Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

AreſtotelisPhylicorum.

eſt maior ſimilitudo. qꝛ in illa fit generatio ⁊ corruptio elementorū loco ⁊ materia manentibꝰ ī trāſmutatis. ⁊ ideolocus ⁊ materia idem eſſe videbātur. ſed hoc non eſt verum. quia materia neqꝫ diuerſa eſt a re cuius materia necꝯtinet id cuius eſt materia. locus aūt vtrūqꝫ iſtoꝝ hꝫ. Si igit̉ nihil horū trium locus eſt. neqꝫ ſpēsneqꝫ materia. neqꝫ ſpaciū aliqd̓. ſed ſemꝑ eſt alterū p̄ter id quod eſt rei diſtantis. neceſſe eſt locum eſſe reliquum quatuor termini cōtinentiscorporis. Dico autē corporis qd̓ mouetur ẜmloci mutationem Hic ph̓us ꝯcludit ſi nullū triū eſt locus. ſcꝫ neqꝫ forma. neqꝫ materia. neqꝫ ſpaciū aliquod ſeparatum alteripreter id quod eſt rei locate diſtantia. neceſſe eſt ꝙ locusſit reliquū ex quatuor ſupra nominatis. hoc eſt terminusſiue ſuperficies corporis ꝯtinentis. Dicitur autē. ꝯtentūin loco corpus quod mouetur ẜm loci mutatōem. in quatotum mobile tranſmutat locum. hec autē eſt loci mutatio recta que ſola ꝓprie loci mutatio vocatur. Uidet̉ aūt magnū aliquid difficile accipi locus. et ꝓpter hoc ꝙ apparet materia ⁊ formaet ꝓpter hoc quidē ꝙ in quieſcenti ⁊ cōtinentifit tranſmutatio eius qd̓ fertur. ꝯtingere em̄ videt̉ ſpaciuꝫ mediū aliqͥd aliud a motis magnitudinibꝰ. Proficit aūt aliquid et aeri apparēsincorporeus eſſe. Uidet̉ em̄ nō ſolum termiminus vaſis eſſe locus ſed ei quod eſt mediuꝫtanquā vacuum Iſta eſt ſecūda pars huius capituli. in qua ph̓us inueftigat differentiam loci. inueſtigato eius genere dicens. ꝙſoci differentia eſt immobilitas. Et hoc dupliciter ꝓbatph̓us. Primo autorit̓ate antiquorū dicentiuꝫ locum eſſeimmobilem. Et ideo dicit ph̓us ꝙ ex dictis manifeſtū eſtꝙ aliquid magnum ⁊ difficile ē accipere quid ſit locus ꝓpter dictas loci ſimilitudines ad tria que dicta ſunt Apparet em̄ materia ⁊ forma. ⁊ ideo heſiodiſte dixerūt ip̄meſſe materiam. quid ā dixerūt ipſum eſſe formaꝫ. Epicuriaūt dixerūt ipſum eſſe ſpacium intermediū extremorumloci. hoc eſt ſpacium dimenſionatum inter corpora eſſe locum. quia eſt immobile. Et quidā ꝓpter id ꝙ tranſmutatio eius qd̓ mouetur ẜm locū fit in vaſe quieſcenti ⁊ manenti. ꝓpter hoc videtur eis ꝯtingere ꝙ ſit ſpacium aliqd̓ſeparatum a loco ⁊ vaſe qd̓ aliud eſt a motis magnitudinibꝰ. in quo magnitudines eorum que mouent̉ recipiuntur ⁊ locantur. Unde habuiſſet error aliqd̓ remediuꝫ ſifuiſſent imaginati extrema vaſis corrumpi. Si em̄ ſpacium fuiſſet locus tunc oporteret ꝙ aqua in vaſe adhuc cōtincretur poſt corruptōem ſuperficiei vaſis. ⁊ hoc eſt falſum. vt patet ad ſenſum. ⁊ ideo hoc fuiſſet remediū erroris eorum. Aliud autē remediū. ſi imaginati fuiſſent motum colūne. hec em̄ qꝛ non eſt ꝯcaua ſicut vas. non ita videretur habere ſpaciū ſeparatum ſicut vas vacuū. Apudrudes em̄ epicuriorum opinio multū profecit ad āſſertionem vacui. ⁊ hoc qꝛ aer eis incorporeꝰ videbatur. ꝓpterhoc em̄ qꝛ cū vas erat aere plenū videbatur eis eſſe vacuum. ⁊ ideo nō ſolū terminos vaſis ſed ſpaciū intermediuꝫqd̓ aer accipiebat locū eſſe dicebant tanqͣꝫ vacuū

Eſt autē ſicut vas locus tranſmutabilis. ſiclocus vas īmobile. Unde cum qͥdem in eo ꝙmouetur moueat̉ ⁊ mutet̉ qd̓ intus vt in flumine nauis tanqͣꝫ vaſe magis vtitur qͣꝫ loco cōtinenti. vult aūt īmobilis locus eē Un̄ oīs fluuius magis locus eſt qꝛ īmobilis om̄is Hic ph̓us inueſtigat differentiā loci ẜm ſuaꝫ ꝓpriamopinionem. ⁊ vult ꝙ nō ſic eſt intelligenda īmobilitas loci quaſi ipſe ſit aliqd̓ ꝯtentum inter corpora locata. ſicutdicebant antiqui. ſed intelligendum eſt ꝙ locus ſit ſicutvas qd̓ eſt iuxta corpora locata ⁊ extra ea. Eſt tn̄ differētia inter vas ⁊ locuꝫ. qꝛ vas eſt locus tranſmutabilis. qꝛtranſmutat̉ cum vaſato. ſed locus qui eſt ſicut terminuseſt īmobilis. Et ideo eſt duplex locus. Unus eſt locus ꝑſe. et ille eſt terminus ſiue ſuperficiēs īmobilis. ⁊ talis eſtlocus corporū ſimpliciū. ſicut elementorū. Alius eſt locꝰqui eſt ſicut vas ⁊ ille eſt mobilis. et eſt locus per aliud. ⁊ideo cū in tali loco mouetur id quod eſt in eo ſiue locatuꝫ.ſic ut nauis mouetur in flumine. tunc magis mouet̉ in eoſicut in vaſe qͣꝫ ſicut in loco ꝯtinente. quia locus de ſe vulteſſe īmobilis. et ergo ſi flumen dicatur locus nauis ꝯuenientius totum flumen dicetur eſſe locus ⁊ terminus qͣꝫſuperficies fluminis. Totuꝫ em̄ flumen eſt īmobile ⁊ mōuetur ẜm partes. ⁊ ideo partes ſunt ſicut vas. ⁊ totum ſicut terminus mobilis Quare terminus ꝯtinentis īmobilis pͥmumhic eſt locus. Et ꝓpter hoc medium celi ⁊ vltimū ad nos circularis loci mutationis videtureſſe. Hoc quideꝫ ſurſum. illud vero deorſummaxime omnibꝰ ꝓprie. quia hoc qd̓ ſemꝑ manet: Circulo em̄ vltimū ſil̓iter ſe habēs manetquare qm̄ qd̓ leue quideꝫ ſurſum fertur naturaqd̓ vero graue deorſum. Quod quideꝫ em̄ admediū ꝯtinens terminus deorſum eſt ⁊ ipſummedium. Quod vero ad vltimum ſurſum eſtet ipſum vltimum. Hic ph̓s ex predictis ꝯcludit loci definitionē dicēs ꝙlocus eſt intrinſecus terminus ꝯtinentis primū immobilis. que ꝯmuniter ſic ponitur. locus eſt ſuperficies corporis ꝯtinentis immobilis primū. hoc eſt terminus ꝯtinentis ⁊ non ꝯtenti. Et ꝓpter hoc quia locus eſt immobilisvidetur omnibꝰ ꝙ intra circulatōem circuli orbis duo ſtꝭque p̄cipue loca ſunt ⁊ verā habent rōnem loci. ⁊ hec duoſunt mediū celi quod eſt centrū ⁊ vltimū in cōparationead ros. quod eſt ꝯcauū lune. hoc em̄ eſt vltimuꝫ orbis. etꝙ vnus iſlorū locorū eſt ſurſum ⁊ alter deorſum. Hec em̄ꝓprie ⁊ maxime debent habere ratōem loci. ⁊ iſta ſunt locaīmobilia. Id em̄ qd̓ eſt ſuperius ſemper manet vno modo. manet em̄ vltimū circuloꝝ orbis ſemꝑ vno modo. licet em̄ circūuoluat̉. tn̄ diſtantia ipſius que eſt ẜm remotionem a centro eodem mō manet ⁊ qͥeſcit quo ad hoc ꝙīmobilis eſt motu locali. et ideo qd̓ eſt leue fertur ſurſum.natura. quod eſt graue fertur natura deorſum. qꝛ cum natura ſit ad vnū ſi loca iſta eſſent mobilia et eſſent mō ſurſum modo deorſum. mō aliter ⁊ aliter. non poſſet eſſe vnanatura mobilis inclinans mobilia ad ipſa. ſed oporteret

Rij