LiberPrimus

et reſpectu temporis quia eo incōmenſurabilis. Alio mōaccipit̉ ꝓ infinito materiali ⁊ tale eſt duplex. Unū eſt materiale acceptum categorematice. ⁊ hoc nō cognoſcitur anobis ẜm rōnem qua infinitū eſt. Alio modo accipit̉ ſincategorematice. ⁊ ſic cognoſcia nobis poteſt. Infinitumformale eſt duplex. vnū extra genus de quo ſupra dictumeſt. Aliud eſt infinitū formale quia terminat̉ per formaꝫ ſicut contingit de rebꝰ habentibꝰ aliquam ſpeciem ⁊ tale dicitur infinitum quia non habet terminū puta materiaꝫ inqua recipitur ⁊ ſic forma per ſe ſubſiſtens ſine materia dicitur infinita. ⁊ ſic dicit autor libri cauſarum ꝙ intelligētiaque apud theologos vocat̉ angelus eſt infinita verſus inferius. quod additur. quia non habet materiam. ſed verſus ſuperius eſt finita ſcꝫ verſus deum. quia habet eſſe receptum. ⁊ per participatōnem ⁊ ſic eſt in aliquo predicamento. quia eſt ſubſtantia. ſed eſſentia diuina eſt infinitaſimpliciter. pͥmo quia non recipitur in materia. Scd̓o qͥaeſſentia ſua non eſt alicuiꝰ determīate ſpeciei. Ex quo pꝫꝙ nulla ſubſtantia materialis p̄t eſſe infinita aliquo iſtoꝝmodoꝝ nō materialiter. quia oīs talis habet eſſe receptuin materia. ⁊ ſic eſt indiuiduata. ⁊ formaliter etiam finitaqͥa habet eſſentiam determinate ſpecie. ⁊ ſic ſolus deus eſtformaliter infinitus. Infinitū vero materiale dicit̉ ꝑ priuatōnem finis ſiue termini formalis. Un̄ ſi materia ſubſiſteret abſqꝫ omni forma ipſa diceretur infinita materialiter. ⁊ qͥa quantitas ſe tenet ex parte materie. ideo ſi eēt alqua qͣꝫtitas extenſa ſine t̓mino diceret̉ infinita material̓rEt tale infinitū accipit̉ vt dictū eſt ſupra dupliciter. Unō modo categorematice. ⁊ hoc modo ſignificat quant itatem extēſam ſine t̓mino. ⁊ tale infinitū reprobat ph̓s tercio phyſicoꝝ. Alio mō accipitur ſincate gorematice. ⁊ tūceſt in continuis et valet tm̄ ſicut non tantū quin maiuset in diſcretis non tot quin plura. Quibus ſic ſuppoſitisdicēdū eſt. ꝙ infinitū formale eſt nobis ignotū. quo ad noticiam naturalem ex quo excedit ꝓportionem que debeteſſe inter cognoſcens ⁊ cognoſcibile. cognoſcit̉ tamen ī lumine altiori. videlicet glorie. de quo alio in loco habet videri. Infinitū vero acceptū materialiter ⁊ categorematice eſt nobis ignotū ẜm rōnem infiniti. nobis quidē. qͥa intellectus diuinus ſi eſſet tale infinitū poſſet vtiqꝫ ip̄m cōgnoſcere in vno nunc eternitatis. noſter aūt intellectus q̄cognitōem ſuā ſumit ex phantaſmatibꝰ in vnū poſt aliudcognoſcit. non poteſt ip̄m cognoſcere ex quo non inuenitin eo terminū. Infinitū vero materiale ſincate gorematiceacceptum poteſt a nobis cognoſci quia quelibet potentiapoteſt cognoſcere id quod cadit ſub ſuo obiecto. ſed taleinfinitum cadit ſub obiecto intellectus. quia ꝯtinetur ſubvl̓i qd̓ ſub ſua cōmunitate comp̄hendit quiditatē rei materialis. Qinor patet qꝛ cōtinuū dicit̉ ſic infinitū ⁊ ſpēsintelligibilis repſentat vl̓ qd̓ ꝯtinet ſub ſuo ambitu infignita ſingularia ẜm potentiam.Ad obiecta moppolitūAd primū eſt dd̓m. ꝙ deus non eſt a nobis cognoſcibiliscognitōne naturali. ſed ſupernaturali que eſt per lumē glorie. Ad ſecūdū eſt dd̓m ꝙ ſpecies rerum non ſunt ſimpliciter infinite. ſed quedam ſpēs ſicut ſpēs numeroꝝ ſūtinfinite ẜm potentiā: ⁊ ſic ẜm rōnem infinitatis non ſūt cognoſcibiles. ſpecies vero rerum ſicut ſunt ſpecies reꝝ naturalium ſunt infinite quo ad nos. ſed non quo ad naturam. ⁊ ſic quo ad primū cognoſcimus eas ẜm ꝙ habent

quandā cōmunē paſſionem ſicut in principio huiꝰ dictuꝫeſt. Et ſi dicat̉ ſi plura corꝑa poſſunt eſſe in eodem loco.gͦ infinita quarto phyſicoꝝ. gͦ etiā ſi due ſpecies ītelligibiles poſſunt eſſe in intellectu noſtro. ergo ⁊ infinite erunt inintellectu noſtro. ſed clarum eſt ꝙ due ſpecies poſſunt eſſein intellectu noſtro. igitur infinite. ⁊ per ꝯn̄s infinitū eſt anobis cognoſcibile. Ad hoc dicit̉ ꝙ non eſt ſimile de duobus corporibꝰ reſpectu eiuſdem loci. ⁊ de duabꝰ ſpeciebusintelligibilibꝰ reſpectu noſtri intellectus. quia tanta ē duorum corporum repugnantia ſicut infinitoꝝ. igit̉ bene ſeqͥt̉.ſi duo corpora in eodem loco eſſe poſſunt. igit̉ infinita Sꝫnon eſt tanta repugnantia duaꝝ ſpecieꝝ intelligibiliuꝫ reſpectu intellectus noſtri. ſicut infinitaꝝ Sed ꝯtra. intellectus eſt virtus inorganica. ergo infinita. ⁊ ꝑ ꝯn̄s infinitum eſt cognoſcibile. Ad hoc eſt dd̓m ꝙ forma aliqua p̄tdici infinita dupliciter. Uno modo ſimpliciter. qͥa nō habet eſſentiam cōtractā ad determīatam ſpeciem. ⁊ ſic ſolaeſſentia diuina eſt infinita. Alio modo d̓r aliqua eſſentia īfinita ẜm quid. ſcꝫ qͥa non habet materiam in qua recipit̉contingit aūt formam dupliciter recipi in materia. Unomodo. qͥa īmergitur materie ſicut in brutis contingit ī qͦbus non eſt forma ſupra materiam eleuata. Alio mō forma eſt in materia ſic ꝙ ſit ſupra materiam eleuata ẜm eſſeſicut patet de anima humana. ⁊ talis forma eſt quodāmōſincate gorematice infinita. quia non poteſt eſſe in tot.quin poſſet ī plura. ⁊ ſic eſt intellectus ex hoc ꝙ eſt virtusinfinita. eſt ſincategorematice infinitus. Ad terciumeſt dd̓m ꝙ dupliciter accipit̉ infinitū. Uno modo ꝓ infinito in actu quod eſt qͣntū non termīatū. Alio modo proinfinito in potentia qd̓ ſic deſcribit̉ tercio huiꝰ Infinituꝫeſt cuius quātitatem accipientibꝰ ſemper contingit aliqͥdextra accipere. ⁊ hoc cōſideratur dupl̓r. Uno modo quoad rōnem infinitatis. Alio modo quo ad id cui accidit p̄dicta ratō infiniti Et pro maiori intellectu eſt ſciendū. ꝙdupliciter aliqͥd a nobis cognoſci poteſt. Uno modo poſitiue. vt quando cognoſcimꝰ de aliquo ſi eſt. qͥd eſt. quiaeſt. ⁊ propter quid eſt. Alio modo priuatiue vt quādo cognoſcimus de aliquo ſi non eſt qͥd non eſt ⁊c̄ijs. Et iterūaliqͥd cognoſcit̉ dupl̓r poſitiue. Uno modo diſtincte ⁊ determīate. ⁊ hoc eſt qn̄ res cognoſcitur aut apprehenditurquo ad omnia que in ip̄a ſunt. Alio modo confuſe vt cumres apprehenditur ẜm aliqua que ī ip̄a ſunt ⁊ non qͣꝫtumad omnia. Ex quibus infertur ꝙ infinitum ī actu nō eſta nobis cognoſcibile poſitiue. qͥa non habet eſſe. igit̉ queſtio ſi eſt de eo non poteſt cognoſci. igit̉ nec alie. vt patetad longum in pͥncipio ſecūdi poſterioꝝ. bene tamē poteſtcognoſci priuatiue. qͥa de tali infinito poſſumus cognoſcere ſi non eſt propter qͥd non eſt. vtꝫ ꝑ Areſtotelem pͥmo celi. Etiā infinitū in potētia ẜm ꝙ hmōi non eſt a nobis cognoſcibile diſtincta cognitōne. qͥa illud cognoſcit̉ cognitōne diſtincta qd̓ comp̄henditur quo ad oīa que in ip̄o ſūtſed infinitū in potentia non poteſt comp̄hendi ab intellectu noſtro quo ad omnia que in ip̄o ſunt. cum ibi in infinitum ꝓcedatur. igit̉ ⁊c̄ Et ſic etiam ph̓s tercio huiꝰ nontradit ſcīam de infinito poſitiue ſed ſolum priuatiue. ⁊ hͨde infinito in actu. qͣꝫuis de infinito in potentia bene determinat poſitiue. licet non diſtincte ⁊ determīate oſtendendo eius quātitatem. ⁊ ſic non definitur infinitum in potentia definitōne quiditatiua ſed deſcriptiua. quare tale pōtcognoſci confuſa cognitōne poſitiue ⁊ cognitōne diſtincta priuatiue. quia determīate poſſumus apprehendere idquod non eſt infinitum in potentia vtputa determinate