A8 50 53Q. CAreſtotelis.Phylicorun.
nō mouent̉ ab eis. nec ſtꝭ ꝓpͥe mouētia ph̓ice oīno ſꝫ ẜmquēdā modū. cū natura ī ph̓icis eſt pͥncipiū motꝰ et qͥetis. vt patuit ex pͥncipio ſcd̓i ph̓ycoꝝ. ꝯn̄a ꝓbat̉ duabꝰrōibꝰ. Quaꝝ pͥma eſt. illiꝰ motus eſt actꝰ qd̓ aliqn̄ ē inpona ⁊ aliqn̄ in actu. ſꝫ mobile aliqn̄ eſt in pona. aliqn̄ inactu. igit̉ motꝰ ē actꝰ mobil̓ Qinor ꝓbat̉. qꝛ mobile vthmōi ē in pon̄a. ī terīo ꝟo motꝰ eſt ī actu. qꝛ d̓t Areſto.pͥmo perigeneſeos habitibꝰ in materia exn̄tibꝰ ceſſat motus Scd̓a rō eſt cuiuſcūqꝫ īmobilitas ē qͥes illi ineſt motus. ſꝫ īmobilitas .i. ceſſatio. a motu ip̄iꝰ mouētꝭ ph̓yceeſt qͥes. igit̉ tali mouēti ineſt motꝰ. ⁊ ꝑ ꝯn̄s ē actꝰ mobilis. Qaiorpꝫ qꝛ oppoſita hn̄t fieri circa idē. ſꝫ qͥes ⁊ motus ſunt oppoſita puatiue. igit̉ cui ineſt qͥes illi ineſt motus. Qinor ꝓbat̉. qꝛ dūmouēs ceſſat a motu d̓r qͥeſcere¶ Adhuc agere em̄ inqͣꝫtū hmōi ipſum mouere eſt. Hoc aūt facit tactu quare ſimul et patit̉¶ Hic oſtendit ph̓s vn̄ accidit ip̄i mouēti ꝙ moueat̉ dicens. ꝙ nō accidit mouenti ex eo ꝙ mouet. qꝛ ſic oē mouens moueret̉. cū ꝑ ſe ſupponat de oī. ſꝫ ex eo ꝙ mouet.ex ꝯtactu mouet̉ mouēs eī qd̓ tāgit mobile tactu ph̓ycohͦ mouet̉ a ſuo mobili. vt patebit latiꝰ pͥmo ꝑigeneſeosUn̄ motus actus mobilis ē inqͣꝫtū eſt mobileHic ph̓s ꝯcludit ex dictis definitōem materialem ip̄iꝰmotꝰ. dicēs ꝙ motus eſt actus mobilis inqͣꝫtū ē mobile¶ Accidit aūt hoc tactu motui quare ſil̓ et patitur. Spēs aūt ſꝑ eſtimabit̉ aliqua mouēs. autem̄ hoc. aut qualis. aut qͣꝫta que erit principiūet cā motus. cū moueat vt actu hō facit ex potentia exiſtente homine hominem¶ Hic ph̓s ꝓbat definitōem materialem eſſe bonā .ſ. ꝙmotus ē actus mobilis ⁊ nō actus mouētis duabꝰ rōibꝰQuarū prima eſt. qꝛ illiꝰ nō eſt motus actꝰ proprie qd̓nō mouet̉ niſi ꝑ accidens. mouēs aūt eſt hmōi. igit̉ motus eſt actus mobilis et nō mouentis. qꝛ ſic mouere eſtaliquo modo pati inqͣꝫtū vadit mouēs de ocio in actumMinor ꝓbat̉. qꝛ mouens vt mouēs nō mouet̉ niſi ꝑ accidens. Scd̓a ratio eſt. qꝛ oportet ꝙ in vltimo tangētiūſe ph̓ice ſꝑ ſit aliqua diſpō ⁊ ſpēs mouens. aut vt ſubſtātia. aut qualitas. aut qͣꝫtitas. ⁊ illa ſpēs eſt pͥncipiū motus et cā quietis. cū oīs talis ſpēs mouens habeat ꝯtrariū. et om̄e tale mouens ceſſabit a motu. vt patuit ex ſecūdo huius. Exemplū mouētis ẜm ſpēm ſubſtantie ēhō qui actu facit hoīem ex ſpermate et ſanguine mēſtruoſo in qͥbus eſt hō in potētia ꝑ generatōem. igit̉ mouet̉mouēs ſꝫ ꝑ accn̄s et nō ẜm ꝙ mouēs ſꝫ ẜm ꝙ mobile ē¶ Dubiū aūt manifeſtū eſt ꝙ eſt motus in mobili. Actus em̄ hmōi. et ab hoc Motiui auteꝫactus nō alius eſt. Oportet quidē em̄ eē actuꝫvtriuſqꝫ. Mobile quidē eſt in ipſo poſſe. mouens aūt in ipſo operari vel agere. Sꝫ eſt actiuum mobilis. quare ſil̓r vnus vtriuſqꝫ actꝰ ſicut idē ſpaciū eſt vnū ad duo. et duo ad vnumet aſcēdētis et deſcēdētis Hec eī ſunt qͥdē vnūratio āt nō vna Sil̓r āt ē et in mouēte et moto¶ Iſtud eſt tertiū capl̓m in quo ph̓s mouet duo dubiaque ſoluit. ⁊ ẜm hoc diuidit̉ iſtud capl̓m in duas ꝑtes.in quaꝝ prima mouet primū et illud ſoluit. In ſecundavero mouet ſcd̓m arguendo ad vtrāqꝫ ꝑtē. ⁊ illud ſol-
uit. ibi. habet aūt rōnalem. Quātū igit̉ ad primā ꝑtemdicit ph̓s. ꝙ ex p̄dictis manifeſtū eſt. ꝙ motus ſit in mobili ſubiectiue qꝛ oīs actus mobilis vt cauſe materialisin qua eſt in mobili ſubiectiue. motꝰ eſt hmōi. igit̉ motꝰeſt ſubiectiue in mobili. Qior ꝓbat̉ ꝑ definitōem motus. Ideo in dubiū vertit̉. An ne aliquo mō motꝰ poſſet ꝯpetere mouēti. Ad qd̓ reſpōdet ph̓s. ꝙ idē motusqͥ eſt in mobili ſubiectiue. eſt in mouēte cauſaliter. qꝛ motus eſt actꝰ quē mouens dat mobili qd̓ mouet̉. nihil em̄dat niſi illud qd̓ hꝫ aliqͦ mō. oportet igit̉ actū iſtū qͥ motus eſt aliquo mō ineſſe vtriſqꝫ ſcꝫ mouenti ⁊ mobili ſiue moto. Mobile em̄ d̓r et eſt in ip̄o poſſe moueri ⁊ recipere motū Qouēs āt d̓r ⁊ ē in ipſo facere et agere motūin mobili. igit̉ ſil̓r et eqͣliter eſt vnus vtriuſqꝫ actus ip̄emotus. ſꝫ diuerſimode vt dictū eſt. qꝛ eſt agetis ſiue mouentis actiue ⁊ ſicut cauſe. qꝛ ꝑ motū ꝯꝑat̉ ad motuꝫ etpatiens. Et eſt mobilis ſicut ſubiecti qd̓ ꝑ motū receptum. et in ſe fluentē ex mouente ꝯꝑat̉ ad mouens. ⁊ heccōꝑatio equaliter eſt vna. ſicut oīs relatiua oppō in eoꝙ ꝯꝑatio media int̓ ꝯꝑata. ſicut d̓r ꝯꝑatio media duoꝝad vnū. et vnius ad duo tn̄ ſi in extremis accipitur cōꝑatio duoruꝫ ad vnū eſt ꝯꝑatio ⁊ ꝓportio dupli. et ꝯꝑatio vnius ad duo eſt ꝓportio ſubdupli: et ideo ꝓportiones iſte ſunt due ⁊ ꝯpoſite. et exterius et in medio eſt ꝓportio eſſentialiter vna differēs ꝑ termīos ꝑ quos definiunt̉. ⁊ ꝓpter hec ſua definitio nō eſt vna. Eodē autemmō ſe hꝫ hͦ in rōne ſicut in ſpacijs. ſpaciū em̄ vnū eſt int̓duos terminos oppoſitos q̄ ſunt ſurſumet deorſuꝫ. ſpacium eī mediū ſubiecto eſt vnū. ſꝫ tn̄ ꝯꝑatōne eius qd̓ ēſurſuꝫ ad deorſuꝫ eſt deſcendēs. cōꝑatōe vero eius qd̓eſt deorſum ad ſurſum eſt aſcendēs. ſꝫ definitio aſcēſuset deſcenſus motus cū penes termīos ſumat̉ nō eſt vnaSil̓is aūt modus oppoſitōis et idētitatis eſt etiā ī mouēte et moto quo ad motū qui eſt in mouēte ꝑ rōem eiꝰqd̓ eſt mouere in moto vero ꝑ rōem eius qd̓ eſt moueriet ſunt rōnes eoꝝ et potētie oppoſite. licet eſſentia ꝯꝑationis videat̉ eē vna. eo ꝙ eſt inter eadem extrema¶ Habet āt defectū rōnabilē: neceſſe eſt eī fortaſſis eſſe eūdeꝫ qͥdē actū actiui et paſſiui Hicqͥdē em̄ actiuo illic āt paſſiuo. opus eī et finishuius quidem actio illius āt paſſio.¶ Iſta eſt ſcd̓a ꝑs huiꝰ capl̓i in qua ph̓s mouet ſcd̓mdubiū qd̓ vocat̉ rōnabile. nō qͥa eſt de ente rōis. ſꝫ quiahꝫ ad vtrāqꝫ ꝑtē rōnes ꝓbabiles. p̄mittit tn̄ ꝙ actus actiui hoc eſt mouētis eſt actio. et actus paſſiui hoc ē patiētis eſt paſſio. qꝛ opus et finis vniuſcuiuſqꝫ ē actꝰ eiꝰ. ſꝫactio eſt finis et opus agētis et paſſio eſt finis patientisigit̉ actꝰ agentis eſt actio. et actus patiētis eſt paſſio.¶ Qm̄ igit̉ vtraqꝫ ſunt motꝰ ſi quidē alteri ī aliquo ſunt. aut eī vtraqꝫ in patiente ⁊ moto ſuntaūt in agente ſunt vtraqꝫ aut actio qͥdē in agēte paſſio aūt in patiente eſt. Si āt oꝫ et hāc actionem vocare equiuoce vtiqꝫ fiet¶ Hic mouet ſcd̓m dubium ſuppoſito ꝙ actio et paſſioſtꝭ motꝰ An actio ⁊ paſſio ſint diuerſi motꝰ vel vnꝰ motus Et arguit pͥmo ꝙ nō ſint diuerſi motꝰ. qꝛ ſi eēt diuerſimotus. tunc actio et paſſio hoc eſt. mouere et moueri eſſent ſimul in motiuo hoc eſt in mouente vel ambo inpatiente hoc eſt in eo qd̓ mouet̉ aut actio eſt in agēte etmouēte. ⁊ paſſio eſt in patiēte. nullū illoꝝ eſt dd̓m. igitur
.Iiill.
1a
al.
9. 8
S. k. I