LiberTercius

Tertium dubium eſtAn ſi ponat̉ aliqd̓ corpus infinitū ꝯuerteret alia in ſuinaturā Et videt̉ pͥmo ꝙ nō. qm̄ ad actōem reqͥritur debita ꝓportio agentis ad patiens infiniti aūt ad finitumnulla eſt ꝓportio. igitur ¶ Scd̓o ponat̉ ꝙ illud corpꝰinfinitū ſit valde ꝑue virtutis. igitur apparet ꝙ nō pōtcorrūpere corꝑa q̄ ſunt magne virtutis vt ſi ſit terra infinita q̄ eſt ꝑue virtutis nō p̄t talis terra corrumpere finitum igne Solutio ꝙ ſic et hoc duabꝰ de cauſis. quarum pͥma eſt. ꝓpter infinitū exceſſum vnius qualitatꝭactiue ad aliā. vt ſi ignis eſſet infinitus haberet infinitaꝫvirtutē alteratiuā. et per ꝯn̄s tali virtute alteratiua oīaſibi ꝯtraria in ſuā naturā ꝯuerteret et hoc loquendo deſubſtantijs corꝑalibus nō aūt ſpiritualibꝰ cū nō ſint eiuidem ordinis. Scd̓a eſt ꝓpter infinitā extenſionē quātitatis. talis em̄ nihil extra ſe ꝑmittit. Et d̓r notanter ſiponatur infinitū corpus. qꝛ pͥmus motor eſt infinite actiuitatis et virtutis agens in finitū nō ꝯuertendo oīa inſui naturā. cū nō ſit agens naturale. ſed ꝑ intellectū ⁊ voluntatē. et iō nō oportet ꝙ ip̄e agat ẜm vltimū ſui poſſeinquantū infinitus eſt. ſed ẜm deliberatōem ſue virtut.ꝑ intellectū et voluntatē. Et ad obiecta in oppoſituꝫdd̓m eſt ad primū. ꝙ eſt duplex actio. ſcꝫ ſaluatiua ⁊ corruptiua. ꝑ hoc dd̓m eſt ꝙ ad actōem ſaluatiuā reqͥriturꝓportio agentis ad patiens. nō aūt ad actōem corruptiuam. iā infinitum ſi eſſet ageret actōe corruptiua. et illapoſſet eſſe a ꝓportōne maioris inequalitatis. Et ſuppoſito ꝑ impoſſibile ꝙ ſit ignis infinitus ⁊ aqua finita tūcactio illius agentis infiniti in finitū nō eſt actio phyſicaq̄ hꝫ ſibi motū tꝑalē ꝯiunctū. ſꝫ fieret inſtantanea ⁊ ſubita vt d̓t ph̓s octauo huius. ꝙ agens infinite virtutismouet mobile in nō tꝑe. Ad ſcd̓m dd̓m eſt. ꝙ qͣꝫuiscōꝑando corꝑa ad inuicem ẜm eandē quātitatē vnū corpus habeat magnā virtutē in ordine ad aliud. infinitūtn̄ corpus quantūcunqꝫ ꝑue virtutis ſic excedit quācunqꝫ corꝑis finiti virtutē. qꝛ q̄libet ꝑs corꝑis infiniti hꝫ inſe aliquā virtutē. igit̉ totū corpus infinitū hꝫ infinitamvirtutē in ſe. manifeſtū em̄ eſt nullū corpus finitū habere infinitā virtutē. et ꝑ ꝯn̄s corpus infinitū excedit improportionabiliter in virtute corpus finitum.uartum dubium eſt.An infinitū fulciat ſeip̄m Et videt̉ ꝙ ſic. qꝛ totū vniuerſum. et ſil̓r infinitū nō hꝫ locū extra ſe. igitur debet fulcire ſeip̄m. Solutio ꝙ nō. qꝛ corpus natural̓r d̓r eſſefulcitū. qꝛ corpus naturale ꝑ forma grauitatis vl̓ leuitatis natural̓r fulcitū ē. ⁊ ſuis locis naturalibꝰ determinatum. ¶ Et ad obiectū in oppoſitū dd̓m eſt. ꝙ lꝫ totūvniuerſum nō habeat locū extra ſeip̄m. determinatū teſt ad naturalē ſitū ẜm ſuas ꝑtes. et ſic̄ etiā dd̓m ē de infinito. qꝛ nō obſtante ꝙ corpus aliqd̓ eſſet infinituꝫ nōhabens locū extra. nō dicetur tn̄ ſeip̄m fulcire ꝓ maioritn̄ intelligentia habenda notandū eſt. ꝙ om̄is forma inmateria habente pͥuatōnem annexā tanqͣꝫ terminus intrinſecus mobiliter ꝯtinet ſuā materiā. ita ꝙ egeat proꝯſeruatōe ſua in materia termino extrinſeco. ſcꝫ loco inquo totū fulciat̉ in eſſendi ꝑmanentia. ⁊ in quo materiaꝯtinetur ſub forma ſua. et iō qd̓ eſt intranſmutabile etincorruptibile nō eget loco ſue indigentie. quare videndum eſt. ſi ponat̉ infinitum. an ſit ex ea ꝑte incorruptibi

le. qꝛ illo poſito claꝝ eſt. ꝙ infinitū debeat ſeip̄m fulcire.id eſt nō egebit ſue ꝯſeruatōnis loco. et iō dd̓m eſt. ꝙ ſiponatur aliquod infinitum incorruptibile ip̄m p̄t ſeppſum fulcire. ſi vero corruptibile et tranſmutabile ponanō p̄t ſeip̄m fulcire ꝓpter ſui infinitatemQuintum dubium eſt.An om̄e corpus ſenſibile ſiue naturale ſit graue vel leuEt videt̉ ꝙ nō. qꝛ celū eſt corpus naturale. et tn̄ nec eſtgraue nec leue vt patebit pͥmo celi et quarto ibi d̓t ph̓sꝙ ſolum elementa ſunt grauia et leuia. celum vero nō ēaliquot quatuor elementoꝝ. igitur nec graue nec leue ēSol̓o ph̓i in textu ꝙ ſic. Ad obiectū in oppoſitūdd̓m eſt ẜm dn̄m albertū. ꝙ ph̓us in ꝓpoſito ꝑ corpusſenſibile intelligit corpus tangibile vt latius patuit ſupͣcirca declaratōem textus. Aut dd̓m eſt ẜm aliquos ꝙph̓us in ꝓpoſito nō loqͥtur aſſertiue hoc eſt ẜm ꝓpriamopinione ſed narratiue hoc eſt ẜm opinionē antiquoruꝫponētiū celū eſſe de natura quatuor elemētoꝝ. et ſic iſtaratio p̄dicta tenet ac ſi celum eſſet igneum ſicut ip̄i volebant. quia ferreretur ſurſum.Sextum dubium eſtAn in magnitudine reperiatur infinitū ẜm diuiſionē etnō ẜm appoſitōem. Et videt̉ pͥmo ꝙ nō. qꝛ in illo qd̓ ēdeterminatū ad vnū nō eſt ꝓceſſus in infinitū ẜm diuiſionem. oīs āt magnitudo eſt ad maximū ⁊ ad minimūdeterminata vt patuit pͥmo phyſicoꝝ. igit̉. Scd̓o ibi ēinfinitū ẜm appoſitōem. qꝛ omē illud qd̓ ꝑ diuiſionē p̄tauferri ab aliqua magnitudine p̄t addi alteri ꝑ appoſitionem ẜm diuiſionē aūt in infinitum ꝓceditur. igitur inappoſitōe ad alteꝝ p̄t ꝓcedi in infinitū. Sol̓o ꝙ ſic.qꝛ natura ꝯtinui eſt. ꝙ cōponatur ex diuiſibilibꝰ q̄ nūqͣꝫp̄t ꝑ diuiſionē ꝯtinui auferri. igit̉ ī magnitudine ꝓcedit̉in infinitum per diuiſionē. Et nō per appoſitōnem. qm̄quantū aliquid eſt in potentia ẜm extenſionē magnitudinis tantū poteſt eſſe in actu. qꝛ extēſio magnitudinisꝯſeqͥtur formā que eſt actus et terminus eius. ideo ſi ſialiqua magnitudo infinita in potentia quādoqꝫ erit inactu. ergo ſi eſſet in potentia materie alicuius corporisquod creſceret in infinitū. ſeq̄retur ꝙ eſſet corpus ſenſibile actu infinitū et ꝙ eſſet aliquod corpus maius celo¶ Ad obiecta in oppoſitū. Ad pͥmuꝫ dd̓m eſt. ꝙ entia naturalia dupl̓r p̄nt ꝯſiderari. vno mō in rōne ꝯtinuiet ſic nō ſunt determinata ad minimū. Alio mō ꝯſiderantur ẜm ꝙ in quolibet eoꝝ reꝑitur vna forma determinate virtutis que acqͥrit in materia determinatā quātitatē et hoc mō ſunt determinata ad maximū et ad minimum. Et eſt notandū. ꝙ corpꝰ phyſicū. ſcꝫ minimacaro aut minimū os nō diuidit̉ ſub forma ſua ſubſtantiali in infinitū. ita ꝙ ratio diuiſionis ſit a tali forma phyſica. qꝛ phyſicus nō ſolū ꝯſiderat formā ſubſtantialemphyſicā. ſi menſurā quātitatꝭ ꝯſiderat ꝓut eſt terminꝰcorporis phyſici. ⁊ qꝛ materia phyſica relata ad illā mēſuram hꝫ diuidi in infinitū ẜm poteſtateꝫ diuiſi corꝑiet nō ẜm ymaginatōem tm̄. igit̉ etiā determinatio de infinito ſpectat ad phyſicū. Ad ſcd̓m dd̓m eſt. ꝙ lꝫ illd̓qd̓ accipit̉ ꝑ diuiſionē ab vna magnitudine poſſꝫ alteriaddi. ꝓpter hoc tamē nō poteſt fieri appoſitio in infinitūeo ꝙ illud qd̓ poteſt accipi ab alia magnitudine eſt finitum in extenſionis quātitate. et ideo ſi totū addat̉ non