Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Phyſicorum.Nreſtotelis

inuiſibilis ꝑ accn̄s. ſꝫ nō eſt elemētū locutiōis niſi ꝑ hocꝙ eſt ꝑ ſe audibilis. voci em̄ accidit inuiſibilē eſſe. igiturſubſtantia infinita nō eſt elemētū entiū. ꝑ hoc ꝙ ē ꝑ accidens infinita. ſꝫ ꝑ hoc ꝙ eſt ſubſtātia ꝑ ſe exiſtens. Amplius quo ꝯtingit aliquid eſſe ip̄m infinituꝫ. ſi quidē nō ẜm nūerū et magnitudinē quoꝝeſt ꝑ ſe paſſio q̄dā infinitū. Adhuc em̄ minusneceſſe qͣꝫ nūerū et magnitudinem Hic ph̓s ponit ſcd̓am rōem. illud qd̓ accidit alij noneſt ꝑ ſeip̄m ſubſiſtens. infinitū aūt accidit alij. qꝛ acciditnūero ⁊ magnitudini. ſꝫ nūerus ⁊ magnitudo acciduntſubſtantie. igit̉ ſi accidit alij nō pōt ip̄m poni ſeꝑatū Tertia rō. ſi ſubiectū alicuius accidit alij. et nō ſeꝑat̉ ꝑ ſeip̄mexn̄s. igit̉ multo minus paſſio illius ſubiecti erit ſeꝑataſꝫ ſubietū infiniti qd̓ eſt nūerus vl̓ magnitudo nequaqͣꝫhꝫ eſſe ſeꝑatū. gͦ multo minus infinitū pōt eſſe ſeꝑatumet ꝑ ꝯn̄s nō poteſt eſſe principiū. qꝛ paſſio nō poteſt eſſeentitatis maioris qͣꝫ ſubiectu ſuum Manifeſtū aūt eſt ꝙ nō ꝯtingit infinitū eſſeſicut actu id eſt ens ⁊ ſicut ſubſtātiā et pͥncipiūErit eī qd̓libet ip̄ius acceptū infinitū ſi ꝑtibileInfinito eī eſſe et infinitū idē eſt et nō de ſubiecto Quare aut indiuiſibile eſt aut in infinita diuiſibile. Multa em̄ infinita eē idē īpoſſibile ēAtuero ſicut aeris aer ꝑs eſt. ſic et īfiniti infinitum Si qͥdē ſubſtātia eſt et pͥncipiū. Infinitonāqꝫ eē et finitū idē eſſet īꝑtibile. igit̉ ⁊ indiuiſibile eſt. ſꝫ īpoſſibile eſt eē actu infinitū. Quātitatē em̄ aliquā ncc̄e eſt eſſe. ẜm accn̄s ergo infinitū eſt. ſꝫ ſi ſic dictū eſt ꝙ nō ꝯtingit ip̄m dicere pͥncipiū. ſꝫ illud cui accidit vt aerē aut par.Quare incōueienter vtiqꝫ enūciant dicentesſicut pictagorici dicūt Sil̓ em̄ ſubſtātiā faciūtinfinitū ⁊ ꝑtiunt̉. Sꝫ fortaſſis hec qͥdē eſt vl̓isq̄ſtio magis. Si ꝯtingit in mathematicis infinitū eē. et ī ītelligibilibꝰ ⁊ in nullā hn̄tibꝰ magnitudinem. Nos aūt intēdentibꝰ de ſenſibilibus de qͥbꝰ facimꝰ ſcīam: vtrū in ipſis eſt autnō eſt corpus infinitū in augmentumHic oſtendit ph̓s ꝙ manifeſtū eſt. ꝙ nō ꝯtingit infinitū eſſe ſicut rē exn̄tem in actu. ⁊ ſicut ſubſtātiā denudatam ab accn̄tibꝰ. et ſicut pͥncipiū. et qͣꝫuis hoc ꝓbatū ſit.tn̄ adhuc amplius oſtendi p̄t. qꝛ ſi ſit ſub̓a ſimplex q̄ eſtpͥncipiū. tūc oꝫ ꝙ ſit homogeniū vel hetrogeniū. neutꝝilloꝝ eſt dd̓m. Nō hetrogeniū. qꝛ hoc pͥncipiatur ab homogenio. igit̉ cū definiat̉ infinitū eadē erit definitio eiusqd̓ eſt infinitū ſicut ſubiectū infinitatꝭ infiniti ẜm ꝙ infinituꝫ ē Nō hōgeniū qꝛ in hōgenijs nō ẜm diuerſitateꝫeſt rō formalis totius et ꝑtis ſicut in linea ⁊ in aqua queſunt hōgenia oīno. qꝛ nō ſunt mixta. In carne aūt ⁊ homine qͦꝝ vnū mixtū eſt ex ꝯtrarijs. ⁊ alteꝝ ex diſſimilibꝰpoſitū. alia eſt rō formalis ẜm ſe totius ⁊ alia ꝑtis. qͥaforme ille multā variatōem accipiūt in partibꝰ. ⁊ ideo nōeſt idē caro ẜm formā. et carnis eſſe. Si gͦ infinitū formale reꝝ et ſubſtantiale pͥncipiū eſt ẜm ꝙ eſt infinituꝫ. tuncvna erit rō infiniti formalis ẜm ſe. ⁊ ẜm eſſe cuiuſqꝫ ꝑtis

accepti. igit̉ ſicut totū eſt infinitū ita q̄libet ꝑs eſt infinita. qꝛ ẜm hoc infinitū ẜm ſe ⁊ ẜm eſſe ꝑtiū acceptū idemeſt quo ad rōem infiniti in ſubſtantia. et pͥncipiū dicat̉ eēinfinitū. et nō dicat̉ de nūero eoꝝ q̄ denoīatiue dicunt̉ deſubiecto ſicut accn̄tia. Si aūt ſic idem eſt eſſe infiniti etinfinitū tūc oportet ꝙ aut totū ſit indiuiſibile ſicut punctum. aut totū diuiſibile. ſꝫ de indiuiſibili infinito nō querunt ph̓i nec̄ ip̄e areſto. h̓ in textu. ſi gͦ totuꝫ diuiſibile etratio totius nō variat̉ ẜm eē ꝑtiū. tūc infinitū ꝑ diuiſibile oportet eē ꝑ multa infinita Et etiā oportet vt ꝑ finitadiuidat̉ in infinita. ſꝫ īpoſſibile eſt ꝙ multa infinita ī ꝑtibus ſint vnū in toto ꝯpoſito. qꝛ impoſſibile eſt intelligere ꝙ multa infinita aliquo modo vniant̉ in vno aliqͣ vnitate. igit̉ cū nec diuidat̉ niſi in ſua ꝯponētia. infinitū nonp̄t diuidi ꝑ infinita. gͦ nō eſt ſubſtantia ⁊ pͥncipiū. Exᵐaūt diuiſionis hōgenij. cuius rō nō variat̉ in ꝑtibꝰ ꝑ eſſeꝑtiū eſt. ſicut aeris totiꝰ q̄libet ꝑs eſt aer. eo ꝙ eſt aer ẜmformā et eē cuiuſlibet ꝑtis. eo ꝙ nec diſtat pars a formatotiꝰ quēadmodū faciūt ꝑtes mixti vl̓ ꝯpoſiti ex hetrogenijs. Partes em̄ mixti ſimplices ſunt. ⁊ nō ſequūturrōem totiꝰ mixti. ⁊ ꝑtes totiꝰ hetrogenij ꝑ formas ꝑtiūſeparātur a toto hetrogenio. ſꝫ in ſimplici quēadmodūdictū eſt neutrū horū eſt. Si gͦ infinitum caleſcit q̄libetꝑs eius erit infinita hn̄s rōem totius. Si aūt dicat̉ ꝙ ēmateria ſub̓a q̄ ꝑ ſe ⁊ nō per accn̄s eſt aliqd̓ pͥncipiū iamoſtenſum eſt. qꝛ tūc erit imꝑtibile. igit̉ etiā erit indiuiſibile. ſꝫ īpoſſibile eſt actu eſſe infinitū ꝙ ſic ponit̉ ſub̓a ſola.Si em̄ det̉ infinitū eſſe ẜm actū. tūc oportebit ip̄m ponere eſſe qͣꝫtitatē aliquā. qꝛ rō infiniti qͣꝫtitati ꝯgruit. ⁊ extra qͣꝫtitatē nō inuenit̉. Si āt īfinitū dicat̉ nō eē pura ſubſtantia. ſꝫ ſub̓a q̄ eſt ꝑ qͣꝫtitatē eſt infinita. ⁊ ꝑ hoc ꝙ eſtſubſtantia eſt pͥncipiū. tūc̄ infinitū nō erit pͥncipiū ꝑ hocqd̓ eſt infinitū. qꝛ qd̓ ꝑ accn̄s eſt infinitū. nō eſt principiūinqͣꝫtum eſt infinitū. ſꝫ potius illud cui accidit eſſe infinetum eſt pͥncipiū. ſicut aerē aut nūerū parē quibꝰ acciditīfinita eē ẜm dicta diuerſoꝝ ph̓oꝝ. igit̉ ip̄i ph̓i attulerūtinter pͥncipia dicētes eē infinitū ſicut dixerūt pictagoriciSi em̄ dicāt infinitū eſſe pͥncipiū. oꝫ ꝙ infinitū inqͣꝫtuminfinitū ſit ſub̓a ⁊ cū ſit ſola ſub̓a. dicūt diuidi ⁊ ꝑtiri poſſe ſub̓am q̄ oīa ſunt incōueniētia. vtꝫ ex p̄dictis Et ſi dicerent infinitū qͣꝫtitati ꝯgruere adhuc nō ineſſet qͣꝫtitati ꝑ ſe niſi ꝯgrueret oī qͣꝫtitati. iā infinitū ſeqͥtur quādaꝫqͣꝫtitatē. vt patebit inferiꝰ Sꝫ fortaſſis q̄reret aliqͥs vtꝝſub̓a ſeꝑata ſit infinitū qͥddā. eſt q̄ſtio magis vl̓is qͣꝫ ꝑtineat ad ꝓpoſitū. Nō eī p̄t determinari niſi ꝯſideret̉ ensſeꝑatū et nō ſeꝑatū qd̓ eſt vl̓is ſcīe. vtputa metaphyſiceet iō hec q̄ſtio illuc deferat̉ Ibi em̄ q̄rendū eſt. ſi ꝯtingitinfinitū eſſe in mathematicis q̄ qͣnta ſunt. ⁊ in ſeꝑatis q̄intelligibilia ſunt. vt intelligentie. ⁊ reꝝ quiditates. ⁊ iterum ſi ꝯuenit in his q̄ nullā hn̄t magnitudinē ſicut ē ſb̓aꝑ E accepta. Sꝫ hic ſolū fit mētio de ſenſibilibꝰ et mēſuris ⁊ ph̓icis de qͥbꝰ in iſto libro agit̉ querēdo an in ip̄is ēaut nō corpus infinitū ꝑ additōem et augmētum. Rationabiliter qͥdē igit̉ ſpeculātibꝰ ex hmōividebit̉ nō eē vtiqꝫ ſi eī eſt corꝑis rō ꝙ planicieterminatū eſt. nō erit vtiqꝫ corpus infinitū neqꝫintelligibile. neqꝫ ſenſibile. Atuero nec nūerusſic eſt. ſicut ſeꝑatus et infinitꝰ Numerabile eīnūerꝰ ē. aut hn̄s nūeꝝ. Si gͦ nūerabile poſſibile ē nūerari ⁊ trāſire vtiqꝫ poſſibile erit īfinitū.