Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

PhylicorumAreſtotelis

Tertium dubium eſtAn quod vere eſt poteſt alicui accidere. Et videt̉ ꝙ ſic qꝛaccidens eſt quod vere eſt quia eſt forma cuius actus eſteſſe. omne autem qd̓ forma ē vere ē Solutio non. quiavere ens eſt per ſe ens quod fixioneꝫ eſſendi habet in ſeip̄oſed tale non eſt accidens cuius eſſe in ſeip̄o eſt infirmū ſineextrinſeco appodio in non eſſe labile Ad obiectum ēdicendū ꝙ bene ꝓbat accidens eſſe ens ẜm ſe eo ꝙ ẜm dicit circūſtantiam forme. non tamen eſt ens per ſe quaſi inſeip̄o habens vim exiſtendi. vnde aliquod eſt ens a ſe ſicutdeus glorioſus. aliud ẜm ſe ſicut accidens. aliud per ſe ſicut ſubſtantia Sed diceres ens ⁊ verum conuertūturſed accidens eſt ens. igitur eſt verum ens. Ad hoc eſt ſolutio. ꝙ licet ens ⁊ verum cōuertantur accipiendo ens trāſcendenter. ſed non conuertuntur ens ⁊ verum veritate q̄eſt firma ⁊ rata ẜm qd̓ dicit̉ verum qd̓ hꝫ in ſe fixionem.Quartum dubium eſtAn non ens poteſt predicari de ente. Et videtur ꝙ ſic vthomo eſt cecus Solutio ꝙ non vt patet per ph̓m in textu. Et ad obiectum eſt dicendū. ꝙ duplex eſt nō ens ſcꝫſimpliciter ⁊ tale de ente predicari non poteſt vera predicatōe. Aliud eſt non ens ẜm qͥd ſcꝫ ꝙ ſit nō ens ẜm ſignificatū. ens tamen quo ad cognotatū tale enim non ens poteſt bene predicari de ente. vt cecū quia priuatōem ſignificat cognotando tamen ſubiectum aptū natū videre.Quintum dubium eſt.IAn quelibet definitio diuidatur in plura quorum vnum/quodqꝫ eſt illud quod vere eſt. Et videtur ꝙ non qͥa partes definientes ſunt genus ⁊ differentia. ille enim identificantur cum ipſo definito. igitur Solutio ꝙ duplex eſtdefinitio vt ſufficit propoſito. quedam eſt que datur ꝑ additamentum. vt definitōnes accidentium. ⁊ in talibꝰ ſemper plura continentur non tamen ꝙ quelibet pars ſit illd̓quod vere eſt. Alia eſt que datur per genus ⁊ differentiāet talis diuiditur in plura quorum vnumquodqꝫ eſt illd̓quod vere eſt Et ad obiectum eſt dicendum. ꝙ licet ille partes in eodem dumtaxat differant ẜm ratōnem tamen in diuerſis arguunt diſtinctōnem realeꝫ in quibꝰ talia ſeparatim reperiuntur. Exempli gratia. vt ſi animal inueniatur abſqꝫ rationali ſicut in aſmo. tunc animal ⁊ rationale habent realem differentiam. ⁊ ſic quodāmodo talis definitio in plura diuiditur. Quidam tamen dicunt ꝙphyloſophus h̓ loquit̉ de partibus definientibus phyſicis ⁊ non logicis. Et ſi tunc aliquis dixerit ph̓s exemplificat de partibus definientibus logicis. Ad hoc dicūt ꝙphyloſophus directe non probat de partibus definientibus phyſicis. ſed ſolum indirecte. quia exemplificat degenere quod habet materie modum ⁊ de differentia habente modum forme. materia ⁊ forma ſunt partes definientes phyſiceSicut aūt phyſici dicūt. duo modi ſūt. hi quidem vnū faciētes qd̓ ē corpus ſubiectum. aūttrium aliquod. aut aliud quod eſt igne quidemdēſius aere aūt ſubtilius Alia aūt generāt denſitate ⁊ raritate multa facientes hec aūt ſūt cōtraria vl̓iter aūt excellentia ⁊ defectus ſicut di

cit plato magnū ⁊ paruū niſi ꝙ hic quideꝫ hocfacit materiam. vnū aūt ſpecie. Alij vero vnuꝫquidem ſubiectum materiam. contraria auteꝫdifferentias ⁊ ſpecies. Quidam aūt ex vno inherentes cōtrarietates ſegregant quēadmodūanaximandros dixit. ⁊ quicūqꝫ aūt vnū ⁊ multa dicūt eſſe. ſicut Empedocles ⁊ anaxagorasex cōmixtione nanqꝫ ſegregant alia. differuntaūt ab inuicem. eo ꝙ hic circulatōneꝫ facit horū. hic aūt ſemel. ⁊ hic quidem differentias ⁊infinitas ſimiles partes ⁊ cōtrarias. Ille verovocata elementa tm̄.Iſtud eſt quartum capitulum huius tractatus in quoph̓s recitat opiniones naturaliter loquentium. qui ſcꝫ nōnegabāt motum. ⁊ diuiditur in duas partes principalesIn quarum prima recitat opinionem illoꝝ qui dixeruntres fieri per alteratōnem. In ſecūda recitat opinionem illorum qui dixerunt res fieri per congregatōnem ⁊ ſegregatōnem ex vno confuſo chaos. ibi videt̉ aūt. Et dicit ꝙiſti motū nō negantes in duos modos ꝯſentiunt. quidāpoſuerūt vnū principiū. quidam plura. Qui enim dicuntvnū eſſe ens ſiue principiū. dicūt ꝙ illud eſt corpus motuiſubiectū. ⁊ eſt aliqͥd triū elemētoꝝ ſicut ignis aer vel aquaaut aliud corpꝰ p̄ter elemēta qd̓ eſt denſius igne ⁊ rariusaere. Illi em̄ qͥ vnū poſuerūt pͥncipiū nō poſuerūt terrameſſe pͥncipiū ꝓpter īmobilitatē ſuā. illi ꝟo qͥ poſuerūt medium inter elemēta potius poſuerūt mediū inter ignē ⁊ aerem qͣꝫ inter alia. qͥa videbāt ꝙ nullū elemētoꝝ eēt ſimpl̓erarū niſi ignis. ⁊ videbat̉ eis ꝙ pͥma ꝯtraria erant rarumet denſum. ⁊ ideo voluerūt ꝙ pͥncipiū materiale eſſet mediū inter alterutrū ꝑmutabile paſſim ſcꝫ raritate ⁊ denſitate. ⁊ hoc mō dicebāt fieri generatōem ⁊ corruptōnemCuiꝰ exēplū ē diogenes qͥ poſuit aerē ꝓ pͥncipio dixit generatōem fieri denſitate ⁊ corruptōem raritate. ⁊ ſic ponebāt illi ph̓i plura pͥncipia ex ꝑte forme ſcꝫ raritatē ⁊ denſitatē. ⁊ ī hoc ꝯcordāt cū alijs ph̓is. qꝛ oēs ph̓i ponebāt qͣndā ꝯtrarietatē ī pͥncipijs ſicut plato poſuit magnū ⁊ ꝑuūq̄ ſūt ꝯtraria. Differebat tn̄ ab alijs plato. qͥa poſuit ꝯrīetatē ex ꝑte materie ſꝫ alij ph̓i ponebāt eā ex ꝑteforme pone̓tes ꝟo plura pͥncipia ſic̄ anaxa. anaximādros ⁊ empe. dixerūt gn̄atōem fieri ꝑ ꝯgregatōem ⁊ corruptōeꝫ ꝑ ſegregationē Cuiꝰ ē exᵐ democriti qͥ poſuit plura corꝑa atomalia eē pͥncipia reꝝ dixit. ꝙ ꝑ talē ꝯgregatōeꝫ corpoꝝ atomaliū res generāt̉. ⁊ ꝑ ſegregatōem corrūpūt̉. Drn̄t tamēempe. ⁊ ſui ſeqͥces ab anaxagora. eo ꝙ empe. ⁊ ſui ſeqͣcesdicūt fieri īfinitas circulatōes ex mixto ī mixtū. qꝛ quodā tp̄s hꝫ mūdus vt dicūt qͦ res generāt̉ ex mixtōe qͣtcuor elemētoꝝ ⁊ tp̄s ī qͦ oīa generata redeūt ad ip̄m. ⁊ ſiccirculando ꝑpetue manet mūdus. Anaxa. aūt non poſuitcirculū ẜm exitū ſolū. tn̄ ꝑpetuū eſſe mūdū eo ꝙ infinitumeſt qd̓ exit ex mixto in qͦ latēt ea q̄ egrediūt̉ ex ſe ip̄o. Differūt etiā ſcd̓o ī hoc. qͥa anaxa. d̓t elemēta reꝝ eſſe infinitaoīa em̄ ſil̓ia in ꝑtibꝰ que homogenia appellant̉. Empedo.aūt non ponit pͥma pͥncipia niſi quattuor elementa.Uidet̉ aūt anaxagoras ſic infinita opinari vtaccipiat communem opinionem phyſicorumeſſe veram tanqͣꝫ non fiat nullum eorum ex eoquod non eſt propter hoc enim ſicut dicunt et