Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

PhyſicorumAreſtotels

ſe. diſtinguunt̉ inter ſe. phyſica aūt et mathematica eandem ſcientiam ſpecialem ſub ſe continent ſcꝫ aſtrologiā.igitur non ſunt diſtincte ſcientie. Minor patet. qꝛ aſtrologia eſt pars mathematice. ⁊ tamen ſub ea ꝯtinetur. etetiam eſt pars phyſice. quia phyſica conſiderat de ſoleet luna ⁊ de accidentibꝰ eorum de quibus eſt aſtrologia Secundo. ſi ille ſcientie eſſent diſtincte. hoc eſſet ideoquia mathematicalia non concipiunt materiam ſenſibilem in ſuis definitionibꝰ vt phyſicalia. hoc aūt falſuꝫ eſt.igitur Minor patet. qꝛ quicqͥd habet eſſe in materia habet definiri per eam. omnis autem definitio explicat eſſerei. cum igitur ip̄a mathematicalia habeant eſſe in materia debent etiam per eam definiri. Tertio. ille ſcientienō diſtinguuntur que eandem cōſiderant concluſionemmathematica aūt ⁊ phyſica ſunt huiuſmodi. igitur ⁊c̄. Contra ſcd̓am ꝑte arguit̉ ſic. ſcientie medie oppoſitomō ſe habent ad mathematicam. Nā ſicut mathematire conſiderant aliquod ſenſibile materie ꝯiunctuꝫ ẜm ꝙſeparatum. ita ſcientie medie conſiderant aliquod mathematicū ſenſibili materie cōiunctum. igitur ſunt magis phyſice qͣꝫ mathematice. Pro veritate primi eſtAreſto. in textu Et ꝓ ſcd̓o eſt cōmētator Et pro intellectu iſtius queſtionis mouentur duo diſcurſus. quorūmaior primi eſt iſta.Phyſicus definit per materiam ſenſibilema qua abſtrahit mathematicus conſiderās ſolum formam Minor Que materie ſenſibili eſt coniūcta ẜm rem. ab ea tamen eſt ſeꝑarabilis ẜm rationem. Concluſio Igiturmathematica et phyſica ſunt diuerſe ſcientie.qͣꝫuis aliqn̄ poſſunt de eadem re intendere.Qaior patet ex eo ꝙ definitio eſt rei notificatiua ad intellectum. phyſicalia aūt intelliguntur intellectu ad ſenſum reflexo et ẜm eē eorū naturale quod habent in materia ſenſibili. vt patuit in principio primi phyſicorum.Eſt em̄ phyſica ſubſtantia qualitate et qͣꝫtitate ſenſibili determinata. ſed mathematica conſiderat ſolum qͣꝫtitatem non conſiderando cū ea qualitatem ſenſibilem. exquo qͣꝫtitas ẜm ordinem nature qͣlitatem ſenſibilem preuenit. ⁊ ita poteſt ſine ea intelligi ⁊ definiri. Et ideo cūres multipliciter intelligunt̉. ita etiā multipliciter definiri habēt. Nam intelligens rem ſolum per ſua accidentiaet ſuos effectus definit eam definitione deſcriptiua. Sꝫintelligens rē per principia ſua eſſentialia definit eā definitione quiditatiua. Hec autem definitio diuerſificaturẜm realium modoꝝ eſſendi vnius ⁊ eiuſdem intelligibilis diuerſitatem. Nam vna et eadem res intelligibilisaccipi poteſt ẜm ꝙ eſt ſub qͣꝫtitate et qualitate ſenſibilibus. ⁊ ſic definiri habet ꝑ materiam ſenſibilem non ſolūex ꝑte intellectus noſtri intelligētis rem. ſed etiaꝫ exꝑteipſius intelligibilis ⁊ illa eadē res accipi pōt ẜm eē eiusqd̓ hꝫ ſub qͣꝫtitate p̄uenienda qͣlitates ſenſibiles. ⁊ ſic hꝫdefiniri per formam et nō ꝑ materiā ſenſibilem. ⁊ ita definit mathematicus vt ptꝫ circa declarationeꝫ textus etẜm ꝙ eadē res p̄uenit qͣꝫtitatē ⁊ qͣlitatē ſic definit mētaphiſicus Sed diceres mathematicus ⁊ metaphiſicus definiūt ꝑ materiam. igit̉ non ſoluꝫ phyſicus ꝑ eamdefinit Ad hoc dd̓m eſt. ꝙ mathematicijs nō abſtra

hit a materia ſimpliciter qm̄ non a materia imaginaria.ſic nec metaphiſicus a materia ītelligibili. tn̄ abſtrahūta materia ſenſibili per quā definit phiſicus Sed contra mathematicalia ſunt accidētia igitur debet definiri ꝑmateriam ſenſibilem. ⁊ per ꝯſequens ſunt ꝯiuncta materie ſenſibili Ad hoc dd̓m eſt. ꝙ duplex eſt definitioaccidentium. quedam eſt que datur ꝑ additamentum.Alia eſt quiditatiua ⁊ eſſentialis. per hoc dd̓m eſt. ꝙ oēaccn̄s debeat definiri ꝑ ſuuꝫ ſubiectum definitione dataper additamentū. nō aūt oportet accidens definiri perſubiectum definitione quiditatiua. ⁊ ſic non definiūturper ſubiectum. Qinor patet. quia ea que ẜm eſſe ſuntꝯiuncta in reali exiſtentia. dūmodo eſſentialiter ad inuicem non dependent poſſunt per rationem ſeparari q̄ intelligit vnūqd̓qꝫ per ea que ſibi ſunt eēntialia. quare ẜmrōem poſſunt ſeparari mathematicalia a materiaſenſibili Concluſio patet. quo ad primā eius partem. qm̄ illeſcientie ſunt diſtincte que habēt diuerſos modos definiendi inter ſe. cum modus definiendi ſit ſcientie proprius. phyſica aūt ⁊ mathematica diuerſos habent modos definiendi. vt patet ex dictis igitur. Preterea ſicutſe habēt potentie ad obiecta. ita ſe habent ſcientie ad ſubiecta. ſed potentie diſtinguuntur ſpecie ex diſtinctioneobiectoruꝫ. igitur et ſcientie ex diſtinctione ſubiectoruꝫſed clarum eſt ꝙ phyſica et mathematica diuerſa habent ſubiecta. igitur ſunt ab inuicē diſtincte. Maior ſecundi diſcurſus eſt iſta. Inter mathematicam et phyſicam ſuntquedam ſcientie medie que non ſunt pure mathematīce nec pure phyſice. ſed conueniūt cuꝫvtriſqꝫ Minor. Iſte ſcientie conſiderantquid mathematicum. tamen ad ſenſibilem materiam contractum Concluſio Igitur ſcientie medie ſunt magis mathematice qͣꝫ phyſicedicende.Qaior patet per Areſto. in textu. Nam mediū eſtquod aliquid ꝑticipat de vtroqꝫ extremorum. ſed ſic eſtꝙ participant ſcientie medie aliquid de mathematica etde phyſica. igitur ſunt alique ſcientie medie. ſicut armonica. aſtronomia. ꝑſpectiua. ⁊c̄ijs. vt patet ex ſupra declaratis circa textum. Sed diceres inter metaphiſicam et mathematicam non ſunt ſcientie medie. igiturnec inter mathematicam et phyſicam. Conſequentiaprobatur a ſimili. Ad hoc dicendū eſt. ꝙ non eſt ſimile.qm̄ non eſt tāta cōuenientia inter metaphyſicam ⁊ phyſicam. ſicut inter mathematicam ⁊ phyſicam. qꝛ mathematica ⁊ phyſica aliquādo ſuas rōnes ꝑmiſcent. vt patuit circa declaratōem textus. Etiaꝫ mathematica eſtmaliter materie ſenſibili ꝯiuncta licet non ẜm rōem. metaphiſica vero eſt ſimpliciter a materia ſenſibili abſtracta. Et dicūtur ſciētie extreme vel medie ex parte ſcibilium ⁊ nō. qꝛ in ſua natura ꝑmiſcent̉ inqͣꝫtum ſunt habitꝰſcientifici. Et conſiderandum eſt. ꝙ metaphiſica eſt dehis que ſunt abſtracta ẜm rē et rationem. ⁊ hoc de p̓ncipaliter in ea ꝯſideratis. ⁊ ideo ſubſtātie corporee materie ſenſibili ꝯiuncte. nō pͥncipaliter in metaphiſica ꝯſiderant̉. ſꝫ ſubſtātie incorporee. q̄ ſunt ſeꝑate Et ſi aliqͥs diceret Qaior ꝑs metaphiſice eſt de ſubſtātijs corporeisigit̉ pͥncipal̓r eas ꝯſiderat Ad hoc eſt dd̓m ꝑ interēpti