QuartusLiber

ꝯtingens incidit corpꝰ eoꝝ q̄ tranſferūtur ⁊ q̄ꝑ ſe apta nata ſunt ꝯtingere¶ Hic ph̓us oſtendit ꝙ locus non eſt ſpaciū dimenſionatū. et primo qualiter hoc videbat̉ antiqͥs diuerſimodede eo loquētibꝰ. Quid ā em̄ eoꝝ dicebāt hoc ſpaciū ſemꝑeſſe plenū ſed ſeparatū a quolibet corpore qd̓ ſuſcipit̉ in ipſo. Et qͥdā dicebāt aliqn̄ eſſe vacuū. ita ꝙ nulluꝫ corpꝰ eſtin ipſo. Rōnes aūt eoꝝ quibꝰ ponebāt hmōi ſpaciū patebunt in tractatu de vacuo. ſed in ꝓpoſito ſufficit dicere ꝙſpaciū illud ponebāt ꝙ in ip̄o ẜᵐ oēm dimēſionē corpꝰ locatū reciperet̉. ⁊ dicebat ip̄m eſſe ſeparatū a quolibet corGpore. ita ꝙ longitudo locati recipit̉ inter longitudinē illiꝰſpacij. ⁊ latitudo in latitudinem. ⁊ ꝓfundū in ꝓfundo. ⁊ias dimenſiones feparatas in ſpacio eſſe dicebātat ideolongitudo ipſius eſt ipſa longitudo. ⁊ latitudo ipſa latitudo ⁊ ꝓfundū in ꝓfundo. Et iſtas dimēſiones ſeparatasin ſpacio eſſe dicebāt. ⁊ ideo longitudo ipſius eſt ipſa longitudo. ⁊ latitudo ipſa latitudo. ⁊ ꝓfundū dicat̉ ꝓfunditas ẜm ſe quia non ſunt in aliquo corpore iſte dimenſiones quod per eas longum latum ⁊ profundum eſſe dicatur. Et ex eo ꝙ videbant multotiens manente continente loco ⁊ ſpacio contentum diuiſum ⁊ diuerſum ab ipſoet in ip̄m mutari. ſicut aqua in vaſe mutat̉. ideo putabātꝙ aliqd̓ ſpaciū mediū eſſet inter extrema vaſis ⁊ loci p̄terſpaciū corꝑis. cuius diſtātia qͣꝫtitatis implet locū in quoẜm longitudinem ⁊ ꝓfunditateꝫ corporis dimenſionesrecipiūtur. et ex quo mutant̉ qn̄ mutant̉ q̄ mouent̉ ẜm locum. hoc aūt nō eſt verū. ſed potius inter terminos loci ꝑmediū incidit corpꝰ vndiqꝫ ꝯtingens terminos loci ⁊ corpus locatū incidens in locū eſt de numero eoꝝ que ꝑ ſe ſiapta nata ꝯtingere. ⁊ ideo inter terminos locinon eſt diſtantia niſi illa que eſt locati corporis¶ Si aūt aliqd̓ eſſet ſpaciū aptū natum ⁊ manens in eodem loco Infiniti vtiqꝫ idē eſſent loci. trāſmutante em̄ aere ⁊ aqua idem faciēt omnes ꝑtes in toto qd̓ quidē om̄is aqua in vaſe.Simul aūt erit ⁊ locus trāſmutās. quare eritloci alius locus. ⁊ multi loci erūt ſimul. Noneſt aūt alius locus partis in quo mouet̉. cumtotū vas tranſmutat̉. ſed ideꝫ in quo em̄ eſt cōmutat̉ aer ⁊ aqua aut ꝑtes aque ſed nō in quofiunt loco qui ꝑs eſt loci qui eſt locꝰ totiꝰ celi¶ Hic ph̓us oſtendit ꝙ ſi eſſet aliqd̓ ſpaciuꝫ ſeparatumet diuerſum a locato. ⁊ manēs in ſeipſo cum locati ſpaciointer terminos loci. tunc oporteret ꝙ infiniti eſſent loci. hͦaūt falſum eſt. igitur ⁊c̄. Maiorē probat ph̓us tribꝰ rōnibꝰ. Quarū pͥma eſt. quia cū ſpacium ſit ſeparatū nonſit alicuius corporis. ita ſe habet ad totum ſicut ad ꝑtes.ſed locus totius eſt per ſe. ergo locus erit per ſe partiumtotius locati. qꝛ ſi per accn̄s eſſet partiū hoc non poſſet eēniſi quia ipſum eſſet terminus aut dimenſio alicuius totius. qd̓ falſum eſt. cum ſit ſeparatuꝫ. igit̉ ſicut locus totieſt ꝑ ſe locati. ita eſt per ſe medietatum eius ⁊ partiū medietatū. ⁊ ſic in infinitū. ergo in vno loco ſunt infinita loca. et per ꝯſequēs aliquid eſt in actu infinitū. qd̓ eſt ꝯtrap̄dicta in tercio Exemplū aūt hmōi eſt. in aere ⁊ in aquacatis. qꝛ ſicut quādam diſtantiā habent totus aer ⁊ toaqua in ſpacio ſeparato per ſe. ita eandem per ſimilem

modū diſtātie in partibꝰ ſpacij illius habebūt partes omnes in toto. quia reſpiciūtur a partibꝰ ſpacij per ſe. ſicut ⁊totum. ⁊ mouētur a partibꝰ ſpacij per ſe. ſicut et totum intoto ſpacio ſiue toto vaſe. qꝛ etiaꝫ ẜm veritatem nō ſuntpartes ſpacij. ſed ſeparata ſpacia infinita. ¶ Secūda rōeſt. quia dicat̉ totum ſpacium ita eſſe locus totius ꝙ partes nō ſunt partiū niſi per accidens adhuc erunt infinualoca per accidens in vno. quia ſi vas moueatur in aliū locum. cōſtat ꝙ tunc mouetur ſpacium primū in ipſo quorecipit in ſe aquam primā. et iterum recipit in ſe ſpaciuꝫ ſecundi loci ⁊ partiuꝫ ipſius. igitur iam ſunt ibi duo ſpaciaet totius ⁊ partium in quo ſubijcerentur partes locatiſicut in pͥmo ſpacio. et ſi mouebitur ad tercium locū iteruꝫerunt ibi ſpacia tercij loci. ⁊ ſic in infinitum mutando locum et colligendo ſpacia in quibꝰ locantur totū ⁊ partes¶ Tercia rō eſt. qꝛ ſpaciū eſt in ſpacio. ⁊ ſi p̄dicto mō mutetur vas ⁊ locus ſecūdum ſpacium erit in primo. ⁊ tercium ⁊ quartum in ſecūdo ⁊ primo. ⁊ ſic in infinitum. ſedcum hoc ſit impoſſibile. falſum eſt locū eſſe ſpaciū ſeparatum inter extrema loca. Simul aūt cuꝫ predictis impoſſibilibꝰ om̄is locus mutat̉ in locū. ſpaciū em̄ tranſferturin ſpaciuꝫ. ⁊ ſic erit loci locus. ⁊ multi loci in vno loco. qd̓eſt incōueniens Oportꝫ ergo ꝙ dicat̉ ẜm veritatem ꝙ locus nō eſt ſpaciū ſeparatum. ⁊ ꝙ nō ſit alius locus totiꝰet partis. ſed idem eſt locus totiꝰ ꝑ ſe. ⁊ ꝑtis per aliud. qꝛin quo mouet̉ totū ꝑ ſe mouet̉ ꝑs cū ſuo toto. ⁊ hoc etiā ēcum totū vas tranſmutat̉ ⁊ in ipſo locatū mouetur ⁊ partes eius. qꝛ aer ⁊ aqua mutant̉ motu eius in quo ſunt. etpartes eorū ſimiliter. Nō em̄ retento loco priori veniuntaut fluūt in alio loco que ſunt pars loci qui ſit ſpaciuꝫ vellocus totius ſpacij quod eſt inter circūferentiaꝫ celi. ſicutdixerūt illi qͥ dixerūt locū eſſe ſpacium.¶ Et materiā aūt videtur vtiqꝫ eſſe locus. ſi inquieſcenti aliquis ꝯſideret ⁊ non in ſeparato.ſed ꝯtinuo. Sicut em̄ ſi alteret̉ hoc quidē vtiqꝫ nūc eſt albū. nūc auteꝫ nigrū. ⁊ nūc qͥdē durum. olim autē molle. Un̄ dicimus aliquid eēmateriaꝫ ſic ⁊ locus ꝑ talem quādam videt̉ eēphantaſiā. Uerūtamen illud qͥdem qm̄ quodnūc eſt aqua pͥus erat aer. Locus autē qꝛ vbinūc eſt aqua ibi erat aer. Sed materia qͥdeꝫ ſicut dictū eſt in pͥoribꝰ neqꝫ diuiſa eſt a re neqꝫꝯtinet. locus aut vtraqꝫ.¶ Hic ph̓us oſtendit ꝙ locus non eſt materia dicēs. ꝙmateria dicentes eſſe locū moti fuerūt ex hoc. ꝙ ſi locus c.ꝯſideraretur in quieſcente aliquo vale in quo manēte fieret tranſmutatio eoꝝ que ſunt in ipſo. ⁊ ꝙ poneretur vasillud nō eſſe ſeparatū. ſi ꝯtinuū ei qd̓ eſt in ipſo. Sicut em̄ gqn̄ alterat̉ aliquid. hoc em̄ ncceſt albū. olim aūt erat nigꝝet nūc qͥdem durū. aliquādo aūt molle fuit. ꝓpter qd̓ hocdicimus aliquid eſſe materiā que manet vna numero intali ſucceſſione formarū. ⁊ ſic locus videt̉ eſſe ꝑ ſil̓itudinēhuiꝰ ⁊ phantaſiā ⁊ apparentiā. Sed iſtud eſt minus veꝝqꝛ in eodem vaſe ſi ponat̉ pͥmo fuiſſe aqua ⁊ vas manetīmobile donec ex eo aſpirat aqua ⁊ generetur inde aquatunc non videtur differentia inter locū ⁊ materiam niſi qͥad materiā. qꝛ qd̓ erat aqua modo eſt aer. quo ad locumaūt. qꝛ vbi nūc eſt aer fuit aqua. ⁊ tūc in loco elemētorumc

3. 4

Ca