Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Phyſicorum.Areltotelis

erit appoſitio in infinitū qͣꝫuis ī numeroꝝ appoſitōe p̄t ininfinitum procedi.Septimuꝫ dubiū eſtAn numerus p̄t diuidi in infinitū. ſicut ꝯtinuū. Et videt̉ ſic. qꝛ ſicut numerus reſoluit̉ ad vnitatē. ita etiātinuū ad pūctum qd̓ eſt indiuiſibile ſicut vnū Confirmatur. qꝛ numerus p̄t diuidi in ſemꝑ diuiſibilia. igit̉ numetus p̄t diuidi in infinitū ſicut ꝯtinuū. An̄s ꝓbat̉. qꝛ partes numeri ex quibꝰ ipſe ꝯſtituit̉ ſunt diuiſibiles. cuꝫ ſintꝑtes in quas ꝯtinuū diuidit̉. ille aūt ſemꝑ ſunt diuiſibiles Solutio. qꝛ in eadem eſt reſolutio ex quibꝰeſt ꝯpoſitio. ꝯpoſitio aūt diſcreti ex indiuiſibilibꝰ eſttinui. igit̉. Ad obiectū in oppoſitū dd̓m eſt. licꝫ pūctusindiuiſibilis ſit bene pͥncipiuꝫ ꝯtinui formale. tn̄ eſt eiꝰpͥncipiū materiale ad qd̓ ſtat reſolutio que eſt diuiſioneꝫque eſt in partes materiales. vnitas em̄ nedū eſt pͥncipiuꝫnumeri. ſed etiam eius pars ex quo integrat̉ numerus. etſic repugnat ꝯtinuo ex indiuiſibilibꝰ ꝯponi. non aūt diſcreto. qꝛ in diſcreto quelibet pars manet ab altera ſeparata. In ꝯtinuo em̄ neceſſe eſt vnam partem ẜm vltimuꝫeius alteri ꝯiūgi. partes em̄ ꝯtinui non ſunt ab inuiceꝫ ſeparate. ſicut in numero. igit̉ ⁊c̄. Ad ꝯfirmationē dicēdum eſt. licet partes numeri materialiter accepte beneſint diuiſibiles. non tn̄ formaliter inqͣꝫtum cōſtituūt nūeꝝOctauū dubium eſtAn infinitum reducat̉ ad genus cauſe materialis. Solutio ſic. ſi reduci debeat ad aliquā cauſam. quoniā infinitum eſt paſſio materie exiſtentis ſub quātitate. cuiusprium ſubiectuꝫ eſt ꝯtinuū ſiue corpus ſenſibile. ꝓprie tamen infinitū non habet rōneꝫ materie. qꝛ oīs cauſa aliqͥdfacit ad eſſe rei. infinitū aūt nihil facit ad eſſe rei. ſit pͥuatio q̄dā formaliter importās negatōem. ideo hꝫnem cauſe. Et eſt not andū ẜm dn̄m Albertū. ad intelligentiā iſtius qualiter infinituꝫ eſt in genere cauſe debent p̄memorari ea in pͥmo huius determinata ſunt. ſcꝫqualiter materia abſtracta a quātitate indiuiſibilis eſt ẜⁿactū. et diuiſibilis eſt ẜᵐ potentiā. efficit̉ actu diuiſibilisqn̄ efficitur quāta ẜm actum. Qꝭ aūt potentia ſit diuiſibilis in ſeipſa ſicut potentia hꝫ partē extra partē. ſic oſtenditur. qꝛ diuidat̉ linea phyſica ſcꝫ lignea aut ferrea in duomedia. ſupponat̉ ꝓpoſitio ꝓbabit̉ in fine quarti. ſcilꝫvbi non eſt drn̄a diſtinguēs ꝓpria ibi remanet vnitas ſe. licꝫ accn̄s fiat diuiſio. Exempli gratia. hiſochelesvel hiſopleurus licet ſint duo trianguli tn̄ ſunt vna figura ſe. qꝛ licet differant drn̄a trianguli. non tn̄ differūt differentia figure. qꝛ vtraqꝫ eſt figura triangula. Ita em̄ quadratū quadrangulum ſunt vna figura quadrilateraduo. ſic eſt in oībꝰ id qd̓ eſt ꝯuenientie in eis p̄teſſe diuiſionis differentie. Sic igit̉ ad ꝓpoſitum ſilinea. a. c. in duo diuidat̉. ſcꝫ in. b. a. in. b. c. partes eiꝰdifferūt differētia qͣꝫtitatis. ſit vtraqꝫ qͣꝫta. Sicut autēnon differūt niſi qꝛ pars quāta que eſt in vna parte linee. eſt in alia. qͣꝫtitas eſt alia alia ẜm eſſe ẜm rationem. Cuius eſt. qꝛ in alijs in alijs partibꝰ materieeſt. igit̉ diuiſibilitas ẜm potentiā ꝓpria eſt materie. actꝰdiuiſibilitatis eſt qͣꝫtitas. qꝛ ipſa facit materiā habere partem extra partē. igit̉ pars extra partē ſit qͣꝫta. oꝑtet tam diu duret diuiſioqꝫ diu durat acceptio partis extra partē. illa aūt durat in infinitū. cuꝫ diuiſio nullo modo

tollat formā ꝯtinuitatis a partibꝰ materie. igit̉ in infinitūdurat diuiſio. cauſat̉ a materia potentialiter diuiſibiliAdnum dubium eſtCuius paſſio eſt infinitum ꝓprie. Sol̓o eſt paſſiomaterie tanqͣꝫ ſubiecti ꝓximi ſed qͣꝫti. qꝛ materia quāta eſtꝓximū eius ſubiectū. em̄ oīs materia qͣꝫta eſt diuiſibilis a ſua naturali forma. qꝛ diuiſio ſeparat aūt eſt via ſeꝑarationis materie a forma. materia em̄ corpoꝝ celeſtiū nullo ſeparat̉ a ſua forma. ideo materia qͣꝫta in illis noneſt diuiſibilis ẜm naturā. Et ſi mathematici dicāt diuiſibilē. hoc ſolū eſt ẜm modū imaginatōis nature.etiā qꝛ ad diuiſionē imaginariā ſufficit qͣꝫtitas in materiaintelligibili. ſic vtūtur mathematici diuiſionē in infinitūaliter qͣꝫ naturales. qꝛ materia ẜm actū diuiſibilis. eſt materia ſenſibiliū corpoꝝ determinata qualitatibꝰ actiuispaſſiuis. ideo ꝓprie loquendo ſubiectū diuiſionis in infinitū accipit̉ ẜᵐ poteſtatē rei diuiſe. ẜm imaginatōeꝫdiuidētꝭ. ſic ē corpꝰ ſenſibile qͣꝫtū. cui ꝯuenit dīſio actual̓Secimum dubium el.An om̄e ꝑfectū ſit finitū. Et videt̉ non. qꝛ deꝰ eſtfectus. tn̄ ipſe eſt infinitus. igit̉ om̄e ꝑfectū eſt finitum.Solutio eſt duplex ꝑfectū. quoddā eſt ꝑfectum participationē. illud ſcꝫ qd̓ eſt ꝑfecte factū. ſic om̄e ꝑfectū eſt finitū. Aliud eſt ꝑfectū eſſentiā. ſic deus eſt ꝑfectꝰ. Etqd̓ eſt ꝑfectū p̄t eſſe infinitū infinitate materiali. tn̄ bn̄infinitū infinitate formali. vt pꝫ de ſubſtātijs ſeparatis etde deo. qͣꝫto em̄ aliqͥd eſt infinitius infinitate formali. tanto ip̄m eſt ꝑfectius. qͣꝫto finitiꝰ tanto imꝑfectius. Ecōtra aūt eſt de infinitate materiali.Andecimū dubtum eltAn ſit reſpuendū intelligentie hoc eſt intellectus humani iudiciū. Et videt̉. qm̄ intellectꝰ de ſe eſt in potentia potes ſurgere in actū intelligēdi niſi formaseſſendi. ideo iudiciū eius eſſe rei repn̄tat. vt patuit ph̓mpͥmo periermenias dicentē. paſſiones aīe eſſe notas reruꝫſicut voces ſunt note paſſionū Sol̓o. dicēte ph̓ointelligētie aūt credere incōueniens eſt Et ad obiectūin oppoſitū dd̓m eſt. duplex eſt iudiciū intellectꝰ. qͦddāeſt ex libertate intellectꝰ ꝓcedēs. inqͣꝫtū intellectꝰ eſt potētia poſſibilis ad oppoſita ꝯtrarie aut cōtradictorie. indifferens ab alijs intellectualibꝰ potētijs. qꝛ ip̄e potētie intellectiue pn̄t intelligere hoc eſſe tanqͣꝫ verū. illudtanqͣꝫ falſum. Sil̓r volūtas p̄t velle velle. Aliud eſtiudiciū intellectus ẜm ſeqͥtur rei intelligibilis ꝯditōeꝫſiue ꝓprietatē. Per hoc dicendū eſt ad argumētū pͥmūiudiciū intellectꝰ reſpuendū eſt. non ſecūdū. hoc qn̄ inſenſibilis iudicij āminiſtratōe ꝯtingit error. ex defectu alicuiꝰ potentie āminiſtrātis p̄t erroneū eſſe iudiciū intellectus. Et eſt notādū. potentie irrōnales duobꝰmodis ꝯſiderari pn̄t. Uno ẜm ſe. inqͣꝫtū potētijsnalibꝰ ꝯdiſtinguūtur. illo potentie irrōnales pn̄tad oppoſita ſaltē ꝯtradictorie. qꝛ ſunt materiales carētesex eo libertate. ſint ſeruituti materialis organi obligatiAlio ꝯſiderant̉ ẜm ſtant ſub ꝑticipatōe potētiarūrōnabiliū. ſic pn̄t aliqͦ inoppoſita. qꝛ ex ꝯtactu rōispotētie ille irrōales efficiūt̉ qͦdāmō rōales ꝑticipatiōeꝫet exaltātur a ſeruitute ad libertatis ꝯditōem

rQ 13