LiberSecūdus

lem formā ſicut hꝫ ineffectu. oportꝫ ꝙ materia ſufficiēterſit ad talis forme receptionē diſpoſita. nulla vero materiaiſtoꝝ inferioꝝ p̄t ſufficiēter diſponi ad hoc ꝙ ſuſcipiat agētis vl̓is forma. ideo agens vl̓ nō p̄t ſuo effectui ꝯmunicare eandem formā in ſpecie. Defectus tn̄ ille nō ꝓuenitex impotentia agentis vl̓is. ſed ꝓpter defectū ſuſcipientis.¶ Ad obiectū in oppoſitū dd̓m eſt. licet agens vl̓e ſit ꝑfectius qͣꝫ ꝑticulare. tn̄ ex parte ſuſcipiētis ꝓuenit defectusꝙ nō p̄t ꝓducere ſibi ſil̓e. hoc tn̄ nō arguit in eo imꝑfectionem. ſed magis ꝑfectōnem. qꝛ materia q̄ eſt imꝑfecta nonp̄t ſufficienter diſponi ad talem formamIcendū quidem igit̉ pͥmū. qm̄ naturaeoꝝ que ſunt ꝓpter hoc cauſaꝝ eſt. poſtea de nccārio qūo ſe habeat in phyſicis. In hāc em̄ cām inducūt oēs. qm̄ calidumhmōi aptū natū eſt ⁊ frigidū. vnūqd̓qꝫ em̄ talium hec ex neceſſitate ſunt ⁊ fiūt ⁊ nata ſunt Etnāqꝫ et ſi aliaꝫ cām dicūt quācūqꝫ tangentes ſegaudere ſinūt: hic quidem ꝯcordiā ⁊ diſcordiāille vero intellectum¶ Iſte eſt ſextus tractatus huius ſcd̓i. in quo ph̓s poſtqͣꝫdeterminauit qūo phyſicus demōſtrat per quatuor cāsdeterminat qūo natura agit ꝓpter finē. ⁊ vn̄ ſumit̉ in rebꝰnaturalibꝰ ncc̄itas. et ẜm hoc pn̄s tractatus in duo diuiditur capl̓a. In quoꝝ pͥmo facit pͥmū. In ſecūdo ſecūdum.ibi. Qd̓ aūt ex ncc̄itate. Primū quidē capl̓m in tres ꝑtesdiuidit̉. In quarū pͥma recitat antiquoꝝ opinione̓ ꝯtrariū dicentiū. In ſecūda ꝑte ꝓbat ſuū ꝓpoſitū aliquot rō nibus. ibi. Sed impoſſibile. In tercia ꝑte remouet tria impedimenta poſitiōis antiquorum. ibi. Peccatum aūt fit.Quātum igit̉ ad pͥmā partē dicit. ꝙ oēs antiqui phyſicunducūt ſe in cam iſtā. que eſt neceſſaria ſumpta ex partematerie cām finaleꝫ negates. dicētes ꝙ natura nihil agitꝓpter finem determinatuꝫ. ſed cogit̉ hec vel illa facere exneceſſitate materie. ⁊ dicunt̉ ꝙ hec vel illa ex neceſſitate ſtꝭet fiunt ⁊ fieri apta nata ſunt homīes vel aſini. vel longavel breuia. ꝓpter materiales diſpōnes que cogūt inclinādo ad hūc effectū plus qͣꝫ ad aliū. ſicut ꝙ calor talis eſt vl̓frigus hmōi eſt materia. Si em̄ aliquā aliā cauſaꝫ qͣꝫ materialē dicūt ncc̄itatē eſſe rerū naturaliū. quācunqꝫ illā tm̄tangūt ⁊ ſinūt ſe gaudere. in hoc nō ꝑquirentes veritateꝫde ipſa. volentes ſic euadere aliquas difficultates. ⁊ de lōge inſpiciūt eam ſicut fulgurmicans qd̓ ſubito cadit extra viſum intuentiū. tangūt cām efficienteꝫ obſcure. ita ꝙaliquis eoꝝ d̓t eam eſſe ꝯcordiā ⁊ diſcordiā. ſicut empedocles. aliqͥs aūt d̓t eā eſſe intellectū agentē. ſicut anaxa.¶ Habet aūt oppōnem ꝙ ꝓhibeat naturā nōꝓpter hoc facere. neqꝫ qꝛ melius. ſed ſicut pluit iupiter. nō vt frumentū augmentet. ſed ex noceſſitate. Surſuꝫ em̄ ductā aquā ꝯgelari oportet: ⁊ ꝯgelatā aquā liquefactā deorſum venireAugeri aūt cū hoc fiat accidit frumentū. Sil̓iter ſi ꝑdit̉ frumentū in area non huius cā pluitvt ꝑdatur. ſed hoc accidit. quare quidē ꝓhibetſic et ꝑtes ſe habere in natura. vt dentes ex neceſſitate anteriores quidē acutos aptos ad di

uidendū. maxillares aūt latos ⁊ vtiles ad ꝯterendū cibum. qm̄ nō ꝓpter hoc fieri. ſed ſimuleuenire. Sil̓iter aūt eſt ⁊ de alijs partibꝰ in qͥbus videtur eſſe qd̓ ꝓpter hoc.¶ Hic ph̓us ponit eoꝝ motiuū quare dicebāt naturamnō agere ꝓpter fine. ⁊ eſt iſtud. Si natura ageret ꝓpter finem. tūc ſemꝑ ageret illud qd̓ melius eſt. natura aūt nonſemꝑ agit id qd̓ melius eſt. igit̉ nō ſemꝑ agit ꝓpter fineꝫ.Maior pꝫ. qꝛ bonū ⁊ finis coincidunt. Minorē probatph̓us exēplariter. qꝛ ſi iupiter qui ẜm vulgus deus fuit regens omne qd̓ eſt. pluat ſepe nō ꝓpter ſalutē bladoꝝ. cumblada ſepe ꝑ pluuiā deſtruant̉. igit̉ apparet ꝙ nō pluat ꝓpter finē. Etiā nō pluit in vere vt frumentū augeat̉. ſꝫ potius neceſſitate materie pluit. qꝛ cū ꝑ euaporationes aquaducta fuerit ſurſum ad locū frigidū. oportꝫ eam ibi inſpiſſari ex frigore ⁊ ꝯgelari. ⁊ poſtqͣꝫ inſpiſſata eſt aūt ꝯgelata. tūc accipit formā liquidā aque grauis. ⁊ ideo deſcēditex neceſſitate. ⁊ ideo ſi caſu inuenit ſegetes augmētat easSi em̄ iupiter ageret ſicut intellectū hn̄s. tūc nō deſtruret aliqn̄ blada ꝑ pluuiam. ⁊ tn̄ hoc videmus accidere ꝙaliqn̄ ꝑ plumā putreſcit ⁊ ꝑditur frumentū in area. vt qn̄plus ſolito pluit in meſſe. Et in hac ſententia videt̉ fuiſſeſeneca qui in libro de naturalibꝰ queſtionibꝰ ſic dicit de ioue. Uis nature iouis p̄ceptuꝫ ⁊ ꝑmiſſio eſt nec aliter iſtadicitur facere. niſi qꝛ ex neceſſitate fiunt nature quā influit iupiter. cū ipſe ſit omnino toti mūdo ꝓuidens. Patꝫ etiam exemplū aliud in ꝑtibꝰ aīalium. nō eſt talis aūt talisordo ex determinato fine. ſꝫ ex neceſſitate materie. vt dentes poſteriores ſunt groſſiores anterioribꝰ. non ꝓpter aliquem finem. ſed ex neceſſitate materie. ſcꝫ qꝛ poſterioresmagis habent de materia. ⁊ anteriores. qui ſunt acuti minus. A reſtoteles infra exp̄ſſe nō ſoluit iſtud motiuū ſiueargumentū. ideo dici poteſt ad illud. ꝙ natura ſemꝑ agitqd̓ melius eſt in vl̓i ⁊ ꝑ ſe. licet non in particulari ⁊ ꝑ accidens. oportꝫ ergo cauſas effectibꝰ ꝓportionari. cū igit̉ actio nature nō ordinat̉ ad vnum effectuꝫ tm̄. igit̉ ſufficit ꝙnatura in vl̓i agat qd̓ melius. ⁊ ideo qͣꝫuis in hoc aceruofrumentū deſtruatur. tn̄ alia terre naſcentia ꝑ hoc generātur ⁊ ꝯſeruantur. ⁊ ſic natura nō agit ſemꝑ id qd̓ meliuseſt in particulari effectu. tn̄ vtiqꝫ in vl̓t Et qͣꝫuis effectusaccidant in rebꝰ ex diſpōne materie. tn̄ oꝑtet p̄ter materiāaliam inuenire cām quare materia ſic eſt diſpoſita. Exēpli gratia dentes anteriores ſunt acuti. qꝛ parū habent demateria. ſed cā illius diſpōnis materie vlterius reſoluitad finē. ⁊ ergo ſunt acuti priores dentes vt diuidant cibum. ⁊ poſteriores vt ꝯterant cibū. Unde ſequit̉ ꝙ materia in diſpōne bene ꝯcurrit. ſed nō eſt cā talis diſponis¶ Ubicūqꝫ em̄ oīa accidūt. ſicut ſi ꝓpter hocfiant. Nec quideꝫ ſaluata ſunt ab eo qd̓ ꝓpterſe vanū ꝯſtantia aꝑte. Quecūqꝫ vero nō ſic ꝑdita ſunt ⁊ ꝑduntur quēadmodū empedoclesdixit boiugenas ⁊ viriperias. Ratio quidē igitur quare vtiqꝫ deficiet aliquis hec eſt. ⁊ ſi aliqͣalia huiuſmodi eſt.¶ Etic ph̓us excludit quādam obiectionem que poteſtobijci ꝯtra antiquos. et eſt iſta. Uidemus in rebꝰ naturalibꝰ ꝙ frequēter res fiunt vt melius. ⁊ multe vtilitatesꝓueniūt ex actionē reruꝫ naturaliū. igit̉ videt̉ natura agere

O. vioauqtͣ

S. Ro.

t Solarixo..

Ꝙl. Auij2

Se veo