PhyſicorumAreſto telis
ſoluitur argumentū quo ſic arguit̉. quicqͥd fit ꝑ agens naturale. fit ex ente in potentia. ſꝫ tale ens eſt non ens ſimpliciter. ergo eſt nihil ⁊ per ꝯn̄s ex nihilo poteſt aliquid fieriper agens naturale. Sed diceret aliquis. ſi creabile eſtens in potentia. ergo non differt a generabili. Probat̉ cōſequētia quia generabile eſt etiā in potentia. Ad hoc ēdicendū. ꝙ differenter eſt in potentia generabile ⁊ creabile. quia generabile eſt in potentia materie. ⁊ ergo ꝑ agensnaturale poteſt duci de potentia ad actuꝫ. ſed creabile nōeſt in potentia materie. ſed tm̄ in potentia effectiua creantis. vel in potentia logica. primū patet. quia creatum habet aliquam cauſam efficientem que poteſt ip̄m producere. ſcd̓m patet. quia talis potentia logica non eſt aliud qͣꝫnon repugnantia. ſed creatura ante creatōnem non habuit repugnantiam ad eſſe. quia alias impoſſibile fieri. fieretquod implicat.Maior ſecūdi diſcurſus. Ex hoc preſuppoſito principio antiquis phyloſophis genita eſtmultiplicis erroris occaſio Minor Quinon credebāt eſſe aliquid niſi quod in actu ſenſibili exiſtit. Concluſio Cum igitur inter ceteros in numero principiorum et fieri rerū naturaliū plus ceteris anaxagoras errauit phyloſophus cōuenienter eum pre alijs in ſua poſitione reprobat.Maior patet. quia ex illo principio preſuppoſito deuenerunt in illum errorem. ꝙ non poſſet fieri vera generatio ſiue ſubſtantialis. quia illa. vel fieret ex ente. vel ex non enteNō ſcd̓m ergo pͥmū. ⁊ ſic res eſſꝫ anteqͣꝫ fieret qd̓ eſt incōueniens. Minor patebit inferius quia ip̄i dixerunt materiam eſſe ens in actu vt in ſcd̓o huiꝰ dicetur Concluſioſeqͥtur ex p̄miſſis. Errauit em̄ ip̄e in numero pͥncipiorumquia poſuit infinita principia. ⁊ ſic res naturales nō eēntſcibiles ſtante ſua poſitōne. Etiā dixit ſil̓e generari ex ſibiſimili. qd̓ non eſt vniuerſaliter verum. qͥa ꝯtrariū qn̄qꝫ generatur ex cōtrario. Etiā dicit. p. ꝙ Empedo. quo ad primū melius poſuit qͣꝫ Anaxa. quia Empedo. poſuit principia finita in confuſo chaos ſcꝫ quattuor elementaCAd obiecta in oppoſitum. Ad primū ē dd̓m ꝙ fieri dicitur dupl̓r. Unoº vt d̓tmutatōem naturalē. ⁊ ſic veꝝ ē. ꝙ ex nihilo nihil fit. ⁊ verificat̉ ꝯcluſio. Alioº accipit̉ fieri generaliter ꝓ qͣcūqꝫ ꝓdutione vel acceptōe eſſe poſt nō eē. ⁊ ſic ex nihilo p̄t aliqͥd fieri nō tn̄ ſic. ꝙ ex dicat ibi circūſtātiā cauſe materialis. qꝛ anullo agēte res p̄t ꝓduci ex nihilo ſic ꝙ nihil ſit cā rei producte. ſꝫ īqͣꝫtū d̓t rōeꝫ ordīs. quō d̓t. p. ꝙ ex mane fit meridies .i. poſt mane. Uel p̄t dicere circūſtātiā cauſe materialis negate. ita vt virtus negatōnis cadat ſuꝑ illam p̄poſitōnem ex ſub hoc ſenſu. ex nihilo fit aliqͥd .i. nō ex aliquofit aliquid. Ad ſcd̓m ē dd̓m. ꝙ nō ē ſil̓e. qꝛ in trāſubſtātiatōe p̄ſupponit̉ aliqͥd ſcꝫ panis cui creatura p̄t inſtrumētaliter ſuā actōem applicare. ſed in creatōne nihil p̄ſupponit̉. gͦ nō p̄t ſibi applicare ſuā actōem. Ad terciū eſt dicēdū ꝙ ī factōe ſuꝑnaturali non p̄ſupponit̉ aliqͣ alterationec de illo fieri loqͥtur ph̓s ī pͥmo de generatōne. ſꝫ ſolumde fieri naturali qd̓ ē generatō Ad qͣrtū dd̓m ē. ꝙ illudqd̓ ꝓducit̉ ꝑ ſimplicē emanatōem an̄ ꝓductōem nō ē inpotētia paſſiua ip̄iijs ſuſceptibilis. vtiqꝫ tn̄ in potētia ac-
tiua ip̄ius agētis. ſꝫ ens naturale an̄qͣꝫ ꝓducit̉ pͥus ē ī potentia actiua agētis. ⁊ ī potētia paſſiua ſuſcipiētis Etſi diceres ſi in aliqͣ ſpē agens ſuꝑnaturale deus ſcꝫ aliqd̓ īdiuiduū ex nihilo ꝓduxiſſet. ⁊ alia indiuidua poſtea ꝓducunt̉ ex aliqͦ. ſeqͥtur ꝙ eſſet cognitōnū mutatio in ip̄o. ⁊ ſiceſſet trāſmutatio qd̓ ē incōueniēs dicere. Ad hoc ē dd̓mꝙ hoc argumētū nō on̄dit mutatōem eē in pͥmo ꝓducente. ſꝫ dūtaxat in rebꝰ ꝓducendis in qͥbꝰ eſt mutatio ⁊ variatio rōne cuiꝰ nō ſꝑ eodē mō ꝓducūt̉ Ad qͥntū eſt dicēdū. ꝙ lꝫ alij ph̓i etiā errauerūt tn̄ Anaxa. plus alijs errauit. ſicut in declaratōe ꝯcluſionis ſcd̓i diſcurſꝰ fuit dcm̄Circa textum expoſituſunt dubia Primū ē ꝓpter qͥd ph̓i antiqui dixerunt om̄iaex vno pͥncipio fieri ſcꝫ raritate ⁊ denſitatē. Sol̓o qꝛ rarūet denſum ſūt pͥmo ꝯtraria circa poſitōem ſiue ſitū materie. ⁊ quia pͥncipiatū reſoluit̉ ad pͥncipia iō dixerūt oīa exvno principio fieri mediantibꝰ raritate ⁊ denſitate Sꝫ nōeſt iſtud verū. qͥa rarū et denſum nō ſūt qͣlitates actiue. ſꝫſolum ſunt diſpoſitōnes materie.Secunduꝫ quotum eſtAn oē qd̓ fit ex aliqͦ p̄fuit in illo. Et videt̉ ꝙ non qꝛ qͥcqͥdfit ex alio. p̄fuit ī illo. ſꝫ quodlibet fit ex qͦlibet vt ignis exaere ex terra ⁊c̄ijs. igit̉ oē qd̓ fit ex aliqͦ p̄fuit in illo. Maior ꝓbat̉. qꝛ qͥcqͥd fit. vel fit ex ente vel ex nō ente. qꝛ ex nihilo nihil fit. igit̉ ex ente. ⁊ ꝑ ꝯn̄s oē qd̓ fit ex aliqͦ p̄fuit ī illo Scd̓o ſic vnūqd̓qꝫ ꝯtrariū ē in ſuo ꝯͣrio. gͦ a fortiorioē qd̓ fit ex aliqͦ p̄fuit in illo. Soº ſic ſi fiat ꝑ naturā queſuſcitat actū eſſendi a potentia intrinſeca ſibi ꝓportionabili. ſecus vero ē de eo qd̓ fit ꝑ artē extrinſece oꝑantē ⁊ noneducentē. ſed potius imp̄ſſiue agētē¶ Ad obiecta in oppoſitū. Ad pͥmū ē dd̓m ꝙ ſi intelligat̉ ẜm intentōem anaxa. falſum ſupponit̉. Sed ſi intelligatur iuxta formam principalis ſolutōnis verum eſt qͥaforma que acquirit̉ in termīo motus preſupponitur inchoatiue in materia. ⁊ ſic illud quod producitur ex aliqͦ nō oꝫpͥus eē illud ẜm actū. ſꝫ ſufficit ꝙ ẜm potētiā p̄fuerit. ⁊ ī hͦdeceptus eſt anaxagoras neſciens diſtinguere inter potētiam ⁊ actuꝫ. Et ad probatōneꝫ maioris d̓r qd̓ illud qd̓fit neqꝫ fit ex ente ſimplicit̓ ⁊ in actu. neqꝫ ex nō ente vniuerſaliter. ſed ex ente in potētia. Ad ſcd̓m ſil̓r ē dd̓m ꝙvnū ꝯͣriū nō fit ex alio niſi ẜm potentiam.Terttum dubium eiAn infinitū ſit nob̓ incognitū ſicut d̓t. p. Et videt̉ pͥmo ꝙnō qꝛ deus ē infinitꝰ. ⁊ tn̄ ē a nobis ꝯgnoſcibilis. gͦ infiniū ē a nobis ꝯgnoſcibile. ſcd̓a ꝑs ancedētis pꝫ. qꝛ btītudo hoīs ꝯſiſtit in cognitōe dei Scd̓o ſic ſpēs reꝝ ſūt infinite vt d̓t Porphirius ⁊ ſūt a nobis cognoſcibiles. igit̉infinitū eſt a nobis cognoſcibile Tercio ſic vnumqd̓qꝫcognoſcit̉ ꝑ ſuā definitōeꝫ. de īfinito āt habet̉ definitō vtꝫtercio huiꝰ. igit̉ non eſt nobis ignotū Quarto magꝭ cofuſa ſūt nob̓ magis nota. infinitū aūt ē maxīe ꝯfuſū. cū ſitens ī potētia. igit̉ ē nob̓ maxīe notū. maior ē ph̓i ī pͥncipiohuiꝰ Quinto continuū ē a nobis notum cum nobis cōgnoſcatur per ſuā formā diſtincte. ſed tale eſt infinitū vtꝫꝑ ſuā definitōeꝫ. igit̉. Soº infinitū accipit̉ dupl̓r Unoº ꝓīfinito formali qͣle ē deꝰ. ⁊ ſic ip̄e ē īfinitꝰ reſpectu t̓mī īt ellectꝰ qꝛ eo ē īcōp̄hēſibil̓ reſpectu loci qꝛ eo īcircūſcriptibil̓