LiberQuartus

ꝙ mobilia ad loca illa eſſent multaruꝫ naturarū ẜm oēmloci variatōem. Et ideo qꝛ hoc eſt impoſſibile in mobilibus eſſe. natura ordinauit locū īmobilem. Inde ſicut vl̓timū orbis eſt īmobile. ſie ⁊ locus deorſum eſt īmobilis.et ille locus eſt ſuperficies ꝯtinens apud mediū ⁊ ip̄m medium. et hoc eſt ꝯtentū ſub ꝯcauo aque ⁊ centrū ꝯcauitatis illius qd̓ vere eſt apud vltimū orbis lune eſt ſurſuꝫ qͥdem. ⁊ ip̄m vltimū totū in circuitu¶ Et ꝓpter hoc planuꝫ videtur eſſe quoddamet ſicut vas locꝰ ꝯtinēs Amplius ſimul cū re qͦdāmodo locus eſt. ſimul em̄ finis eſt ⁊ locꝰ.¶ Pric ph̓us probat definitōem loci eſſe bene aſſignatāꝓpter hoc ꝙ loco ẜm eam tria ꝯgruūt. quorū pͥmū eſt. ꝙ locijs eſt ꝯtinens īmobile. ⁊ ideo antiqui ponebāt duo loca. primo centrū mūdi qd̓ eſt ſimpl̓r immobile. ſecūdo ſuperficiem ꝯcauam lune verſus nos. que videt̉ omīa ꝯtinere. ⁊ ſic ſi alia duo ꝯbinent̉ ꝯtinent duas partes definitionis loci. Secūdū qd̓ dicit̉ de loco eſt. ꝙ locus eſt ſimulcum re locata. et ideo locus ē ꝯtinēs pͥmū ⁊ ꝓximū ꝯtento. Terciū. ꝙ locus eſt terminus aut ſuꝑficies. ⁊ ideo habet ſe ſicut vas. qꝛ valatū terminat̉ ad vas. Ex quibꝰ ptꝫꝙ locus eſt ſuꝑficies corporis ꝯtinētis īmobilis pͥmū¶ Cui qͥdem igitur corpori ineſt aliquid extracorpus ꝯtinens. Hoc ipſum in loco eſt. cui vero nō minime. Un̄ ⁊ ſi aqua fiat hmōi partesqͥdem mouent̉ ipſius. ꝯtinent̉ em̄ ſub inuicēOm̄is aūt eſt tanqͣꝫ qd̓ mouebit̉ ⁊ tanqͣꝫ non.ſicut em̄ tota ſimul locū nō mutat. Circulari/ter aūt mouebit̉. partiū em̄ hic locus ⁊ ſurſumquidem ⁊ deorſum vero circulo. aut quedamalia vero ſurſum ⁊ deorſum quecūqꝫ habentdenſitatem ⁊ raritatem.¶ Iſtud eſt ſextū capitulū huius tractatus in quo ph̓usoſtendit que ſunt in loco ⁊ que nō ſunt in loco. Et diuiditur iſtud capl̓m in duas partes. In quarū pͥma oſtendit ꝓpoſitum. In ſecūda oſtendit ꝙ dupliciter aliquid d̓reſſe in loco. ibi. Sicut aūt dictū eſt. dicens cuicūqꝫ corpoineſt hoc qd̓ hꝫ extra ſe circūdās ⁊ ꝯtines corpus hoc eſtin loco. ꝯmuniter loquendo de loco. cui em̄ nō ineſt habere extra ſe circūdans ⁊ ꝯtinens corpus illud nō eſt in loco. Un̄ ſi ponat̉ ꝙ celū ſit aqua ⁊ habeat ꝑtes mūdi ſubſe diſtinctas. ſicut celū habet ſub ſe ſpheras inferiores etelementa. tūc partes aque q̄ ſunt ꝑtes mūdi ꝯtente ſubſphera aque mouebūtur in loco. eo ꝙ ꝯtinent̉ ſub inuicemſicut ſphere orbiū ſub orbe pͥmo. ⁊ ſphera elementorū cōtinet̉ ſub ſphera lune. totū aūt qd̓ eſt aqua. qd̓ eſt ambiēstotū quodāmodo mouet̉. ⁊ quodāmodo nō mouet̉. Nōenim mouet̉ ita ꝙ totus locus tranſmutetur ſimul. quiaoporteret eſſe ꝙ totus mūdus ferret̉ de loco ad locū. circūlariter aūt mouet̉ ẜm quaſdā partes que ſunt orbes. quiamotus circularis eſt motꝰ illaꝝ partiū mūdi que ſunt orbes. mouebit̉ aūt ſurſum ⁊ deorſum rōne leuiū ⁊ grauiuꝫpartiū ſuaꝝ. Circulo aūt ergo ſic qͥdem mouent̉ qͥdā partes mūdi. alie aūt quecūqꝫ hn̄t denſitatē ⁊ raritatē ex frigido dēſante ⁊ calido rarefaciēte mouent̉ ſurſū ⁊ deorſuꝫSicut aūt dictuꝫ eſt. alia quidē ſunt in locoẜm potentiā. alia vero ẜm actū. Un̄ cū qͥdem

ꝯtinuū ſit qd̓ eſt ſil̓is partis ẜm potentiā in loco partes ſunt Cū aūt ſeparata qͥdem ſunt tangūt aūt ſe. ſicut collectio ẜm actū ſunt.¶ Hic ph̓us oſtendit̉ ꝙ dupl̓r aliqͥd d̓r eſſe in loco. qꝛ q̄dam ſunt in loco ẜᵐ potentia. q̄dam ſunt in loco ẜm actuExempli gratia. vt ſi ſit aliqd̓ ꝯtinuū qd̓ eſt ſil̓ium ꝑtiuꝫillud totum actu in loco eſt. partes ꝟo eius manentes cōtinue in ipſo ſunt in loco ẜm potentiā. ſed ſi diuidātur partes a toto ſunt in loco ẜm actū. Et iſtud eſt verū de totoet partibꝰ ſimilibꝰ plus qͣꝫ de diſſimilibꝰ. qꝛ diſſil̓es partesetiā qn̄ ſunt in toto quādā vident̉ habere diuiſionē. ⁊ ideomagis ſunt in loco qͣꝫ partes ſil̓es. Illud aūt totū d̓r eſſein loco ſibi equali. nō ꝙ locus habeat oēs dimēſiones coporis locati. qꝛ equalitas duplex eſt. Una qͥdem ẜm cōtinentiā. ſicut d̓r circulus equalis figure anguloſe in geometria Alia d̓r equalitas qn̄ duo equalia habent vnā mēſuraꝫ ꝯmunē q̄ menſurant̉. ⁊ hoc mō locus nō eſt equalis locato corꝑi. vtiqꝫ tn̄ pͥmo mō ſunt eqͣlia locꝰ ⁊ locatū¶ Et alia qͥdeꝫ ꝑ ſe ſunt vt om̄e corpus aut ẜmloci mutatōem aūt augmentū mobile alicui ꝑſe. Celū aūt ſicut dictū eſt nō eſt alicui totū neqꝫ in aliquo eſt. Si qͥdem nullū cōtinet ipſumcorpus. ẜm aūt qd̓ mouet̉ ſic. ſic et locus ē partibꝰ. Altera em̄ ab altera habita ꝑtiū eſt. Aliavero ẜm accn̄s et aīa ⁊ celū Partes em̄ in locoquodāmō oēs ſunt. In eo em̄ ꝙ circulariterſunt ꝯtinet alia aliā. Un̄ mouet̉ circularit̓ ſolum qd̓ ſurſum eſt. Om̄e aūt nō alicubi eſt. qd̓em̄ alicubi ip̄m aliqͥd eſt. ⁊ adhuc aliqͥd oꝑteteſſe extra hoc in quo qd̓ ꝯtinet. Extra aūt omne totū nihil eſt: ⁊ ꝓpter hoc om̄ia in celo ſuntCelū em̄ in quo om eſt. fortaſſis eſt. Eſt autēlocus nō celū ſed celi qͥddā vltimū ⁊ tangensmobilis corporis terminꝰ qͥeſcēs et ꝓpter hocqͥdem terra in aqua. hec vero in aere. hic autēin ethere. ether vero in celo. celū aūt non amplius in alio.¶ Hic ph̓us oſtendit ꝙ dupl̓r aliqua dicūtur eſſe in loco ẜm actū. Quedā ꝑ ſe ſunt in loco. vt que habent extraſe aliqd̓ circūſcribens. vt ſortes plato ⁊ alia hmōi indiuidua de predicamento ſubſtātie. que augmentatōem ⁊ diminutōem recipiūt. Celū aūt totuꝫ nō eſt in loco ꝑ ſe. necin loco quodaꝫ. eo ꝙ nullū corpꝰ ē ip̄m circūdans ꝯtinetip̄m ſub quo moueat̉. ſed partibꝰ ineſt alicubi eſſe ſicut inloco. ⁊ partes vocant̉ orbes celeſtes. eo ꝙ altera illarū partium habita ⁊ diſpoſita ſit ſub altera. Alia ꝟo ſunt in locoper accn̄s. illa ſcꝫ que nō habent aliqd̓ circūſcribens extrinſecū. ſed alterius gr̄a locari dicūtur. ſicut aīa ⁊ celū. ſꝫ differēter. Anima em̄ eſt in loco qꝛ ſubiectuꝫ eius eſt in loco.celum aūt ſupremū. qꝛ centruꝫ eius eſt in loco. partes em̄celi in loco quodāmō ſunt omnes. eo ꝙ circulariter ordinate vna ꝯtinet aliā. ⁊ id qd̓ eſt ſurſuꝫ circulariter mouettm̄ circa locū. om̄e aūt ſiue totū qd̓ omīa circūdat non eſtalicubi ꝑ ſe. qꝛ qd̓ alicubi eſt per ſeip̄m eſt quodāmodo inalio. ⁊ oportꝫ ꝙ aliud ab ipſo corpus ſit extra ip̄m in quo

2

Ej. i. lij.