Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Quartus

Quartuslber

Incidunt dubia quoꝝprimū eſt. An celū ꝑ accn̄s ſit in loco Et videt̉ pͥmo qnō. qm̄ corpus hꝫ locū ſicut mouetur ẜm locū. celū autēmouet̉ ꝑ ſe ẜm locuꝫ. igit̉ ꝑ ſe eſt in loco. Et ex oppoſitoꝯn̄tis p̄t argui. ſi celū eſt in loco per accidens. tūc mouetur localiter ꝑ accn̄s. ꝯn̄s eſt falſum. qꝛ pͥmus oīm motuū ꝯuenit celo qͥ eſt motus circularis. igit̉ nō p̄t dici ꝙſit motus ꝑ accn̄s. Scd̓o oē ꝑ accn̄s hꝫ reduci ad aliqͥdꝑ ſe tanqͣꝫ ad aliqd̓ prius. nihil prius eſt celo in illis queſunt in loco. igitur celū nō p̄t reduci ad aliqd̓ prius locatum. et per ꝯſequens non eſt in loco ꝑ accn̄s. Tertio ſieſſet in loco ꝑ accidens. aut hoc eſſet rōne ſuaꝝ ꝑtiū integraliū quarū vna ꝯtinet̉ ab alijs vt qͣrta pars circuli int̓alias ꝑtes. ſed hoc nō. qꝛ celū vt dicit̉ ſexto huius eſt inloco ẜm formā. igit̉ nō eſt in loco ꝑ accn̄s rōne ſuaꝝ ꝑtiūvel rōne centri. ſicut d̓t auerrōis. ſꝫ hoc nō qꝛ nihil eſt inloco per accn̄s rōe illius qd̓ eſt ſibi oīno extrinſecū. centrum aūt eſt extrinſecū celo. igit̉ ⁊c̄. Quarto celū nō dependet nec in eſſe nec in moueri ab ipſo centro. igit̉ nō dependet ab hoc. quo ad hoc ꝙ eſt in loco. ſꝫ reſpcū illiꝰ aquo habet moueri localiter Sol̓o ꝙ ſic. vtꝫ ꝑ ph̓m intex. dicentē. Alia vero ſunt in loco ꝑ accn̄s. vt aīa ⁊ celum. Pro intelligentia maiori ſciendū eſt. ꝙ tribꝰ mōiscapit̉ celū. Primo mō ꝓ toto aggregato ex oībꝰ corꝑibꝰſcꝫ ꝓ tota vniuerſitate corporū. Scd̓o mo. ꝓ corꝑibꝰ circulariter motis inqͣꝫtū diſtinguunt̉ ab elemētis. ⁊ vocat̉qͥnta eſſentia Tertio mō capit̉ celū ꝓ vltima ſphera. vn̄ſi capiat̉ duobꝰ primis modis ſic celū eſt in loco rōe ſuarum ꝑtiū. eo ꝙ vna ꝑs ſꝑ ꝯtinet̉ ab alia. ⁊ hoc mō totuꝫvniuerſum d̓r eſſe in loco ẜm ſuas ꝑtes. vn̄ ſi aqua eēt totuꝫ vniuerſum haberet talē diſpōem ꝙ ꝑtes eius ꝯtinerent̉ ſub ſe inuicē. ⁊ nō mouerent̉ ẜm totū extra ſuū locūſꝫ aliq̄ ꝑtes eius mouerent̉ ſub ſeinuicē. aliqͣ circulariter.et alique deorſum. ⁊ aliq̄ ſurſuꝫ. ſicut nūc ꝯtingit in totovniuerſo. ſꝫ capiēdo celū. t̓cio mō dubiū eſt. quo ī loco eēpoſſit ⁊ iō de locatōe celi multe fuerūt opiniones. vn̄ quidam dixerūt ip̄m ꝑ ſe eſſe in loco. vt ioānes grāmaticꝰ. ⁊ponentes ſpacium dimenſionatū eſſe locū. qꝛ ad hͦ ꝙ corpus ꝑ ſe ſit ī tali ſpacio. nō oportet ip̄m habere aliqd̓ circūdans. ſꝫ qꝛ prius ꝓbatū eſt tale ſpaciū nō eſſe locū. iōrelinquit̉ illa falſa poſitio. Alij vero dixerūt ꝙ corꝑa circularia ſiue ſpherica nō ſunt in loco qꝛ ſtꝭ finita ⁊ termīata in ſep̄is iō nō indigent loco. ⁊ iō d̓t anēphache primāſpherā nō eſſe in loco. ſꝫ ſolum rectilinea corꝑa infinita ⁊corpus rectū imꝑfectū qd̓ defluentes hꝫ ꝑtes extrinſecus. ⁊ iō indigent ꝯtinente ip̄a ⁊ finiente extra. ꝓpter qd̓oportet illa eſſe in loco. licet em̄ ſphericū nō ſit in loco tn̄mouet̉. ⁊ hoc dixit nō eſſe īpoſſibile. qꝛ motus nō dependet ad locū. qꝛ locus nō cadit in defintōe motus nec motus in definitōe loci. ⁊ iō dixit corpꝰ pͥmuꝫ in loco nō eēet tn̄ habere motū circulare qͥ eſt circulatio ⁊ nō ē motꝰẜm locū. eo ꝙ motus ẜm locū ē de loco ad locuꝫ. ⁊ iō circulatio nō eſt motus localis. Et hec etiā fuit opinio alphorabij quē etiā anēpache inducit ꝓ teſtimonio ſui Sꝫip̄a eſt multipl̓r falſa. tū primo qꝛ motus localis pͥmusmotus eſt qͥ cā eſt oīs motus. vt in octauo huius dicet̉.iſti āt dicūt ꝙ pͥmus motus localis nō eſt. tuꝫ ſcd̓o. qm̄oē qd̓ eſt in gn̓e ē in aliqͣ ſpēꝝ ⁊ ꝯcedit̉ ab ip̄is pͥmū mobile habere motū. igit̉ oꝫ ꝙ ille ſit in aliqͣ ſpe motꝰ. ꝯſtatat ẜm ip̄os ꝙ nō eſt in ſpe motus localis. tum 3ꝰ d̓t ph̓sꝙ celū eſt ī loco ꝑ accn̄s. igit̉ dcm̄ eoꝝ nō ꝯcordat dicto

areſto. Alij dixerunt vt alexā. celū nō eē in loco. Et autcēna inſequēs Alexā. ſciens ꝙ nihil eſt in genere quin ſuin aliqͣ ſuaꝝ ſpēꝝ. iō cū celū moueat̉ oꝫ ip̄m moueri ẜmaliquā ſpēm motꝰ. iō dixerūt celuꝫ moueri ẜm ſitū ⁊ nōlocaliter. Sꝫ hec opinio falſa eſt. qꝛ locus cadit in definitōe ſitus. et io mutatio ſitus eſt cā motōis ſitus. ⁊ iōniſi prius celū moueat̉ ẜm locum nō videt̉ poſſe mutariẜm ſituꝫ Preterea d̓t areſto. motum eſſe ſoluꝫ in qͣtuoraut tribꝰ p̄dicamētis. vt p̄tēbit in qͥntohuius Alij dixerunt vltimā ſpherā eſſe in loco rōne ſuꝑficiei ꝯnexe ſphere īmediate a pͥma ſphera ꝯtente. ſꝫ qꝛ locus debet eē immobilis. ⁊ locatū d̓r eē in loco ꝑ reſpectū ad aliqͥd fixumiō illa ſuꝑficies nō eſt locus pͥme ſphere neqꝫ ꝑ ſe. qꝛ nōcircūdat pͥmā ſpherā. neqꝫ ꝑ accn̄s rōe dcā Alij dixerūtvt gilbertꝰ porritanꝰ et ſui ſequaces. ꝙ ſuꝑficies ꝯnexapͥme ſphere eſt locꝰ. ⁊ qꝛ locus eſt diuiſus a locato ⁊ nōſubiectiue in eo. iō illa poſitio eſt falſa. Alij dixerunt vttheomixtiꝰ ⁊ ſcūs thomas qͥ euꝫ ſeqͥtur. ꝙ celuꝫ eſt ī loco ꝑ ſuas ꝑtes. eo ꝙ vna ꝑs ẜm circulatōem ꝯtinet̉ int̓alias ꝑtes. ſꝫ iſtud dici nō p̄t. qꝛ ꝑtes alicuius totiꝰ nonhn̄t motuꝫ neqꝫ locuꝫ niſi rōe ſui totiꝰ. igit̉ ſi totuꝫ nō ſitin loco. etiā neqꝫ ꝑtes. Preterea ꝑtes alicuiꝰ ꝯtinui nondiuiſea toto ſoluꝫ ẜm potentiā ſunt in loco. ſi gͦ celū eſſꝫin loco rōne ſuaꝝ ꝑtiuꝫ. eſſet ſolum in loco in pon̄a. ⁊ qꝛ illa pon̄a ꝑ diuiſionē nō p̄t reduci ad actuꝫ cū celum ſit indiuiſibile. iō illa pon̄a q̄ celuꝫ diceret̉ in loco nunqͣꝫ reduceret̉ ad actū Alij dixerūt vt auerrōis ⁊ venerabilis dn̄salbertus euꝫ ſequēs. ꝙ celum 3º mō acceptum hͦ eſt vltima ſphera eſt in loco ꝑ accn̄s rōne cetri. ⁊ nō ꝑ ſe. Et ꝙcelum nō ſit in loco ꝑ ſe patet. qꝛ qͥcqͥd eſt in loco ꝑ ſe habet aliqd̓ corpꝰ a qͦ ꝯtinet̉. cum locꝰ ſit terminus corꝑisꝯtinētis. ſed pͥma ſphera nō habet aliqͦd corpus a qͦ ꝯtineat̉. igit̉ nō eſt in loco ꝑ ſe. Etiā qͥcqͥd eſt in loco ꝑ ſe eſtin alio. celū āt vt d̓t ph̓s in textu nō amplius eſt in aliovn̄ terra eſt in aqua. aqͣ in aere. aer in ethere. ether ī celo.ſed celum nō amplius ē in alio. igit̉ nō eſt in loco ꝑ ſe Etꝙ ſit in loco patꝫ. qꝛ oē qd̓ mouet̉ localiter ē in loco. celūat mouet̉ local̓r. gͦ eſt in loco. nō ꝑ ſe vt ꝓbatuꝫ ē. gͦ ꝑ acidēs. Aduertēdum tn̄ ē. ꝙ oīs motꝰ circularꝭ ncc̄ariofit circa aliqd̓ cētrum īmobile rōne cuiꝰ d̓r ſcd̓o celi. ꝙ ſicelum mouet̉ circularit̓. ncc̄e ē terrā ſꝑ in medio qͥeſcere.eo ꝙ mobile qd̓ circularit̓ mouet̉ capit fixionē rōe ſui cētri. et nunqͣꝫ mouet̉ extra ſuum locum. ſed circa tale centrum. Iſtis ſuppoſitis ꝓbat̉. ꝙ celū tertio mō acceptuꝫeſt in loco ꝑ accn̄s rōne cētri. qꝛ om̄e corpꝰ d̓r eſſe in loco8ꝑ accn̄s reſpcū illiꝰ a qͦ capit eē fixū. ſꝫ ſic celū ſe hꝫ ad cētrū. igit̉ ꝑ accn̄s eſt ī loco grā cētri. Itē vnūqd̓qꝫ corpꝰeſt ī loco quō ſibi ꝯuenit moueri. ſꝫ celū nunqͣꝫ mouet̉ amedio nec ad mediū ſꝫ circa mediuꝫ. igit̉ ſibi ꝯuenit locus reſpectu mēdij qd̓ eſt cētruꝫ. vn̄ illa ſil̓itudo nō ītelligit̉ vl̓r. ſꝫ ſoluꝫ qͦ ad aliquā ſil̓itudinē ſic ꝙ corpꝰ hꝫ locum reſpectu illiꝰ qd̓ hꝫ eē fixuꝫ ⁊ īmobile quēadmodūetiā mouet̉ ab aliqͦ īmobili. ſicut eſt ī motu aīaliū. aut circa aliqͥd īmobile in motu circulari vl̓ ad aliqͥd īmobile ſicut in motu recto qͥ fit ad locum īmobilē. Ad obiectum in oppoſituꝫ Ad pͥmuꝫ dd̓m eſt. ꝙ nō oꝫ oībꝰ modis qͦ aliqͥd d̓r moueri ẜm locū ꝙ etiā ſit in loco ſꝫ ſolū qͥad aliquā ſil̓itudinē. ⁊ iō ſicut aliqͥd qd̓ eſt ꝑ ſe in loco mnmouet̉ ꝑ accn̄s local̓r vt hō ī naui ita aliqͥd qd̓ ē ꝑ accn̄sin loco p̄t ꝑ ſe moueri local̓r. Ad ſcd̓m dd̓m eſt. ꝙ lꝫnihil ſit pͥus celo qͦ ad hͦ qd̓ eſt ꝯtinere. ē tn̄ aliqͥd pͥus celo q̄ ad hoc qd̓ ē ꝯtineri. iō celū in loco ꝑ accūs reducit

Trc o

.Ca ox.

A.y5

T.j.vio

G. xx.xxx. j.IL.ij.

ſoxi