Areſtotelis.Phylicorum
ad hoc quod eſt centrū eſſe in loco ꝑ ſe qꝛ centrū ꝑ ſe ē inloco. ideo celū per accidens dicit̉ eſſe in loco gratia cētriSꝫ diceres illud dicit̉ eſſe in loco per accn̄s qd̓ acciditilli quod eſt in loco per ſe. celū aūt nō accidit alicui qd̓ eſtin loco per ſe. igit̉ nō eſt in loco per accidens. Qinor ꝓbatur. qꝛ celū nulli accidit ex quo eſt ſubſtātia. Ad hocdd̓m eſt. ꝙ duobꝰ modis accipitur per accidens. Unovt opponit̉ huic qd̓ eſt per ſe in loco. ⁊ ſic celū nō eſt peraccidens in loco. Alio modo accipitur per accidens. vtopponitur huic qd̓ eſt primo ⁊ ſic ꝑ accidens eſt in locoqd̓ nō eſt pͥmo in loco. ſꝫ gratia alteriꝰ ſcꝫ centri. aut ſuarum ꝑtiū nō quidē integraliū ſicut dixerūt theomixtiet ſanctus thomas ſꝫ ſubiectiuarū que ſunt ſphere qͣrūvna ꝯtinet aliā et alia ꝯtinet̉ rōe influentie celeſtis quaꝫꝑticipat. Ad tertiū dd̓m eſt quo ad eius probatōnemꝙ celū duobꝰ modis p̄t ꝯſiderari. vno mō in rōne corporis. et hoc modo centrū eſt ſibi extrinſecū Alio mō quoad rōem corporis circularis. et qꝛ centrū eſt de rationecirculi. ideo hoc modo ꝯſiderando centrū non eſt ſibi extrinſecū ſꝫ intrinſecū. Ad quartū dd̓m eſt. ꝙ in motu celi duo ſunt ſcꝫ ſubſtātia motus ⁊ circulatio. vn̄ rōe mōtus nō dependet ab ip̄o centro. ſꝫ ab intelligentia mouete tn̄ rōne circulatōis motꝰ illius quodā mō dependeta centro. quia oīs circulatio fit circa aliqd̓ fixū ⁊ īmobilereſpectu cuius corpꝰ circulare dicitur moueri circulariter. ⁊ non exire propriū locum.Secudum dubium eūAn ſphere inferiores ſint per ſe in loco. Sol̓o ꝙ duoſunt de rōne loci. primū ē. ꝯtinere locatū qd̓ ſibi cōuenitinqͣꝫtū eſt terminꝰ corꝑis ꝯtinētꝭ. ſcd̓m ꝙ ſit generatiuꝰet conſeruatiuus locati qd̓ ſibi ꝯuenit inqͣꝫtuꝫ mobiliseſt ber hoc dd̓m eſt ad queſitū. ꝙ ſphere inferiores beneſunt in loco. eo ꝙ circundantur loco. ſcꝫ a ſuperioribusſpheris. ſꝫ non ſunt in loco ſic ꝙ habeant ꝯſeruari ⁊ generari in loco. Et dicunt̉ eſſe in loco per accidens etiamreſpectu centri quod eſt īmobile quēadmodū ⁊ primaſphera. ⁊ eo mō entia mathematicalia in loco eē poſſuntqꝛ circūdant̉ loco. nō tn̄ qꝛ ꝯſeruari habeant in loco qm̄non ſunt corruptibilia. iō nō indigēt ꝯſeruatōe loci.Tercium dubium elt.An elemēta ſint in loco per ſe Sol̓o ꝙ ſic qꝛ per ſe circūdant̉ loco et etiam locus eoꝝ eſt generatiuus ⁊ ꝯſeruatiuus ip̄oꝝ in ꝯcauo em̄ orbis lune propter ꝓpinquitatem ad corpus celeſte influentia celeſtis hꝫ ꝑfecta virtutē. ideo ſufficit inflāmare materiā generando caliditatem et expellere hūiditatem. ⁊ ſic̄ ibi generat̉ elementuꝫcalidū et ſiccū ſcꝫ ignis. Sed in ꝯcauo ignis aliqualiterdeficit illa virtus. ſic ꝙ non ſufficit inflāmare materiamſꝫ ſecū ꝑmittit humiditatē. ⁊ ſic ibi generatur elementūcalidū ⁊ hūidū ſcꝫ aer. et deinde ẜm maiorē receſſum abip̄o orbe in ꝯcauo aeris talis influentia celeſtis totaliterdeficit a caliditate. ⁊ ideo cauſat frigiditatem nō tn̄ intēſam ſed ſecū ꝑmittit hūiditatē. ⁊ ſic generatur ibi elemētum frigidū ⁊ hūidū qd̓ eſt aqua. Sed in ꝯcauo aq̄ propter magnā diſtantiam eſt intenſa frigiditas que nō ꝑmittit ſecū hūiditatem ſꝫ cōſtringit materiā iō generatelemētū frigidū et ſiccū qd̓ eſt terra. Ex qͥbꝰ ptꝫ correlarie ꝙ locus elemētorū eſt cauſa generationis et cōſeruanonis eorum
Odē aūt mō accipiēdū eſt phyſici cōſideArare de vacuo. ⁊ ſi ē aūt noͣ. ⁊ quo ē. et qͥdē ſicut ē de loco Et nāqꝫ ſil̓em hꝫ īcredulitatē etfidem per ea q̄ opinantur vt em̄ locū quendamet vas vacuū ponūt dicentes. Uidet̉ autē eſſeplenū quidē cū habet molem cuius ſuſceptiuūeſt. Cū vero priuatū eſt vacuū tanqͣꝫ idē quidēſit vacuū et plenū et locus. eē āt ipſis nō idem.Iſte eſt tractatus ſcd̓s huius quarti in quo ph̓s determinat de vacuo. poſtqͣꝫ in precedenti determinatum eſtde loco. Et rō ordinis eſt iſta. qꝛ locus hꝫ ſe ad vacuūſicut habitus ad priuatōem. qꝛ ſpaciū plenū corpore vocatur locus. ⁊ ſpaciū ſine corꝑe vocat̉ vacuū. habitꝰ aūtan̄ priuatōem eſt. igit̉. Et diuiditur iſte tractatus in ſexcapl̓a. In quorū primo oſtendit ꝙ naturalis ph̓s hꝫ cōſiderare de vacuo. In ſcd̓o inqͥrit qͦt ſunt deſcriptionesvacui. ibi. ad quale aūt. In tertio oſtendit vacuū nō eſſeex ꝑte motus. ibi qm̄ aūt nō eſt vacuū ſic diuiſum. In qꝛto ph̓s ꝓbat vacuū non eſſe ex ꝑte velocitatis et tarditatis q̄ fiūt in motu. ibi. Amplius aūt ex his. In quintoꝓbat vacuū non eſſe ex ꝑte vacͣui in ſeip̄o ꝯſiderati. ibi.ꝑ ſe aūt ꝯſiderantibꝰ. In ſexto docet areſto. ꝙ nō eſt vacuū corꝑibꝰ imbibitū. ibi ſunt aūt quidam. Primū capitulū in duas diuidit̉ ꝑtes. In quaꝝ prima ph̓s oſtēditqūo determinandū eſt de vacuo. In ſecūda vero parteoſtendit quo ordine determinandū eſt de vacuo. Quātum igitur ad primā ꝑtem d̓t ꝑ h̓s. ꝙ eodem modo accipiendū eſt per intellectum ꝙ ph̓yci eſt ꝯſideratōem facere de vacuo ſicut ſuum eſt conſiderare de loco. eadē ꝓbleumata querēda ſunt de vacuo que querunt̉ de locoſunt tria ſcꝫ ſi eſt aut nō eſt. et ſi ponat̉ eſſe. qūo eſt. ⁊ qͥdeſt. qꝛ quecūqꝫ ex eiſdē principijs et rōibus ad vtrāqꝫ ꝑtem ꝯtradictōis inductis ſil̓em hn̄t incredulitate eendiet fide ſiue credulitatem eſſendi. horū ꝯſideratio ꝑtinetad eandem ſcīam. ſꝫ ex eiſdem principijs et rōnibꝰ locꝰet vacuuꝫ accipiūt ſil̓em incredulitate et fidē eēndi ⁊ nōeſſendi. cū igit̉ locus ſit de ꝯſiderationē ph̓yci erit ⁊ vacuum de ꝯſideratiōe ph̓yci. Qanifeſtū em̄ eſt ex hoc ꝙph̓yci ponūt vacuū eſſe in genere loci. qꝛ ponūt eē vacuūſicut locū quēdā et vas qd̓dā. Uidet̉ āt plenū vacuumet locus idē eſſe ſubſtātia. ſꝫ differūt ẜm eē ēt definitōeꝫqꝛ antiqͥ dixerūt eſſe plenū id qd̓ eſt. vt locus et vas cuꝫhꝫ in ſe graue aliqͥd et groſſum viſibile ⁊ tangibile cuiusip̄m eſt ſuſceptiuū. ſꝫ cū priuatū ſit illo tūc dicebāt idemreceptaculū eſſe vacuū. locū em̄ dicebāt idē ꝑ rōem q̄ ſuſceptibilis eſt illiꝰ nō diſtinguētes inter locū et vas tanqͣꝫidē ſit vacuū ⁊ plenū ⁊ locus ẜm ſubiectū ſiue ſubſtātiāeſſe āt eoꝝ ẜm rōem definitiuā nō idem eſſetIncipere aūt oportet ꝯſideratōem accipiētesque dicūt affirmātes eſſe. et iterū q̄ dicūt affirmātes nō eē. et tertio cōes opiniones de ipſisIſta eſt ſcd̓a ꝑs huiꝰ capl̓i in quo ph̓s on̄dit. quo ordine de vacuo determinandū eſt. Et d̓t ꝙ oportet nos incipere ab illo qd̓ intēdūt alij ph̓i aſſignare per nomē vacui accipiēdo q̄cūqꝫ illi dicūt qͥ aſſerūt eſſe hͦ eſt qͥ ponūtvacuū eſſe. ſecundo qͥ aſſerūt nō eſſe vacuum. hoc eſt quinon ponunt vacuū eſſe. et tertio iterū colligētes communes opiniones que ſunt de vacuo et nobis et antiquis. F
6