectū reſpectu diuerſorum eſt ſil̓e ⁊ diſſil̓e. gͦ in relatiuis nō eſt ꝯtrarietas. ⁊ perꝯn̄s in ipſis nō eſt motus ꝑ ſe. Sed diceres. nullū ensreale acqͥrit̉ in altero ſine mutatōe facta in ipſo. ſed ſic eſtde relatiōe qd̓ eſt ens reale. gͦ. Ad hoc dd̓m eſt. ꝙ relatiorealis nō acqͥritur in aliqͦ de nouo vt in ſubiecto totaliterſic ꝙ ante nō p̄fuit in eo in fadice. ſed relatio exiſtēs in aliqͦvt in radice acqͥritur bene quo ad ꝯplementū abſqꝫ hoc ꝙip̄m cui acqͥritur mutet̉. Aut dd̓m eſt. ꝙ nullum ens realep̄t acqri de nouo in ſubiecto ſine oīmoda mutatōne. putavtriuſqꝫ extremi. ſed bene ſine mutatōne illius extremi cuiaduenit. Cuius exemplū eſt. vt iohānes petro eſt diſſil̓isinqͣꝫtum iohānes eſt albꝰ ⁊ petrus niger. p̄t aūt iohānes fieri petro ſil̓is ſine ſui mutatōe. nō tn̄ ſine mutatōe petri.mutat̉ em̄ in petro qͣlitas que eſt nigredo ꝑ modū alterationis in albedinē. Tercio dd̓m eſt. ꝙ licꝫ relatio acquirat̉in ſubiecto nulla mutatōe ſenſibili facta in ipſo. tn̄ qn̄ acqritur relatio in ſubiecto fit mutatio reſpectiua inſenſibilis.qꝛ acquirit̉ in ipſo quoddā reale ens de nouo qd̓ pͥus nōfuit in eo. ⁊ ſic ſubiectū tale aliquo mō mutat̉. eo ꝙ le hꝫaliter nūc qͣꝫ pͥus. Alij dicūt ꝙ eſt duplex mutatio. ſcꝫ acquiſitiua. ⁊ deꝑditiua. Mutatio acqͥſitiua eſt ꝑ quam aliquid acqͥrit̉. Sed mutatio deperditiua eſt per quā aliqddeperdit̉. licꝫ igit̉ relatiuū acqͥrat̉ in ſubiecto nulla mutation deperditiua facta in ipſo tn̄ nccārio fit aliqua mutatio acquiſitiua. qm̄ aliqͥd acqͥrit̉ qd̓ pͥus nō fuit. Nō in dicendū eſt ꝓprie. ꝙ aliqͥd acquirit̉. ſed ad aliquid. Hinc eſtꝙ relatio nō facit ꝯpoſitōem cū eo cui adiūgit̉ dicete dn̄oAlber. ꝙ albū ſil̓e nō eſt ꝯpoſitius qͣꝫ albū tm̄. eo ꝙ omīsꝯpoſitio ē penes eſſe in ⁊ nō penes eſſe ad Tercia ⁊ quarta partes ſic ꝓbant̉. qꝛ motus non eſt motus. vt deductum eſt in textu ſeptē tōnibꝰ. ſed actio ⁊ paſſio ſunt moeꝰ