LiberSecūdus
onem cōſequentie. qm̄ licet in maiori parte metaphiſicedeterminetur de ſubſtantijs corporeis quo ad librostranſlatos. tamen hoc eſt minus principaliter in quantum ſcilicet nos in cognitiōem ſubſtantiarum ſeparatarum ducant. Et ideo licet metaphiſica in aliquibus inea conſideratis minus principaliter cōmunicet ẜm remſiue materialiter cuꝫ illis in mathematica ⁊ phyſica conſideratis. non tamen conuenit ipſa ſcꝫ metaphiſica cumpotioribus in mathematica ⁊ phyſica contentis ¶ Qinor patet inductiue. vt aſtronomia conſiderat magnitudinem de qua conſiderat geometria. Hon autem eamconſiderat abſolute. ſed in qͣꝫtum eſt mobilis. Etiamarmonica. hoc eſt muſica nūerum conſiderat. non auteꝫabſolute. ſed in qͣꝫtum contractus eſt ad ſonum. et ſic dealijs ſcientijs medijs. Et qͣꝫuis phyſica conſideret ſubſtantiam quantū ad eſſe ſenſibilis nature contractam.et ſimiliter ſcientie medie. differenti tn̄ modo. quia phiſica conſiderat ſubſtantiam qͣꝫtaꝫ ẜm legem qualitatumſenſibilium medie autem conſiderant qualitatem ſenſibilē ẜm paſſiones mathematicas tali rei ineſſe demōſtrantes. pure autem mathematice rem quantam conſiderant qualitati ſenſibili preciſa. ¶ Concluſio patetqm̄ ſcientie magis demonſtrātes per media mathematica qͣꝫ ꝑ media phiſica. ſunt magis mathematice qͣꝫ phiſice ſcientie āt medie magis demonſtrant per media mathematica qͣꝫ phyſica. ergo ſunt magis mathematice.Preterea ille ſcientie ſunt magis mathematice que procedunt ex principijs mathematicis ad demonſtandumpaſſiones de ſubiecto. ſic autem eſt de ſcientijs medijs.Maior patet. quia denominatio magꝭ fit a principijsqꝫ a ſubiecto aut concluſionē. Etiam enumerantur inter artes liberales vt clare patet in iſtis verſibꝰ. Gramloquitur dia vera docet re verba colorat. Mu canit.ar numerat. geo ponderat. as colit aſtra. non autem phſica. igitur ⁊c̄. Etiam patet per Areſtotelem primo poſteriorum vbi enumerat ſcientias medias inter ſciētiasmathematicas ¶ Et eſt ſciendum. ꝙ ſcientie medieſcꝫ armonica. aſtrologia perſpectiua cōſiderant ſubiectamathematica ẜm eſſe contracta ad materiam ſenſibilemet de ipſis demōſtrant. vt in pluribus paſſiones mathematicas per media mathematicalia. vt perſpectiua conſiderat lineam mathematicam. ẜm eſſe cōtractaꝫ ad viſum. et ipſa verius demonſtrat paſſiones mathematicas. vt ſunt rectum et curuū ⁊ ſic de alijs per media mathematica cum ipſa ſit ſubalternata geometrie. ⁊ ideo ꝑſpectiua econtrario modo ſe habet ad geometriam. qͥageometria conſiderat lineam phyſicam non in qͣꝫtuꝫ phiſica eſt ſed mathematica. ⁊ perſpectiua conſiderat lineam mathematicā ſed nō vt mathematica eſt. ſꝫ vt phiſica. ⁊ ſic ille ſcientie ex parte ſubiectorum habent ꝯuenientiam cum phiſica et ex ꝑte paſſionū cuꝫ mathematicaet etiam ex parte principioruꝫ. ideo dicuntur medie inter mathematicaꝫ ⁊ phiſicam. ¶ Pro quo aduertendum eſt. ꝙ ille ſcientie non nunqͣꝫ demonſtrant per media phiſica. licet tn̄ media mathematica ſint eis magisꝓporcionata. vt iſta cōcluſio. terra eſt rotunda. demonſtratur in aſtrologia per medium mathematicum. qm̄ſol et ſtelle citius oriuntur orientalibꝰ in partibus qͣꝫ occidentalibus. ⁊ hoc non eſt niſi propter rotunditatemterre. et etiam per medium phiſicum. quia omne illudcuius partes ſunt equaliter graues. equaliter cadunt
ad centrum. terra autem eſt huiuſmodi. igitur ⁊cͣ.Et quia in ſcientia cōcluſio ſe habet vt materia. et lumen principiorum in quo ſcitur cōcluſio ſe habet vt forma. et quia denominatio magis eſt a forma qͣꝫ a materiaideo ſcientia magis denoīatur a principijs qͣꝫ a concluſione. qꝛ ſicut principium in ſpeculabilibꝰ ſe habet ita finisin agibilibus Et quia agibilia denominātur a fine. ideoſpeculabilia a pͥncipio denoīantur.Ad obiecta ī oppoſituꝫAd primum contra primum eſt dicendum. ꝙ aſtrologia non eſt eodem modo pars mathematice ⁊ phyſice. quia ratione ſubiecti eſt aliquo modo pars phyſice.vt dictum eſt. ratione autem principiorum quibus demonſtrāt eſt ſubalternata ſcientia. Et licet mathematicus ⁊ phyſicus eandem rem conſiderent materialiter.Non tamen formaliter vt lineam ſuperficiē ⁊ alias qͣꝫtitates. conſiderat enim ea phiſicus prout ſunt termini rerum naturalium. Mathematicus vero conſiderat eaẜm rationes proprias ⁊ quiditates non reſpiciēdo ſubiectum ⁊ illo modo abſtrahuntur a motū et a materiaſenſibili. ¶ Ad ſecundum eſt dicendum. ꝙ omnisdefinitio explicat eſſe quiditatiuum rei. ſed non oportetꝙ explicet eſſe accidentale rei. modo materia ſenſibilis eſt quoddam accidentale reſpectu entium mathematicaliuꝫ. non ꝙ ſibi poſſet abeſſe. ſed quia materia ſenſibilis eſt extra intellectum illorum entium. ⁊ hoc modoetiam inferius dicitur accidere ſuperiori. non quia poſſet abeſſe. ſed quia eſt extra intellectum eius. ideo nonoportet in definitionibus mathematicorum ponere materiam ſenſibilem. qͣꝫqͣꝫ ipſa ponatur in definitionibusphyſicalium. illam tamen materiam ſenſibilem phyſicalia concipiunt ẜm tres differentias. quedam em̄ in ſuisdefinitionibus determinatum concipiunt ſubiectum inſpecie vt ſimū claudum. quedam eleuantur plus ⁊ concipiunt materiam ſiue ſubiectum in genere determinatum ⁊ non in ſpecie. vt caro os medulla ⁊ huiuſmodi.quedam autem adhuc generalius querunt ſubiectumquod diſtinguibile eſt contrarietate ſicut album ⁊ nigrum. calidum ⁊ frigidum. rarum et denſum ⁊ huiuſmodi. omnia tamen hec minus abſtracta ſunt mathematicis qm̄ nullum mathematicorum in ſua definitioneconcipit ſubiectum ſenſibili qualitate diſtinctum. ſed ſicconcipit in ſua definitione ſicut facit paſſio mathematica. hoc eſt imaginabile aut intelligibile ſolum.¶ Ad tertium eſt dicendum. licet eandem cōcluſionemdemonſtrant. hoc tamen diuerſimode. quia phyſicusper principia phyſice. ⁊ mathematicus per pͥncipia mathematicalia. verum tamen eſt vt patet ex dictis. ꝙ bonitate doctrine cōtingat vti principijs phiſicis in mathematica. ⁊ econtra principijs mathematicalibus in phyſica. Ad argumentū contra queſitum formatum dicendum eſt. ꝙ ſcientie medie ex ꝑte ſubiectorum ẜm ſeconſideratorum ſunt bene magis phyſice. tamē quo adprincipia ⁊ paſſiones et modum doctrinandi ſunt magis mathematice vti probatum eſt. Et eſt notandūꝙ ſubiecta in ſcientijs medijs duobus modis conſiderari poſſunt. Uno modo materialiter ⁊ ẜm ſe. ſic formalius in ſubiectis ſcīaꝝ mediarum eſt phyſicum. ⁊ ꝑ ꝯn̄sprincipale. Alio modo conſiderari poſſunt formaliter